Баян-Өлгий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдах-худалдан авах гэрээ цуцлагдсаны улмаас урьдчилгаа төлбөр буцаан олгох болон түрээсийн төлбөр, хэрэглээний зардлыг хасах маргаан. Нэхэмжлэгч нь үл хөдлөх эд хөрөнгө худалдаж авахаар тохирсон гэрээний дагуу урьдчилгаа мөнгө шилжүүлсэн боловч зээл авахад хүндрэлтэй болсон тул гэрээ цуцлагдсан байна. Хариуцагч нь гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд нэхэмжлэгч түрээслэгч байсан хугацааны түрээсийн төлбөр болон хэрэглээний зардлыг урьдчилгаа мөнгөнөөс хасаж тооцох шаардлагатай гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Урьдчилгаа мөнгөнөөс түрээсийн төлбөр болон хэрэглээний зардлыг хасаж тооцохгүйгээр мөнгийг бүрэн буцаан авах шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Гэрээ цуцлагдсан тул нэхэмжлэгч түрээслэгч байсан хугацааны түрээсийн төлбөр болон гэрээний дагуу төлөх ёстой зардлуудыг урьдчилгаа мөнгөнөөс хасаж тооцох ёстой гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шат хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний дагуу талбайг ашиглаж байсан тул түрээсийн төлбөр болон хэрэглээний зардлыг төлөх үүрэгтэй байсан бөгөөд эдгээр зардлыг урьдчилгаа мөнгөнөөс хасаж тооцох нь үндэслэлтэй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээ цуцлагдсан тохиолдолд талууд харилцан тооцоо хийх эрхтэй тул урьдчилгаа мөнгөнөөс гэрээний дагуу төлөх ёстой түрээсийн төлбөр, хэрэглээний зардлыг хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 205.1, 243.1).
• Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний дагуу талбайг ашиглаж байсан тул түрээсийн төлбөр болон холбогдох зардлыг төлөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 318.1).
• Талуудын хоорондын харилцан тооцоог хийхдээ гэрээнд заасан нөхцөл болон үүрэг, эрх, үүрэг хүлээсэн баримтыг үндэслэн шийдвэрлэх ёстой (Иргэний хууль 238.1).