Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хөрш хоорондын эд хөрөнгийн өмчлөх эрх, газрын хил зааг хэтрүүлэн эзэмшсэн байдалтай холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч нь өөрийн өмчлөх эрх бүхий газраас ойролцоогоор 140 м.кв газрыг хэтрүүлэн эзэмшиж, тоосгон байшин, амбаар, саравч, хашаа барьсан тул эдгээрийг буулгаж, газрыг чөлөөлүүлэхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь газрын хил заагийг хэтрүүлэн барилга байгууламж барьсан тул энэ нь хууль бус эзэмшил бөгөөд өөрийн өмчлөх эрхт газраа чөлөөлүүлэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Маргаан бүхий байгууламжууд нь өмчлөгч нарын өмчлөх эрх үүсэхээс өмнө тогтсон байдал хэвээр байгаа бөгөөд өөрийн эзэмшиж буй газар нь гэрчилгээнд заасан хэмжээндээ байгаа тул хууль бус эзэмшил биш гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах шийдвэр гаргасан. Учир нь хариуцагч нь газрын хил хязгаарыг хуульд заасан журмын дагуу тодорхойлсон эсэх, газрын хил зөрчигдөхийг өмчлөгч нар мэдэж байсан эсэх нь тогтоогдоогүй тул хариуцагчийн эзэмшил нь хууль бус гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хуулийн дагуу өмчлөгч нь өөрийн эрхийг бусдын эрхийг зөрчихгүйгээр хязгаарын дотор эзэмших эрхтэй байдаг тул хариуцагчийн эзэмшил нь нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхэд саад болохгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар өмчлөгч нь өөрийн өмчлөх эрхийг бусдын эрхийг зөрчихгүйгээр, хуулиар олгогдсон хэмжээ, хязгаарын дотор эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах эрхтэй (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 27.1, 38.1).
• Хариуцагч нь газрын хил хязгаар зөрчигдсөн талаар мэдээлэлгүй, өмнөх байдал хэвээр байгаа тохиолдолд хариуцагчийн эзэмшлийг хууль бус гэж үзэх үндэслэл хангагдаагүй (Иргэний хууль 106.1).
• Газар өмчлөх эрх шилжүүлэн авах үед эд хөрөнгийн хэмжээ, хил зааг, доголдол байгаа эсэхийг шалгах нь өмчлөгчийн үүрэг (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 27.2).