Баянхонгор аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын маргаан — өндөр насны тэтгэвэр тогтоохдоо цалин хөлсний дээд хэмжээг хязгаарлаж, тэтгэврийн хэмжээг бууруулсан асуудал. Тэтгэвэр тогтоогч нь өөрийн тэтгэврийн хэмжээг тодорхойлохдоо цалин хөлсний дээд хэмжээг хязгаарлалтгүйгээр, итгэлцүүрээр өсгөсөн дүнгээ бүрэн ашиглах ёстой гэж үзэн, дахин тооцож гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч байгууллага нь тэтгэврийг тогтоохдоо хуульд заасан цалин хөлсний дээд хэмжээг хязгаарлалт болгон хэрэглэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тэтгэвэр тогтоохдоо Нийгмийн даатгалын Ерөнхий хууль 19.4-д заасан цалин хөлсний дээд хэмжээг хэрэглээгүй, мөн итгэлцүүрээр өсгөсөн дүнг тухайн үеийн цалингийн дээд хэмжээгээр хязгаарласан нь эрх зүйн байдлыг дордуулсан гэж үзэж байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэвэр тогтоохдоо итгэлцүүрийг хэрэглэсэн боловч цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын хэмжээ нь тухайн үед мөрдөж байсан цалингийн дээд хэмжээнээс хэтрэхгүй байх ёстой гэсэн зохицуулалтыг баримтлан тогтоосон гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Хариуцагч байгууллага тэтгэврийг тогтоохдоо Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 20.4-т заасан цалин хөлсний дээд хэмжээний хязгаарлалтыг баримтлан, итгэлцүүрээр өсгөсөн дүнгээ тухайн үеийн дээд хэмжээгээр хязгаарласан нь хууль зүйн үндэслэлтэй тул нэхэмжлэгчийн маргаан үндэслэлгүй байна. Мөн тэтгэвэр тогтоохдоо итгэлцүүрийг хэрэглэх нь Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 20.3-т заасан тул хариуцагчийн үйлдэл хууль бус эс үйлдэхүй биш юм. Захиргааны ерөнхий хууль 101.2-т заасны дагуу захиргааны байгууллагын хууль бус татгалзал, эс үйлдэхүй тогтоогдоогүй тул хохирлыг гаргуулах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Хуул зүйн гол дүгнэлт

• Тэтгэвэр тогтоох сарын цалин хөлс, түүнтэй адилтгах орлогыг тодорхойлохдоо итгэлцүүр хэрэглэсэн боловч тухайн дүнг тухайн үеийн цалин хөлсний дээд хэмжээнээс хэтрүүлэхгүй байх зохицуулалт нь тэтгэврийг ижил суурь зарчмаар тогтоох зорилготой хязгаарлалт юм (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 20.4).
• Тэтгэвэр тогтоохдоо итгэлцүүрийг хэрэглэх нь хууль ёсны зохицуулалт юм (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 20.3).
• Хохирлыг гаргуулж авах нэхэмжлэл гаргахын тулд захиргааны байгууллагын хууль бус татгалзал, эс үйлдэхүй тогтоогдсон байх ёстой (Захиргааны ерөнхий хууль 101.2).