Булган аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Бараа бэлтгэн нийлүүлэх гэрээний шинж чанар болон түүний дагуу үүссэн үүрэг, зардлын хариуцлагын талаарх маргаан. Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагч талтай мах бэлтгэн нийлүүлэх гэрээ байгуулж, урьдчилгаа төлбөр шилжүүлсэн боловч хариуцагч тал гэрээнд заасан хэмжээний мах нийлүүлж чадаагүй, үлдэгдэл мөнгийг буцаан олгоогүй гэж үзэн төлбөр нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу нийлүүлэгдэх ёстой махны хэмжээ болон үнийн зөрүүг тооцож, нийлүүлэгдээгүй үлдэгдэл мөнгийг буцаан олгох шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч: Гэрээ нь ажил гүйцэтгэх гэрээ бус, худалдах, худалдан авах гэрээний шинжтэй тул нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй, мөн бэлтгэн нийлүүлэлтийн явцад гарсан зардлыг нэхэмжлэгч хариуцах ёстой гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хүлээн зөвшөөрч, хариуцагчаас ойролцоогоор 25 сая төгрөгийн дүнг нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн тул хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхив. Учир нь хоорондын харилцаа нь ажил гүйцэтгэх гэрээ биш, харин Иргэний хууль 243.1, 245.1-д заасан ердийн худалдах, худалдан авах гэрээний шинжтэй байсан тул тээвэрлэлтийн зардлыг худалдан авагч хариуцах ёстой, мөн хариуцагч тал гарсан зардлаа нотлох баримтаар батлаагүй тул түүнийг үнэлэх боломжгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зохиогчийн хооронд байгуулсан гэрээ нь шинэ эд зүйл бий болгохгүй, эд зүйлийн шинж чанарыг өөрчлөхгүй байгаа тул ажил гүйцэтгэх гэрээ биш, худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 243.1).
• Гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол эд хөрөнгө шилжүүлэхтэй холбогдсон зардлыг болон барааг хүргэх, тээвэрлэх зардлыг худалдан авагч хариуцах ёстой (Иргэний хууль 245.1).
• Нотлох баримт нь хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй, баримтжуулж чадаагүй тохиолдолд шүүх түүнийг үнэлэхгүй (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль).