Хамтран шалгагдаж буй эрүүгийн хэргийг тусгаарлуулах: үндэслэл ба хүсэлт
Хамтран шалгагдаж буй эрүүгийн хэргийг хэзээ, ямар үндэслэлээр тусгаарлах, хэн шийдвэрлэх, өмгөөлөгч, хохирогч хүсэлтээ хэрхэн гаргах талаар хууль зүйн практик тайлбар.
Таны асуултад хуулийн дагуу юу гэж заасныг мэдээрэй.
Хэд хэдэн хүн хамтран гэмт хэрэг үйлдсэн гэж шалгагдаж байгаа ч нэг хүний хэргийг бусдаас нь салгаж, тусдаа шалгах шаардлага гарах тохиолдол бий. Хамтран шалгагдаж буй эрүүгийн хэргийг тусгаарлах шийдвэрийг мөрдөн байцаалтын шатанд хяналт тавьж буй прокурор гаргах бөгөөд шүүхийн шатанд улсын яллагчийн санал, өмгөөлөгчийн хүсэлтийг үндэслэн шүүх шийдвэрлэнэ. Тусгаарлах нь хэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой хянан шийдвэрлэхэд саад болохгүй байх ёстой. Тусгаарлах, нэгтгэх асуудал нь зөвхөн техникийн арга хэмжээ биш — энэ нь яллагдагч, шүүгдэгч, хохирогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд шууд нөлөөлдөг процессын чухал шийдвэр юм.
Энэхүү нийтлэлд хэргийг тусгаарлах хууль зүйн үндэслэл, хэн ямар тохиолдолд хүсэлт гаргаж болох, хүсэлтийг хэрхэн шийдвэрлэх, шүүхийн практикт анхаарах зүйлсийг практик өнцгөөс тайлбарлав.
Хууль зүйн үндэслэл
Хэрэг нэгтгэх ба тусгаарлах ерөнхий дэг
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль хэд хэдэн яллагдагч нэг буюу хэд хэдэн гэмт хэргийг хамтран үйлдсэн, эсхүл нэг яллагдагч хэд хэдэн гэмт хэрэг үйлдсэн бол хэргийг нэгтгэж мөрдөн байцаалт явуулж болно гэж заасан. Гэхдээ хэргийг тал бүрээс нь бүрэн бодитой хянан шийдвэрлэхэд саад болохгүй бол зарим яллагдагчид холбогдох хэргийг тусгаарлаж болно (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 29.2). Энэ бол тусгаарлахын үндсэн хэмжүүр юм: тусгаарлалт хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад учруулж болохгүй.
Мөн хуульд хөнгөн ял оногдуулж болох хэргийг хүнд ял оногдуулж болох хэрэгт нэгтгэх, ялын төрөл, хэмжээ ижил хэргийг нэгтгэх бол эхэлж хэрэг үүсгэсэн хэрэгт нэгтгэх зэрэг дүрмийг тогтоосон (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 29.2). Эдгээр дүрэм нь тусгаарлах шийдвэр гаргахдаа хэргийн хүнд хөнгөн байдал, ялын төрөл, хэмжээг харгалзах шаардлагыг илэрхийлнэ.
Өсвөр насны яллагдагчийн хэргийг тусгаарлах
Тусгайлан анхаарах нэг үндэслэл бол өсвөр насны яллагдагч юм. Эрүүгийн хэргээс өсвөр насны яллагдагчид холбогдох хэргийг мөрдөн байцаалтын шатанд тусгаарлаж шалгана (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 18.4). Харин өсвөр насны яллагдагчийн хэргийг тусгаарлах нь хэргийг бүх талаас нь бүрэн бодитой тогтооход саад учруулахаар байвал тусгаарлахгүй байж болно.
Энэ зохицуулалт нь өсвөр насны хүүхдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах, түүнийг насанд хүрсэн хамтран яллагдагчдын нөлөөнөөс тусгаарлах зорилготой. Гэхдээ энэ нь туйлын дүрэм биш — хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад учруулах бол тусгаарлахгүй байж болно.
