Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах болон эд хөрөнгө хөлслөх гэрээний харилцааг хооронд нь тооцох, гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар буцаан өгөх болон ашигласан хугацааны төлбөрийг хохирол гэж үзэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь авто зогсоолыг худалдан авах тохиролцооны хүрээнд урьдчилгаа төлбөр төлсөн боловч гэр бүлээрээ гадаад улс руу явах болсон тул гэрээг цуцалж, үлдэгдэл мөнгийг буцаан авах шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг тухайн хөрөнгийг удаан хугацаанд эзэмшиж, ашигласан тул ашигласны төлбөрийг урьдчилгаа төлбөрөөс сутгах ёстой гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, урьдчилгаа төлбөр төлсөн тул үлдэгдэл мөнгийг бүрэн буцаан авах ёстой гэсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нь авто зогсоолыг урт хугацаанд эзэмшиж, ашигласан тул түрээсийн төлбөрийг урьдчилгаа төлбөрөөс сутгах ёстой гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын ихэнх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Учир нь талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээ болон худалдах, худалдан авах гэрээ нь хоёр тусдаа харилцаа байсан тул тэдгээрийг хооронд нь нэгтгэн тооцох бус, тус бүрээр нь үнэлэх ёстой, учир нь нэхэмжлэгч нь авто зогсоолыг 34 сарын хугацаанд эзэмшиж, ашигласан баримт тогтоогдсон тул хариуцагч нь ашигласан хугацааны үнээр түүнээс хохирол шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 227.1). Мөн нэхэмжлэгч нь гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь гүйцэтгэж, гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1, 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь гүйцэтгэж, гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1, 243.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн бол нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг арилгуулахаар шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 227.1).
• Хоёр этгээдийн хоорондох ижил төрлийн харилцан шаардлагыг хооронд нь тооцож, үүргийг дуусгавар болгож болно (Иргэний хууль 238.1).