Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцох болон төлбөр буцаан олгох маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талтай байгуулсан гэрээний дагуу худалдан авах урьдчилгаа төлбөр болон түрээсийн төлбөр хэлбэрээр мөнгө төлсөн боловч хариуцагч тал гэрээг сунгах боломжгүй болсон гэж үзэн байрыг чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцож, төлсөн урьдчилгаа төлбөр болон түрээсийн төлбөрүүдийг буцаан гаргуулж, түрээсийн шинэ гэрээ байгуулах эрхтэй болохыг тогтоохыг шаардсан.
• Хариуцагч: Түрээсийн төлбөр нь түрээсийн төлбөр байсан тул буцаан олгохгүй, мөн нэхэмжлэгч тал гэрээний нөхцөл биелүүлээгүй тул байрыг албадан чөлөөлүүлэх ёстой гэсэн сөрөг нэхэмжлэлийг гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон ч давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон ба хариуцагч талын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэж, мөнгө буцаан олгохыг тогтоосон. Шүүх хариуцагч талын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэх ёстой гэж үзсэн учир нь нэхэмжлэгч тал гэрээний дагуу худалдан авах зорилгоор төлсөн мөнгө нь түрээсийн төлбөр биш, харин худалдан авах урьдчилгаа төлбөр байсан баримт тогтоогдсон тул гэрээг хүчин төгсөх үндэслэлгүй, учир нь хариуцагч тал зээлийн судалгаагаар зээл олгох боломжгүй гэсэн хариу гаргасан тул гэрээний нөхцөл биелээгүй гэж дүгнэв (Иргэний хууль 56.1.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Түрээсийн гэрээний хугацаа дууссан ч хөлслүүлэгч тал эд хөрөнгийг ашигласаар байгааг татгалзаагүй бол гэрээг тодорхой бус хугацаагаар сунгасанд тооцно (Иргэний хууль 296.1).
• Түрээсийн гэрээний зорилго болон талуудын харилцан тохиролцоо нь худалдан авах урьдчилгаа төлбөр байсан тул гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцох үндэслэл болно (Иргэний хууль 56.1.1).
• Шүүхийн шийдвэр хүчингүй болсон тохиолдолд тухайн гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцож, төлөгдсөн мөнгө буцаан гаргуулах эрх нэхэмжлэгчид бий (Иргэний хууль 492.1.1).