Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлдэгч, хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх тухай. Банк зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч хоёр хүнд нийт ойролцоогоор 28 сая төгрөгийн зээл олгосон боловч төлбөр нь хугацаа хэтэрсэн тул банк зээлийн үндсэн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг гаргуулж өгөхийг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний хугацаа дуусгавар болсон, төлбөр төлөгдөөгүй тул зээлдэгч болон хамтран зээлдэгч нар нийлж бүх өр төлбөрийг төлөх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Нэгэн хариуцагч нь зээлийн үүргийг хүлээн зөвшөөрсөн бол нөгөө хариуцагч нь гэрээнд гарын үсэг зурсан боловч зээлийн мөнгө авч байгаагүй, мөн зээлийн нөхцөл, төлбөрийн баталгааг мэдэхгүй байсан тул хариуцлага хүлээхгүй гэж маргав.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх зээлдэгч талаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, хамтран зээлдэгч талаас шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв.

• Хариуцагч Г. нь гэрээнд гарын үсэг зурсан боловч банк зээл олгохдоо тухайн хүний орлогын мэдээлэл, санхүүгийн чадварыг шалгаж, хувийн хэрэг бүрдүүлсэн эсэх нь тогтоогдоогүй тул хариуцагч Г.-д холбогдох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Зээлийн гэрээнд зээлдэгч Т.-гийн цалин болон дансны орлогыг барьцаалсан байсан тул хариуцагч Г.-гийн үүрэг гүйцэтгэх хэлбэр, баталгааг гэрээнд тусгаагүй нь Банк, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 22.2-т заасан зээлийн гэрээнд тусгах ёстой нөхцөлийг хангаагүй тул хариуцагч Г.-г гэрээний үүрэг гүйцэтгэгчээр хариуцлага хүлээлгэх эрх зүйн үндэслэлгүй байна.
• Хариуцагч Т. нь зээлийн гэрээний үүрэг болон төлбөрийн дүнг хүлээн зөвшөөрсөн тул зээлийн гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдсон тул хариуцагч Т.-гаас зээлийн өр төлбөрийг гаргуулж олгох шийдвэр гаргав (Иргэний хууль 451.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч, хамтран зээлдэгчийн хувьд гэрээнд гарын үсэг зурсан боловч банк зээл олгохдоо хуульд заасан шаардлагатай мэдээлэл, баримтыг бүрдүүлж, зээлийн гүйцэтгэлийг хангах арга хэлбэрийг гэрээнд тодорхойлсон байх ёстой (Банк, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 22.2, Иргэний хууль 242.1).
• Зээлдэгчийн орлогыг барьцаалсан байх нь зээлийн гүйцэтгэлийг хангах үндсэн баталгаа болох тул хамтран зээлдэгчийн үүрэг гүйцэтгэх нөхцөлийг гэрээнд тусгаагүй бол түүнийг хариуцагч гэж үзэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 242.1).
• Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тохиолдолд барьцаа хөрөнгөөр үүрэг гүйцэтгэлийг хангах тухай нөхцөл тогтоогдсон байвал зээлдэгч хариуцлага хүлээх ёстой (Иргэний хууль 451.1).