Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: “Ү” ХХК болон “Г” ХК-ийн хооронд 2021.01.01-ний өдөр байгуулагдсан түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр эсэх болон уг гэрээний дагуу төлөгдсөн төлбөр, барьцааг буцаан гаргуулах, мөн өмнөх шүүхийн шийдвэрээр төлсөн төлбөрийг буцаан нэхэмжлэх маргаан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөр нэхэмжилсэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: “Ү” ХХК нь 2021.01.01-ний өдрийн 01/0101 дугаар түрээсийн гэрээг Банкны тухай хуулийн 6.1, 6.2, 7.1-ийг зөрчсөн, хуулийн этгээдийн үндсэн зорилгыг зөрчсөн, дүр үзүүлсэн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, түрээсийн төлбөрт төлсөн 780,000,000 төгрөг, барьцаа 65,000,000 төгрөг, шүүхийн шийдвэрийн дагуу төлсөн 185,000,000 төгрөг, улсын тэмдэгтийн хураамж 1,153,150 төгрөг, нийт 1,031,153,150 төгрөгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: “Г” ХК нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, үл хөдлөх хөрөнгийг Банкны тухай хуулийн 7.1-д заасны дагуу зээлийн төлбөрт тооцон авсан бөгөөд үйл ажиллагааны зардлыг нөхөх зорилгоор түрээсэлсэн тул хууль зөрчөөгүй гэж маргасан. Мөн түрээсийн төлбөрт 185,000,000 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2025-02-12, Дугаар: 191/ШШ2025/01320
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцон 1,031,153,150 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.9, 492.1.1. Хариуцагч Банкны тухай хуулийн 6.1, 6.2, 7.1-ийг зөрчсөн, хуулийн этгээдийн үндсэн зорилгоо зөрчсөн, үйл ажиллагааны зардлаа нөхөх зорилгоор дүр үзүүлэн түрээсийн гэрээ байгуулсан. Үүрэг үүсгэсэн шүүхийн шийдвэр хүчингүй болсон тул төлбөрийг буцаан гаргуулах үндэстэй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2025-04-21, Дугаар: 210/МА2025/00659
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагаас 66,153,150 төгрөгийг хангаж, үлдэх 965,000,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 318.1, 492.1.1, 160.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5. Түрээсийн гэрээ хүчин төгөлдөр, Банкны тухай хуулийн 7.1-д заасан хориглосон үйл ажиллагаанд хамаарахгүй. Барьцааны эрх дуусгавар болсон тул барьцааг буцаан шаардах эрхтэй. Өмнөх шийдвэрээр төлсөн 185,000,000 төгрөгийн хувьд хариуцагч “А” ХХК-д шилжүүлсэн тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэхгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2025-06-19, Дугаар: 001/ШХТ2025/00631
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Банкны тухай хуулийн 7.1-д зааснаар банк зээлийн барьцаалсан эд хөрөнгийг өр барагдуулах зорилгоор түр эзэмших, өмчлөх, үйл ажиллагааны зардлаа нөхөх зориулалтаар түрээслэх, худалдахыг зөвшөөрсөн. Хариуцагч “Г” ХК нь уг хөрөнгийг зээлийн өр төлбөрт тооцон авсан нь тогтоогдсон.
• Хариуцагч хөрөнгийг нэхэмжлэгчид түрээслэхдээ ирээдүйд худалдан авах хүсэл сонирхлыг харгалзсан бөгөөд энэ нь Банкны тухай хуулийн 7.1-ийг зөрчөөгүй.
• Түрээсийн төлбөрийн хэмжээ нь үйл ажиллагааны зардалтай тэнцүү байх ёстой гэж үзэх үндэслэлгүй. Гэрээний чөлөөт байдлын зарчимд нийцүүлэн талууд үнэ, хугацааг тохиролцсон.
• Нэхэмжлэгчээс “Г” ХК үйл ажиллагааны зардлаа нөхөөгүй гэх мэтгэлцээнийг хариуцагчийн тайлбар үгүйсгээгүй. Хариуцагч түрээсийн орлогыг зээлийн өр төлбөрийг барагдуулах, менежментийн төлбөрийг төлөх зэрэгт зарцуулсан.
• Шүүхийн шийдвэрийн дагуу төлсөн 185,000,000 төгрөгийн хувьд, хариуцагч “Г” ХК нь уг мөнгийг гуравдагч этгээд “А” ХХК-д шилжүүлсэн нь тогтоогдсон тул хариуцагч үндэслэлгүй хөрөнгөжөөгүй.
• Өмнөх шүүхийн шийдвэр шинээр илэрсэн нөхцөл байдлын улмаас хүчингүй болсон ч, хариуцагч түрээсийн хугацаа дууссаны дараа эд хөрөнгийг үргэлжлүүлэн ашиглаж байсан тул уг хугацааны төлбөрийг шаардах эрхтэй.
• Иймд түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй.