Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: “НЗ” ХХК нь ЗТХЯ-тай 2010.07.05-ны өдөр Ө... чиглэлийн 143 км авто замын барилгын ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулсан бөгөөд 2014.03.21-ний өдрийн тушаалаар уг гэрээг цуцалсан. Энэ нь Захиргааны хэргийн шүүхээр илт хууль бус болох нь тогтоогдсон. Талууд 2015.04.01-ний өдөр эвлэрлийн гэрээ байгуулсан ч, 2015.08.13-ны өдрийн Т.. чиглэлийн 67 км замын гэрээг ЗТХЯ дахин цуцалсан.
• Нэхэмжлэгч: 2015.04.01-ний өдрийн эвлэрлийн гэрээг хууль зөрчсөн, хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгож, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн 8,844,606,451 төгрөг, гэрээ цуцалсны улмаас учирсан хохирол 5,991,900,328.62 төгрөг, гүйцэтгэсэн ажлын хөлс 224,000,000 төгрөг, олох байсан орлого 1,606,993,365 төгрөг, нийт 16,587,470,234.62 төгрөгийг ЗТХЯ-аас гаргуулах.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, эвлэрлийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, үүргээ биелүүлсэн, харин нэхэмжлэгч үүргээ биелүүлээгүй тул хохирол нэхэмжлэх нь үндэслэлгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-06-05, Дугаар: 181/ШШ2023/01780
• Шийдвэр: ЗТХЯ-аас 6,135,900,328.62 төгрөгийг гаргуулж “НЗ” ХХК-д олгож, эвлэрлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, 10,451,569,906 төгрөгийг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 343.1, 229.1-д заасныг баримтлан хохирол болон гүйцэтгэсэн ажлын хөлсийг гаргуулж, Иргэний хуулийн 56.1.1, 58.2.2, 58.3.3, 59, 492.1.1, 227.1-д заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул эвлэрлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэх, үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн мөнгийг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-08-14, Дугаар: 210/МА2023/01593
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль зүйн үндэслэлгүй гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-11-29, Дугаар: 001/ХТ2023/01514
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Шүүх хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр нотлох баримтыг өөрийн дотоод итгэлээр үнэлнэ гэсэн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1 дэх хэсгийг зөрчсөн гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, ЗТХЯ-аас 224,000,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч “НЗ” ХХК-д олгож, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангаж, шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах хуулийн үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээнүүд нь захиргааны эрх зүйн гэрээ боловч агуулгын хувьд Иргэний хуулийн 343.1-д хамаарах ажил гүйцэтгэх гэрээ гэж дүгнэсэн.
• Хоёр шатны шүүх эвлэрлийн гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, гэрээг цуцалсан үйл баримтын агуулгыг дүгнэж чадаагүйгээс Иргэний хуулийн 227.1-ийг зөв тайлбарлаж хэрэглээгүй байна.
• Иргэний хуулийн 227.1-д зааснаар гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тохиолдолд нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй. Харин нэхэмжлэгч 2010.07.05-ны өдрийн гэрээний дагуу 2012.11.11-ний өдөр гэхэд үүргээ гүйцэтгэх ёстой байсан боловч биелүүлээгүй нь тогтоогдсон тул хохирол шаардах эрх хуулиар үүсэхгүй.
• Эвлэрлийн гэрээг үндэслэж ЗТХЯ нь “НЗ” ХХК-тай дахин гэрээ байгуулсан гэж үзсэн нь Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил үйлчилгээ худалдан авах тухай хуулийн зохицуулалтад нийцэхгүй байна.
• Гэрээг цуцалсан хариуцагчийн тушаалыг Захиргааны хэргийн шүүхээс хүчингүй болгосон ч, гэрээг цуцалсан үндэслэл нь “НЗ” ХХК үүргээ биелүүлээгүй нөхцөл байдал байсан тул хариуцагчийг гэм буруутай гэж үзэхгүй. Иймд 5,911,900,328 төгрөгийн хохирол нь гэрээг цуцалсан хариуцагчийн үйлдэлтэй шалтгаант холбоогүй.
• Харин 2015.08.13-ны өдрийн гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажлын хөлс болох 224,000,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.