Тендер цуцлагдсаны дараа дахин худалдан авах ажиллагаа зарлах журам
Тендер амжилтгүй болж цуцлагдсан тохиолдолд дахин худалдан авах ажиллагаа зарлах журам, хуулийн шаардлага, хориглох нөхцөл, шүүхийн практикийг тайлбарлав.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Оршил
Төрийн худалдан авах ажиллагаанд бүх тендер шаардлага хангаагүйгээс буцаагдах эсвэл үйл ажиллагаа хүчингүй болж цуцлагдах тохиолдол цөөнгүй гардаг. Бүх тендерээс татгалзсантай холбоотойгоор дахин тендер шалгаруулалт зарлах тохиолдолд оролцогчдоос Сангийн яаманд гомдол гаргах ажлын 5 өдрийн хугацаа дуусаагүй байхад дараагийн тендерийг нээхийг хуулиар хатуу хориглоно.
Энэ таван өдрийн хориг нь 28.5-д заасан бүх тендерээс татгалзсан нөхцөлд хамаарна. Тендер цуцалсан бусад шалтгаанд холбогдох шийдвэр, гомдлын журмыг тусад нь шалгана.
Захиалагч байгууллагууд цаг хугацааны хомсдол, төсвийн хуваарь зэргээс шалтгаалан гомдол гаргах хугацааг дуусаагүй байхад дараагийн сонгон шалгаруулалтыг эхлүүлэх, эсхүл "өмнөх шалгаруулалт амжилтгүй болсон" гэх шалтгаанаар шууд гэрээ байгуулах зөрчил практикт түгээмэл ажиглагддаг. Иймд тендер цуцлагдсаны дараах худалдан авах ажиллагаа зарлах хууль зүйн дүрэм журам, тавигдах шаардлагыг нарийвчлан авч үзье.
Хууль зүйн үндэслэл
Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр худалдан авах ажиллагааг зохион байгуулахтай холбоотой шинэчилсэн зохицуулалтаар дахин худалдан авалтын журмыг нарийвчлан тогтоосон.
1. Бүх тендерээс татгалзах ба шалтгааныг судлах
Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай /шинэчилсэн найруулга/, 28-ын 28.4-т зааснаар захиалагч бүх тендерээс татгалзсан бол шаардлага хангасан тендер ирээгүй шалтгааныг заавал судалж, дахин тендер шалгаруулалт зарлах эсэх тухай мэдээллийг шийдвэртээ тусган цахим системд нийтэлнэ.
2. Гомдол гаргах хугацааг хүндэтгэн сахих
Хамгийн чухал хориглосон заалт нь тус хуулийн 28.5-д байдаг. Захиалагч бүх тендерээс татгалзсантай холбоотойгоор дахин тендер зарлахдаа Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай /шинэчилсэн найруулга/, 59-ийн 59.1-д заасан шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргах ажлын 5 өдрийн хугацаа дуусаагүй байхад дараагийн тендерийг нээж болохгүй.
3. "Тендер амжилтгүй болсон" шалтгаанаар шууд гэрээ байгуулахыг хориглох
Зарим захиалагч тендер цуцлагдсан даруйд ажлын яаралтай хэрэгцээ бий болсон хэмээн үзэж гэрээ шууд байгуулахыг эрмэлздэг. Гэвч Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай /шинэчилсэн найруулга/, 35-ын 35.1.1-ийн Тайлбарт өмнөх тендер шалгаруулалт амжилтгүй болсон, захиалагчаас хамаарах шалтгаанаар ажиллагаа удааширсан, эсхүл төсвийн жил дуусаж санхүүжилтгүй болох нөхцөл байдал нь гэрээ шууд байгуулах үндэслэлд хамаарахгүй болохыг хуульчилсан.
4. Хувийн хэрэг хөтлөлт ба хариуцлага
Захиалагч нь худалдан авалт бүрд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай /шинэчилсэн найруулга/, 48-ын 48.4-т заасны дагуу тендер амжилтгүй болсон, эсхүл бүх тендерээс татгалзсан шалтгаан, үндэслэлийг хувийн хэрэгт заавал тусгаж, архивын нэгж болгон хадгална. Хэрэв хууль зөрчсөн шийдвэр гаргавал албан тушаалтанд Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай /шинэчилсэн найруулга/, 61-д заасан сахилгын болон эд хөрөнгийн хариуцлага хүлээлгэдэг.
Дахин тендер зарлах үйл явцын дараалал
Практик алхамууд
- Татгалзсан шийдвэрийг цахим системд байршуулах: Захиалагч оролцогчдын ирүүлсэн тендерт татгалзсан хууль зүйн үндэслэлийг тодорхой дурдаж, цахим системээр бүх оролцогчид нэгэн зэрэг мэдэгдэнэ.
- Шаардлага хангаагүй шалтгааныг судалж дүгнэх: Баримт бичиг хэт өндөр шалгуур тавьсан уу, төсөвт өртөг зах зээлийн ханшаас доогуур байсан уу гэдгийг үнэлгээний хороо судлан үзэж, шаардлагатай бол баримт бичигтээ тохируулга оруулна.
