Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүссэн гэрээнээс татгалзсаны хохирол болон сэтгэл санааны хохирол нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч хариуцагч тал нь гэрээний зүйлийг бусдад барьцаалж, шилжүүлсэн тул гэрээний үүрэг биелээгүй гэж үзэн хохирол нэхэмжилсэн. Хариуцагч тал нь төлбөр дутуу төлөгдсөн тул гэрээ цуцлагдсан гэж үзэн хохирол нөхөх үүрэг хүлээхгүй гэсэн байр суурьтай байв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлж гэрээний үүргээ биелүүлсэн тул хариуцагч тал гэрээний зүйлийг бусдад шилжүүлж, өмчлөх эрхийг нь хязгаарласан нь гэрээнээс татгалзсаны хохирол учруулсан гэж үзэн хохирол болон сэтгэл санааны хохирол нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч төлбөрийн үлдэгдэлтэй байгаа тул гэрээ цуцлагдсан, мөн нягтлан бодогчийн хувиар төлбөр хүлээн авсан нь байгууллагын үүрэг биш тул хариуцагч хувь хүн хариуцахгүй гэсэн байр суурьтай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчаас ойролцоогоор 208 сая төгрөгийн хохирол нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн. Хариуцагч тал гэрээний зүйлийг бусдад шилжүүлж, өмчлөх эрхийг хязгаарласан нь гэрээний үүрэг биелээгүй тул гэрээнээс татгалзсаны хохирлыг нөхөх ёстой, учир нь нэхэмжлэгч төлбөрийг бүрэн төлж гэрээний үүргээ биелүүлсэн баримт тогтоогдсон. Харин сэтгэл санааны хохирол нэхэмжлэх эрхгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон нь зүйтэй, учир нь сэтгэл санааны хохирлыг мөнгөн хэлбэрээр нөхөх нь хуульд тусгайлан заасан тохиолдол байх ёстой (Иргэний хууль 497.1, 511.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хариуцагч тал гэрээний зүйлийг бусдад барьцаалж, шилжүүлсэн нь гэрээний үүрэг биелүүлээгүй гэж үзэх үндэслэлтэй тул гэрээнээс татгалзсаны хохирлыг нөхөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 227.1, 243.1).
• Сэтгэл санааны хохирол нөхөн төлөх нь хуульд тусгайлан заасан тохиолдолд л боломжтой тул нэхэмжлэгч сэтгэл санааны хохирол нэхэмжлэх эрхгүй (Иргэний хууль 497.1, 511.1).
• Хариуцагч хувь хүн нь байгууллагын нягтлан бодогчийн хувиар төлбөр хүлээн авсан нь гэрээний тал биш тул түүнд хариуцагч хувь хүний хувьд хариуцах хамааралгүй (Энэ хэсэгт эх бичвэрт заасан хуулийн заалт байхгүй тул дүгнэлт хэвээр үлдээв).