Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Мал, мах бэлтгэн нийлүүлэх гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй авлага, алданги болон томилолтын зардал гаргуулах маргаан. Нэхэмжлэгч компани нь гэрээний дагуу урьдчилан санхүүжилт олгосон боловч хариуцагч тал гэрээнд заасан тоо хэмжээний бүтээгдэхүүн нийлүүлээгүй тул үлдэгдэл авлага, алданги, зардал нэхэмжилсэн. Хариуцагч тал нь гэрээг эд хөрөнгөөр бартер хийж хаахаар тохиролцсон гэж үзэн, өөрийн эзэмшиж байсан автомашиныг буцаан авах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний үүрэг биелүүлээгүй үлдэгдэл бүтээгдэхүүний үнэ, гэрээнд заасан алданги болон ажилтны томилолтын зардлыг гаргуулах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Талууд гэрээг автомашин болон үл хөдлөх хөрөнгөөр бартер хийж хаахаар тохиролцсон тул мөнгөн нэхэмжлэл үндэслэлгүй, мөн өөрийн автомашиныг буцаан авах ёстой гэсэн байр суурьтай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн авлага болон алдангийг харгалзан үзэж, томилолтын зардал болон хохирлыг нэхэмжлэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Энэхүү шийдвэрийг давж заалдах шатны шүүх хууль хэрэглээний заалтыг нэмж өөрчлөх замаар хэвээр үлдээв. Учир нь нэхэмжлэгч нь ажилтны томилолтын зардлыг гэрээний үүрэг биелүүлээгүйтэй шууд холбогдох бодит баримтаар нотлогдож чадаагүй тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.2-т заасны дагуу нэхэмжлэх эрхгүй, мөн хохирлыг нотлох баримт хангалтгүй байсан тул Иргэний хууль 227.1-д заасны дагуу хохирлыг нэхэмжлэх эрхгүй гэж үзсэн. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага буюу автомашин буцаан авах шаардлага хэрэгсэхгүй болгосон тул, нэхэмжлэгч нь автомашиныг гэрээний үнээр тооцож хүлээн авахыг хүлээн зөвшөөрч байгаа боловч эд хөрөнгийн өмчлөх эрх бүртгэлээр шилжиж байгаагүй тул мөнгөн авлага болон эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн шилжилт нь зөрчилдөхгүй (Иргэний хууль 243.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй хохирлыг нэхэмжлэхэд тухайн хохирол нь гэрээний үүрэг биелүүлээгүйтэй шууд холбогдох бодит баримтаар нотлогдсон байх ёстой (Иргэний хууль 227.1).
• Нэхэмжлэгч нь авлага, зардал, хохирлыг нотлох баримт нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шаардлагад нийцэхгүй бол нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгоно (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 44.2).
• Талуудын хоорондын тооцоог бартераар хаахаар тохиролцсон боловч эд хөрөнгийн өмчлөх эрх бүртгэлээр шилжсэн гэх баримт байхгүй, мөн нэхэмжлэгч эд хөрөнгийг хүлээн авсан гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн тул мөнгөн авлага болон эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн шилжилт нь зөрчилдөхгүй (Иргэний хууль 243.1).