Мөрдөн байцаалтад нотлогдоогүй хэсгийг тусгаарлах
Хэрэв мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулсан боловч яллагдагчийн холбогдсон зарим эрүүгийн хэрэг нь нотлогдоогүй бол эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татах тухай тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг тусгаарлан хэрэг бүртгэлтэд буцаана (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 29.2). Прокурор мөн хэд хэдэн хүн яллагдагчаар татагдсан тохиолдолд хэргийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэл нийт яллагдагчид хамаарахгүй байвал тухайн яллагдагч, эсхүл яллагдагчид холбогдох зарим үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгох, эсхүл тогтоолын холбогдох хэсгийг хүчингүй болгоно (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 32.5). Нэгтгэн шалгаж байгаа хэд хэдэн гэмт хэргийн аль нэг нь нотлогдохгүй байвал прокурор тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг тусгаарлан хэрэг бүртгэлтэд буцаана.
Шүүхийн шатанд хэрэг тусгаарлах
Хэрэг шүүхэд шилжигдсэний дараа шүүх улсын яллагчийн санал, өмгөөлөгчийн хүсэлтийг үндэслэн эрүүгийн хэргийг тусгаарлаж, шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлж хэргийг эцэслэн шийдвэрлэнэ (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 34.18).
Шүүгдэгч оргон зайлсан, хүндээр өвчилсөн тохиолдолд шүүх тухайн шүүгдэгчид холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлж, бусад шүүгдэгчийн хувьд шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлнэ (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 34.17). Харин оргон зайлсан, хүндээр өвчилсөн шүүгдэгчид холбогдох хэргийг тусгаарлан бусад шүүгдэгчид холбогдох хэргийг хэлэлцэх нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад учруулахаар бол хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг бүхэлд нь түдгэлзүүлнэ. Түдгэлзүүлэх нөхцөл арилсан бол шүүх ажиллагааг сэргээнэ.
Дэмжлэг үзүүлсэн яллагдагчийн хэргийг тусгаарлах
Хялбаршуулсан журмын хүрээнд гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлсэн хүнд холбогдох хэргийг бусад яллагдагч нарт холбогдох хэргээс тусгаарласан бол түүнд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэж болно (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 17.2). Гэхдээ нэг буюу хэд хэдэн гэмт хэрэг хамтран үйлдсэн яллагдагч нарын зарим нь гэм буруугаа бүрэн, эсхүл хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрөөгүй бол тухайн яллагдагч нарт холбогдох хэргийг ердийн журмаар хянан шийдвэрлэнэ. Энэ дүрэм нь хэрэг тусгаарлах шийдвэр гаргахдаа бусад яллагдагчийн эрх ашиг, хамтран үйлдсэн гэмт хэргийн бодит байдлыг харгалзах шаардлагыг илэрхийлнэ.
Практик алхамууд: хүсэлтийг хэрхэн гаргах вэ
Хэргийг тусгаарлах хүсэлт гаргахдаа дараах дарааллыг баримталбал үр дүнтэй.
1. Хүсэлт гаргах эрхээ тодорхойлох
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогч өөрийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлоо хамгаалуулах тухай хүсэлтийг шүүх, прокурор, мөрдөгчид гаргах эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.1). Иймд яллагдагч, шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч тусгаарлах хүсэлт гаргах боломжтой.
Яллагдагч, шүүгдэгч нь шүүх, прокурор, өмгөөлөгч, мөрдөгчийн ажиллагаа, шийдвэрт гомдол гаргах эрхтэй бөгөөд бусад этгээдээс шүүхийн шийдвэрт гаргасан гомдол, эсэргүүцэлтэй танилцах, түүнд тайлбар өгөх эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 7.7). Энэ нь тусгаарлах шийдвэрийн талаар саналаа илэрхийлэх, гомдол гаргах эрхийн үндэс болно.
2. Аль шатанд хаана хүсэлт гаргахаа сонгох
Мөрдөн байцаалтын шатанд тусгаарлах шийдвэрийг прокурор гаргадаг тул хүсэлтээ хяналт тавьж буй прокурорт гаргана (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 4.1). Прокурор хэрэг бүртгэлтийн хэргийг хаах, эрүүгийн хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татахаас татгалзах, мөрдөн байцаалтыг түдгэлзүүлэх, сэргээх, эрүүгийн хэргийг хэрэгсэхгүй болгох, сэргээх, нэгтгэх, тусгаарлах бүрэн эрхтэй.
