Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэн, гэрээг хүчин төгөлдөр бус байхаар тооцуулах маргаан үүсэв. Нэхэмжлэгч нь төрөөс буцаан олголт авах зорилгоор хариуцагч нарт орон сууцны өмчлөх эрхийг шилжүүлсэн бөгөөд бодит худалдах-худалдан авах харилцаа үүсээгүй, төлбөр төлөгдөөгүй тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх ёстой гэж үзэн, орон сууцны үнийн үлдэгдэл мөнгийг гаргуулж авахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээ нь зөвхөн улсын бүртгэлийн байгууллагад зориулсан дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл тул хүчин төгөлдөр бус, учир нь бодит худалдах-худалдан авах харилцаа үүсээгүй, гэрээнд заасан үнэ болон төлбөр төлөгдөөгүй байна.
• Хариуцагч: Гэрээ нь талуудын хүсэл зоригт үндэслэн байгуулагдсан бодит хэлцэл, учир нь гэрээний үнийн хэсгийг шилжүүлж төлсөн баримттай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийн хууль хэрэглээний алдааг засаж, шийдвэрийг өөрчилсөн. Гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэх үндэслэл хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдохгүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр байх үндэстэй, учир нь нэхэмжлэгч тал гэрээг өөр хэлцлийг халхавчлах зорилготой гэж үзэх бодит үйлдэл, эрмэлзэлгүй байсныг нотлох баримт байхгүй байна. Мөн талууд зах зээлийн үнээс доогуур үнэ тохиролцсон нь талуудын хүсэл зориг нэгдсэн бодит хэлцэл байсныг илэрхийлж байгаа тул дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэх боломжгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэл хийх хүсэл зориг, эрмэлзэлгүйгээр зөвхөн гадаад илэрхийллийг бий болгох зорилготой гэх баримт нотлогдохгүй бол тухайн хэлцэл хүчин төгөлдөр байх үндэстэй (Иргэний хууль 56.1.2).
• Талууд гэрээний агуулгыг чөлөөтэй тодорхойлох эрхтэй тул зах зээлийн үнээс доогуур үнэ тохиролцсон нь гэрээг дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэх үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 189.1).
• Гэрээний талууд төлбөр төлөх үүргээ бүрэн биелүүлээгүй байх нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус байхаар тооцох үндэслэл боловч энэ нь дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэх хууль зүйн үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 56.1.2).