Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэгч болон хамтран зээлдэгчийн хариуцлагын хязгаар, банкны зээл олгох үүргийн хэрэгжилт. Банк зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч хоёр хүнд зээл олгосон боловч төлбөр нь хугацаа хэтэрсэн тул банк зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж өгөхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээнд гарын үсэг зурсан тул хамтран зээлдэгч нь гэрээний үүргээ бүрэн гүйцэтгэх үүрэгтэй гэж үзэв.
• Хариуцагч: Зээлийн мөнгө авч байгаагүй, гэрээний нөхцөл, төлбөрийн баталгааг мэдэхгүй байсан тул хариуцлага хүлээхгүй гэж маргав.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх зээлдэгчийн шаардлагыг хангаж, хамтран зээлдэгчийн хариуцлагыг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь банк зээл олгохдоо зээлдэгчийн орлогын мэдээлэл, санхүүгийн чадварыг шалгаж, зээлийн гүйцэтгэлийг хангах арга хэлбэрийг гэрээнд тодорхойлсон байх ёстой баталгаагүй, мөн хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх нөхцөлийг гэрээнд тусгаагүй байсан тул түүнийг хариуцагч гэж үзэх эрх зүйн үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Банк зээл олгохдоо зээлдэгчийн орлогын талаарх мэдээлэл, баримтыг бүрдүүлж, зээлийн гүйцэтгэлийг хангах арга хэлбэрийг гэрээнд тодорхойлсон байх ёстой тул банк хуульд заасан үүргээ бүрэн биелүүлээгүй гэж дүгнэв (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгаламж, төлбөр тооцоо, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 22.2).
• Зээлийн гэрээнд зөвхөн зээлдэгчийн цалин, дансны орлогыг барьцаалсан байсан бөгөөд хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх нөхцөлийг тусгаагүй байсан тул түүнийг гэрээний үүрэг гүйцэтгэгчээр хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлгүй байна (Иргэний хууль 242.1).
• Гэрээний харилцаа үүссэн үед тухайн хугацаанд хүчин төгөлдөр байсан хууль тогтоомжийг хэрэглэх нь хууль буцаан хэрэглэсэн гэж үзэх үндэслэлгүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны байна (Иргэний хууль 5.1).