Шүүхийн шатанд хэрэг тусгаарлах асуудлыг шүүх шийдвэрлэдэг тул хүсэлтээ шүүхэд гаргана. Шүүх хуралдаан даргалагч шүүгдэгч, татгалзан гаргах хүсэлт гаргах эрх бүхий бусад оролцогчид хүсэлт гаргах эрхтэй болохыг тайлбарладаг (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 35.5).
3. Хүсэлтийг үндэслэлтэй болгох
Хүсэлтэд дараах зүйлсийг тодорхой тусгах нь зүйтэй:
- Тусгаарлахыг хүсэж буй хэргийн хүрээ, яллагдагч, шүүгдэгчийн хэн болох;
- Тусгаарлах хууль зүйн үндэслэл (жишээ нь, өсвөр насны яллагдагч, нотлогдоогүй хэсэг, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн байдал, оргон зайлсан, хүндээр өвчилсөн гэх мэт);
- Тусгаарлалт нь хэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой хянан шийдвэрлэхэд саад учруулахгүй гэдгийг тайлбарласан хэсэг;
- Хэрэв хүсэлт хангагдахгүй бол яллагдагч, хохирогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд хэрхэн сөргөөр нөлөөлөхийг тодорхойлсон байдал.
4. Хүсэлтийн шийдвэрлэлтийг хянах
Хуульд заасан журмын дагуу гаргасан хүсэлт нь эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад оролцогч, бусад оролцогч, хуулийн этгээдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалахад ач холбогдолтой бол бүрэн, эсхүл хэсэгчлэн хангах, эсхүл хангахаас татгалзах тухай шүүх, прокурор, мөрдөгч шийдвэр гаргана (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.4). Хүсэлтийг хангах үндэслэл нь тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай тохиолдолд түүнийг гаргаснаас хойш ажлын 5 өдрийн дотор хангах эсэхийг шийдвэрлэнэ. Хэрэв хугацаанд нь шийдвэрлэхгүй, эсхүл үндэслэлгүй татгалзвал гомдол гаргах боломжтой.
5. Гомдол гаргах
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны улмаас эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь хөндөгдсөн уг ажиллагааны оролцогч, бусад оролцогч, хуулийн этгээд нь шүүх, прокурор, мөрдөгчийн шийдвэр, ажиллагаанд гомдол гаргах эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 15.1). Прокурор мөрдөгч, эсхүл хяналт тавьж байгаа прокурорын шийдвэр, ажиллагааны талаар прокурорт гаргасан гомдлыг хянан шийдвэрлэх, тухайн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзвэл хүчингүй болгох эрхтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай /шинэчилсэн найруулга/, 4.1).
Шүүхийн практик
Шүүхийн практикт хэрэг тусгаарлах асуудал хэд хэдэн төрлөөр гарч ирдэг. Дараах жишээнүүд нь анхаарах ёстой гол асуудлуудыг харуулна.
Тусгаарлалт хохирогчийн эрхийг хязгаарласан тохиолдол
Улсын дээд шүүхийн нэг тогтоолд прокурор хэргийг үндэслэлгүй тусгаарласан, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон тогтоолыг хохирогчид танилцуулаагүй нь дээд шатны прокурорт гомдол гаргах эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн. Тодруулбал, прокурор хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон тогтоолыг хохирогчид танилцуулаагүй нь гомдол гаргах эрхийг үндэслэлгүйгээр хязгаарласан байна. Мөн нэг цаг хугацаанд, нэг дор болсон үйл баримтыг тусгаарлан шалгасан нь хэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой шинжлэхэд саад учруулсан гэж дүгнэж, шийтгэх тогтоол, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхийн урьдчилсан хэлэлцүүлэгт буцаасан (Тогтоол #894). Энэ шийдвэр нь тусгаарлалт нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад учруулж болохгүй гэсэн хуулийн шаардлагыг практикт хэрхэн хэрэглэхийг харуулна.
Оргон зайлсан шүүгдэгчийн хэргийг тусгаарлах
Өөр нэг тогтоолд шүүгдэгч оргон зайлсан нөхцөл байдал бий болсон тул түүнд холбогдох хэргийг түдгэлзүүлж, бусад шүүгдэгч нарт холбогдох хэргээс тусгаарлаж шийдвэрлэсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж үзсэн (Тогтоол #3833). Энэ нь шүүгдэгч оргон зайлсан, хүндээр өвчилсөн тохиолдолд хэргийг тусгаарлах хуулийн зохицуулалтын практик хэрэглээг харуулна.
