Дархан-Уул аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Орон сууц захиалгаар худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг биелэгдэхгүй байх болон хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох маргаан. Нэхэмжлэгч тал барилгын ажилд хөрөнгө оруулсан боловч тохиролцсон орон сууц болон хэрэглэл хэрэгслийг хүлээн авч чадаагүй тул гэрээний үнээр мөнгөн дүнгээ гаргуулж авахыг шаардсан. Хариуцагч тал гэрээг байгуулсан удирдлагууд нь компанийн хувьцаа эзэмшигчдийн зөвшөөрөл аваагүй, их хэмжээний хэлцэл хийсэн тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу орон сууц болон хэрэглэл хэрэгслийг хүлээн авч чадаагүй тул гэрээний үнээр мөнгөн дүнгээ гаргуулж авах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээг байгуулсан удирдлагууд хувьцаа эзэмшигчдийн зөвшөөрөлгүйгээр хууль бус хэлцэл хийсэн тул гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хагас хэмжээгээр хүлээн зөвшөөрч, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргахдаа тухайн хэлцлийн улмаас ямар эрх ашгийг сэргээлгэх эсэх нь тодорхойгүй байсан тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон ба нэхэмжлэгч тал гэрээний үүрэг биелэгдэхгүй байсан баримт тогтоогдсон тул гэрээний үнээр мөнгөн дүнг гаргуулж авах нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцох сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага гаргахдаа тухайн хэлцлийн улмаас ямар эрх ашгийг сэргээлгэх эсэх нь тодорхой байх ёстой (Иргэний хууль 56).
• Худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу худалдагч нь хөрөнгө, түүнтэй холбоотой баримт бичгийг хүлээн авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх үүрэгтэй тул үүрэг биелэгдэхгүй болсон тохиолдолд гэрээний үнээр мөнгөн дүнг гаргуулж авах эрхтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь хууль ёсны дагуу тодорхой байх ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 115).