Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "А" ХХК нь Засгийн газартай байгуулсан "Чойр дэд станцын өргөтгөл, шинэчлэлт төслийн Барих-шилжүүлэх" концессын гэрээний эргэн төлөлтөөс үүссэн ханшийн зөрүүгийн алдагдал, алданги, банкны зээлийн хүүгийн хохирлыг улсын төсөвт тусгуулах саналыг эрх бүхий байгууллагад хүргүүлэхийг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: "А" ХХК нь концессын гэрээний эргэн төлөлтийн ханшийн зөрүү, төлбөр хугацаандаа төлөгдөөгүйгээс үүссэн алданги болон банкны зээлийн хүүгийн хохирлыг Засгийн газрын эс үйлдэхүйгээс үүссэн гэж үзэн, төсөвт тусгуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Сангийн яам, Эдийн засаг, хөгжлийн яам нь гэрээний төлбөрийг бүрэн шилжүүлсэн, Худалдан авах ажиллагааны газрын дарга эрх хэмжээгээ хэтрүүлж, төрд хохиролтой гэрээ байгуулсан, алдагдал үүсээгүй, зээлийн хүүгийн хохирлыг тооцох үндэслэлгүй гэж маргаж, сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2024-01-02, Дугаар: 128/ШШ2024/0019
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Хариуцагч байгууллагууд валютын ханшийн зөрүүнээс үүссэн төлбөрийг төсөвт тусгах санал хүргүүлээгүй нь хууль бус эс үйлдэхүй бөгөөд Засгийн газрын шийдвэрийг биелүүлэх нь хууль ёсны итгэлийг хамгаалах зарчимд нийцнэ.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2024-03-26, Дугаар: 221/МА2024/0203
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус.
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн "хохирол 10,725,491,868 төгрөгийг улсын төсөвт тусгуулах саналыг эрх бүхий байгууллагад хүргүүлэхийг хариуцагч нарт даалгах, уг хохирлыг хариуцагч нараас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгох"-ыг даалгах хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Ханшийн зөрүүнээс үүссэн алдагдал 2,022,555 ам.доллар болохыг баталгаажуулсан атлаа төсөвт тусгах санал хүргүүлээгүй нь хууль бус боловч, өөрийн хөрөнгөөр барих гэрээний заалтын дагуу зээлийн хохиролд хариуцагчийг буруутгах үндэслэлгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-05-14, Дугаар: 176
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Эдийн засаг, хөгжлийн яам, Нэхэмжлэгч "А" ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүхийн хууль хэрэглээний зөрүүг арилгах, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гарсан, эрх зүйн шинэ ойлголт тогтоох ач холбогдолтой.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хүлээн авахаас татгалзаж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Концессын тухай (2010 оны) хууль болон Төр хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуулийн 2 дугаар зүйлийн дагуу энэхүү маргаанд 2010 оны Концессын тухай хууль хэрэглэгдэнэ.
• Концессын гэрээ нь Захиргааны ерөнхий хуулийн дагуу захиргааны гэрээнд тооцогдох тул маргааныг захиргааны хэргийн шүүх харьяалан шийдвэрлэнэ.
• Концессын гэрээний 2.13-т заасны дагуу талууд 2021-06-22-ны өдөр "ханшийн зөрүүнээс үүссэн алдагдал" гэх баримт үйлдэж, баталгаажуулсан нь нэхэмжлэгчид 2,022,555 ам.доллар буюу 5,754,717,082 төгрөгийн төлбөр нэхэмжлэх эрхийг үүсгэсэн.
• Гэрээний 2.12, 2.13-т заасан төлбөр тооцох нөхцөлийг талууд харилцан зөвшөөрч, төлбөрийг шилжүүлж байсан нь тогтоогдсон тул 5,754,717,082 төгрөгийг ирэх жилийн төсөвт тусгуулах саналыг эрх бүхий байгууллагад хүргүүлэхийг хариуцагч нарт даалгах нь зөв.
• Нэхэмжлэгчийн алданги болон хохирлыг тооцсон үндэслэл, баримт хангалтгүй байгаа, мөн хариуцагч тал үүнийг няцааж маргасан тул Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.6-д заасны дагуу алданги болон хохирлын шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж, иргэний хэргийн шүүхээр шийдвэрлүүлэх боломжийг олгосон.
• Концессын гэрээний 4.1-д нэхэмжлэгч нь концессын зүйлийг өөрийн хөрөнгөөр болон бусад арга хэлбэрээр олсон хөрөнгөөр гүйцэтгэхээр заасан тул бусдад төлсөн зээлийн хүүг хохиролд тооцохгүй.
• Сөрөг нэхэмжлэлийн "Концессын гэрээний 2.4, 2.11, 2.12, 2.13 дахь заалтыг илт хууль бус болохыг тогтоолгох" болон "2021 оны 06 дугаар сарын 22-ны өдрийн "Чойр дэд станц төсөл-ийн эргэн төлөлтөд гадаадын валютын ханшийн зөрүүнээс үүссэн алдагдал" гэсэн гэрээг илт хууль бусад тооцуулах" шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. Учир нь гэрээний заалтууд хууль зөрчөөгүй, мөн 2021-06-22-ны өдрийн баримт нь захиргааны гэрээ биш, харин тооцоо нийлсэн акт юм.
• Төрийн худалдан авах ажиллагааны газрын дарга нь гэрээний 2.13-т заасны дагуу тооцоо нийлсэн акт үйлдэх эрхтэй бөгөөд үүнийг "эрхгүй этгээд" гэж үзэхгүй.