Тусгаарлалтын явцад нотлох баримтын үнэн зөвийг баталгаажуулах
Хэргийг тусгаарлахдаа өмнөх хэргээс нотлох баримтыг хуулбарлан авах тохиолдол бий. Улсын дээд шүүхийн практикт тусгаарлах ажиллагааны явцад өмнөх хэргээс хуулбарлан авсан материалын үнэн зөвийг хуульд заасан журмаар баталгаажуулаагүй нь нотолгооны ач холбогдолд эргэлзээ төрүүлсэн гэж үзсэн. Тухайлбал, бичмэл нотлох баримтын эх хувийг авах боломжгүй тохиолдолд прокурор, мөрдөгч тэмдэглэл үйлдэн хуулбарлахдаа үнэн зөвийг заавал баталгаажуулах хуулийн шаардлагыг сануулсан (Тогтоол #856). Иймд тусгаарлалтын үед баримт бичгийн үнэн зөвийг баталгаажуулах нь онцгой чухал.
Нэг төрлийн үйлдлийг тусгаарлан шийдвэрлэх асуудал
Улсын дээд шүүх нэг ижил төрлийн, нэг хэсэгт хамаарах олон үйлдлийг тусгаарлан шийдвэрлэх бус, нэг яллах дүгнэлтээр нэгтгэн шийдвэрлэх ёстой гэж дүгнэсэн тохиолдол бий. Учир нь ийм нэгтгэл нь шүүгдэгчийн эрх зүйн байдлыг хамгаалж, ял шийтгүүлэхийн өмнө өөр гэмт хэрэг илэрвэл ял нэмэгдэхээс сэргийлэх хууль зүйн боломжийг бүрдүүлдэг. Мөн мөрдөн байцаах ажиллагааны явцад хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоох, яллах болон хөнгөлөх нөхцөл байдлыг эргэлзээгүй тогтоох үүрэг нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зорилтод нийцэх ёстой гэж үзсэн (Тогтоол #3876). Энэ нь тусгаарлах шийдвэр гаргахдаа хэргийн бодит байдлыг тогтоох ашиг сонирхлыг яллагдагчийн эрх зүйн байдлын хамт харгалзах шаардлагыг харуулна.
Өсвөр насны шүүгдэгчийн хэргийг тусгаарлах практик
Өсвөр насны шүүгдэгчид холбогдох хэргийг тусгаарлах асуудал практикт олонтаа гардаг. Жишээлбэл, өсвөр насны шүүгдэгчийн ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэх, ялыг хойшлуулах, тусгай байгууллагад эдлүүлэх зэрэг асуудлууд нь тусгаарлалттай холбоотойгоор шийдвэрлэгддэг (Тогтоол #1806). Өсвөр насны яллагдагчийн хэргийг тусгаарлах нь түүнийг насанд хүрсэн хамтран яллагдагчдын нөлөөнөөс хамгаалах, түүний хувийн байдалд тохирсон ял оногдуулах боломжийг бүрдүүлэх зорилготой гэдгийг практик харуулна.
Түгээмэл асуултууд
Хамтран шалгагдаж буй хэргийг тусгаарлах эрхийг хэн шийдвэрлэх вэ?
Хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын шатанд тусгаарлах шийдвэрийг хяналт тавьж буй прокурор гаргана. Харин шүүхэд хэрэг шилжигдсэний дараа улсын яллагчийн санал, өмгөөлөгчийн хүсэлтийг үндэслэн шүүх тусгаарлаж, шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлэн хэргийг эцэслэн шийдвэрлэнэ. Мөрдөгч бие даан тусгаарлах шийдвэр гаргах эрхгүй бөгөөд зөвхөн санал, хүсэлт гаргах боломжтой.
Ямар тохиолдолд хэргийг тусгаарлах вэ?