- Хуулийн хүлээлгийн хугацааг баримтлах: Оролцогчдод гомдол гаргах ажлын 5 хоногийн хугацааг бүрэн олгоно. Гомдол хүлээн авсан үед Сангийн яамны үйлдэл хийхгүй байх, шийдвэр түдгэлзүүлэх шийдвэр болон 59 дүгээр зүйлийн хянан шийдвэрлэх журмыг мөрдөнө.
- Дахин худалдан авалтыг нээлттэй аргаар зохион байгуулах: Хэрэв хуульд өөрөөр заагаагүй бол Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай /шинэчилсэн найруулга/, 32-ын дагуу нээлттэй тендер шалгаруулалтыг ажлын 15-аас дээш хоногийн хугацаатайгаар цахим системд дахин зарлана.
Шүүхийн практик
Тендер хүчингүй болсонтой холбоотой дахин шалгаруулалт зарлах, хууль зөрчин шууд гэрээ байгуулах асуудлаар дараах шүүхийн чухал шийдвэрүүд гарсан байдаг:
- Шууд гэрээ байгуулах үндэслэлгүй гэж үзсэн тохиолдол: Улсын дээд шүүхийн Тогтоол #2788-д захиалагч байгууллага нисэх онгоцны буудлын төслийн тендерийг удаа дараа хүчингүй болгосны эцэст "гэрээ шууд байгуулах" аргаар шийдвэрлэснийг хууль бус гэж дүгнэсэн. Шүүхээс захиалагчийн өөрийн буруугаас тендер амжилтгүй болсон нь шууд гэрээ байгуулах онцгой нөхцөлийг үүсгэхгүй хэмээн үзэж, Сангийн яамны хүчингүй болгосон шийдвэрийг зөвтгөсөн байна.
- Баримт бичгийн шаардлагыг үндэслэлгүй өөрчлөх нь хууль бус болох нь: Улсын дээд шүүхийн Тогтоол #1952-д тендер амжилтгүй болсон шалтгаантай холбоогүйгээр тусгай зөвшөөрлийн нэмэлт шалгуур тавьж дахин тендер зарласныг шүүх хянаад, өмнөх татгалзсан шалтгаантай хамааралгүйгээр тендерийн баримт бичгийг өөрчлөх нь хуульд нийцэхгүй болохыг тогтоожээ.
- Гэрээний хүчин төгөлдөр байдалд хяналт тавих: Улсын дээд шүүхийн Тогтоол #1059-д өмнөх тендерт шалгарсан оролцогчийн гэрээ хүчин төгөлдөр үргэлжилж байхад захиалагч дур мэдэн тухайн ажлыг дахин худалдан авахаар тендер зарласан нь төсвийн зарцуулалт, өрсөлдөөний зарчмыг зөрчсөн хууль бус шийдвэр гэж дүгнэжээ.
Түгээмэл асуултууд
1. Тендер цуцлагдсаны дараа дахин тендерийг хэзээ нээж болох вэ?
Бүх тендерээс татгалзсан шийдвэр гарснаас хойш оролцогчдын гомдол гаргах ажлын 5 өдрийн хугацаа дуусаагүй байхад дараагийн тендерийг нээхийг хуулиар хатуу хориглодог.
2. Өмнөх тендер амжилтгүй болсон шалтгаанаар шууд гэрээ байгуулж болох уу?
Үгүй, өмнөх тендер шалгаруулалт амжилтгүй болсон, эсхүл худалдан авах ажиллагаа удааширсан, төсвийн жил дуусах шахсан зэрэг шалтгаанаар гэрээ шууд байгуулах аргыг хэрэглэхийг хуулиар хориглосон.
3. Дахин тендер зарлахдаа баримт бичгийн шаардлагыг үндэслэлгүйгээр өөрчилж болох уу?
Үгүй, өмнөх тендер амжилтгүй болсон шалтгаантай холбоогүйгээр шалгуур үзүүлэлтийг өөрчлөх, нэмэлт тусгай зөвшөөрөл шаардах зэргээр өрсөлдөөнийг хязгаарлах нь хууль бус болохыг шүүхийн практикт тогтоосон байдаг.
4. Захиалагч бүх тендерээс татгалзах шийдвэрт юуг заавал тусгах ёстой вэ?
Захиалагч шаардлага хангасан тендер ирээгүй шалтгааныг нарийвчлан судалж, дахин тендер шалгаруулалт зарлах эсэх тухай мэдээлэл болон татгалзсан үндэслэлээ цахим системээр дамжуулан оролцогчдод нэгэн зэрэг мэдэгдэх үүрэгтэй.
Дүгнэлт
Тендер цуцлагдах нь худалдан авах ажиллагааг зогсоох үндэслэл биш боловч дахин зарлахдаа хуулийн нарийн дэг журмыг чанд баримтлах учиртай. Захиалагч байгууллагууд гомдол гаргах ажлын 5 өдрийн хугацааг заавал хүлээн дуусгах, өмнөх алдаа дутагдлыг бодитойгоор судалж баримт бичигтээ өөрчлөлт оруулах, тендер амжилтгүй болсныг далимдуулан хууль бусаар шууд гэрээ байгуулахгүй байх нь аливаа маргаан, хуулийн хариуцлагаас сэргийлэх гол үндэс болно.