Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүйгээс үүдэлтэй төлбөр буцаан олголт болон гэрээний үүрэг зөрчсөн үйлдэлтэй холбоотой хохирлыг нөхөн төлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нар орон сууцны үлдэгдэл төлбөрийг тохиролцсон хугацаанд төлж амжаагүй байсан тул хариуцагч тал гэрээг цуцалж, байрыг чөлөөлүүлэсэн байна. Үүнээс шалтгаалж нэхэмжлэгч нар төлөгдсөн мөнгө буцаан авах болон ашиглалтын зардлыг, харин хариуцагч тал орон сууцны зээлийн төлбөр болон зуучлалын зардлыг нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Үлдэгдэл төлбөрийг төлж амжаагүй байтал хариуцагч тал байрыг нь суллаж өгөхийг шаардсан нь гэрээний үүрэг биелээгүй үйлдэл тул төлөгдсөн мөнгө болон ашиглалтын зардлыг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч нар төлбөрийн үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүйгээс шалтгаалж орон сууцны зээлийн төлбөр болон зуучлалын агенттай байгуулсан гэрээний зардлыг нэхэмжлэгч нараас барагдуулах ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн үндсэн шаардлагыг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зардлын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг зарим хэсгээр өөрчилсөн бөгөөд хариуцагчийн зээлийн хүүгийн зардлыг хохирол гэж хүлээн зөвшөөрч, зуучлалын зардлыг хохирол гэж үзэх боломжгүй гэж дүгнэв. Учир нь нэхэмжлэгч нар үлдэгдэл төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүйгээс шалтгаалж гэрээний үүрэг зөрчсөн тул гэрээний үүрэг биелүүлэх хугацаанаас эхлэн зээлийн хүүгийн төлбөр нь нэхэмжлэгч нарт бодитоор бий болсон зардал болсон ба, харин зуучлалын төлбөрийн тухайд хариуцагч тал төлбөр төлсөн бодит бичмэл нотлох баримт гаргаж ирж чадаагүй тул энэ зардлыг хохирол гэж үзэх үндэслэлгүй болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүрэг биелүүлээгүй тул нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг арилгуулах эрхтэй боловч хохирол болон үүрэг зөрчсөн үйлдэл хооронд шууд шалтгаант холбоо байх ёстой (Иргэний хууль 227.1).
• Гэрээний үүрэг зөрчсөн үйлбалт тал нь гуравдагч этгээдтэй (банк) байгуулсан гэрээний үндсэн төлбөрийг хариуцахгүй, харин үүрэг зөрчсөн хугацаанд үүссэн зээлийн хүүг хохирол гэж үзнэ (Иргэний хууль 227.1).
• Хохирлыг нэхэмжлэхэд тухайн зардал нь гэрээний үүрэг зөрчсөн үйлбальтай шууд холбоотой, хэрэгцээ шаардлагатай болохыг бичмэл нотлох баримтаар баталгаажуулсан байх ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 38.1, 44.2).