Гол үндэслэлүүд нь: өсвөр насны яллагдагчид холбогдох хэргийг мөрдөн байцаалтад тусгаарлах; хэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой хянан шийдвэрлэхэд саад болохгүй бол зарим яллагдагчид холбогдох хэсгийг тусгаарлах; мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулсан ч яллагдагчийн зарим хэрэг нотлогдохгүй бол тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг тусгаарлан хэрэг бүртгэлтэд буцаах; шүүгдэгч оргон зайлсан, хүндээр өвчилсөн тохиолдолд хэргийг тусгаарлах; гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлсэн хүнд холбогдох хэргийг бусад яллагдагчаас тусгаарлах зэрэг.
Тусгаарлах хүсэлтийг хэний нэрээр, хэзээ гаргах вэ?
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцогч, тухайлбал яллагдагч, шүүгдэгч, түүний өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч өөрийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлоо хамгаалуулах зорилгоор шүүх, прокурор, мөрдөгчид хүсэлт гаргах эрхтэй. Хүсэлтийг мөрдөн байцаалтын шатанд прокурорт, шүүхийн шатанд шүүхэд гаргана. Хүсэлтийг хангах үндэслэл тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай бол ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэнэ.
Тусгаарлах нь хохирогчийн эрх ашигт хэрхэн нөлөөлөх вэ?
Хэргийг үндэслэлгүй тусгаарлах нь хохирогчийн хууль ёсны эрх ашигт сөргөөр нөлөөлж болно. Ялангуяа нэг цаг хугацаанд, нэг дор болсон үйл баримтыг тусгаарлан шалгах нь хэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой тогтооход саад учруулж, хохирогчийн гомдол гаргах эрхийг хязгаарлаж болзошгүй. Иймд хохирогч, түүний өмгөөлөгч тусгаарлах шийдвэрийн үндэслэлийг шалгуулж, дээд шатны прокурорт гомдол гаргах, шүүхийн шатанд саналаа илэрхийлэх эрхтэй.
Хэрэг нэгтгэх, тусгаарлах асуудлыг шүүх хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
Шүүх эрүүгийн хэргийг тусгаарлах тухай улсын яллагчийн санал, өмгөөлөгчийн хүсэлтийг үндэслэн хэргийг тусгаарлаж, шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлэн эцэслэн шийдвэрлэнэ. Шүүгдэгч оргон зайлсан, хүндээр өвчилсөн тохиолдолд тухайн шүүгдэгчид холбогдох хэргийг тусгаарлан бусад шүүгдэгчид холбогдох хэргийг хэлэлцэх нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад учруулахаар бол хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг түдгэлзүүлнэ. Нөхцөл арилсан бол шүүх ажиллагааг сэргээнэ.
Дүгнэлт
Хамтран шалгагдаж буй эрүүгийн хэргийг тусгаарлах нь процессын чухал шийдвэр бөгөөд дараах гол зарчмуудыг санах нь зүйтэй:
- Тусгаарлалтын хэмжүүр нь хэргийн бодит байдал — тусгаарлах нь хэргийг тал бүрээс нь бүрэн, бодитой хянан шийдвэрлэхэд саад болохгүй байх ёстой.
- Мөрдөн байцаалтад прокурор, шүүхэд шүүх шийдвэрлэнэ — мөрдөгч бие даан тусгаарлах шийдвэр гаргах эрхгүй.
- Хүсэлт гаргах эрх нь оролцогч бүрт нээлттэй — яллагдагч, шүүгдэгч, өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч, хохирогч хүсэлт гаргаж болно.
- Хугацааг баримтлах — хүсэлтийг хангах үндэслэл тодорхой бол даруй, шалгах шаардлагатай бол ажлын 5 өдрийн дотор шийдвэрлэнэ.
- Гомдол гаргах боломж — тусгаарлах шийдвэр, эсхүл татгалзсан шийдвэрт эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол хөндөгдсөн бол гомдол гаргаж болно.
Практик зөвлөмж болгож хэлэхэд, хэргийг тусгаарлах хүсэлт гаргахдаа хууль зүйн үндэслэлээ тодорхой зааж, тусгаарлалт нь хэргийн бодит байдлыг тогтооход саад учруулахгүй гэдгийг үндэслэлтэй тайлбарлах нь чухал. Хохирогчийн хувьд тусгаарлах шийдвэрийн үндэслэлийг шалгуулж, гомдол гаргах эрхээ идэвхтэй эдлэх нь зүйтэй.