Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний харилцааны шинж чанар болон нэхэмжлэлийн шаардлагыг нотлох баримтын ач холбогдол. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид бараа нийлүүлсэн болон хууль зүйн туслалцаа авсан зардлын үлдэгдлийг гаргуулахыг шаардсан боловч хариуцагч нь зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, үлдэгдэл хэсгийг нотлох баримт дутуу, баримт хуурамч гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь барааны үнэ болон зээлсэн мөнгө төлөөгүй, мөн хууль зүйн туслалцааны төлбөрийг төлөх ёстой гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгчийн гаргасан тооцоо нийлсэн баримтууд нь нэг талын бичвэр, хариуцагчийн гарын үсэггүй тул нотлох чадваргүй, мөн зарим баримт нь хуурамч гэж маргаж байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хариуцагчийн хүлээн зөвшөөрсөн хэсгийг хангаж, үлдэгдэл шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь талуудын хооронд байгуулсан харилцаа нь тодорхой төлбөрийн хэмжээ, хугацаа, хүүг заасан бичгээр хийгдээгүй тул зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний шинжтэй биш, харин энгийн худалдах гэрээний харилцаа байсан тул Иргэний хууль 243.1-д үндэслэн шийдвэрлэв. Мөн нэхэмжлэгч нь бараа хүлээн өгсөн, тооцоо нийлсэн бодит баримтыг (гарын үсэгтэй, хоёр талын баталгаажуулсан) гаргаж өгөөгүй тул шаардлага нотлогдоогүй гэж үзэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 40.1). Түүнчлэн хууль зүйн туслалцааны зардлыг нэхэмжлэхэд тухайн үйлчилгээ нь нэхэмжлэгчийн эрхийг хамгаалах зорилготой биш, харин өөрийн сайн дурын шийдвэрээр авсан тул энэ нь хариуцагчийн үүрэг зөрчсөнтэй холбоотой хохирол биш гэж дүгнэв (Иргэний хууль 219.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Талууд төлбөрийн хэмжээ, хугацаа, төлбөл зохих хүүг тодорхойлсон бичгээр гэрээ байгуулаагүй, зөвхөн үнийг дараа хэсэгчлэн төлөхөөр тохирсон нь зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээний шинж агуулахгүй (Иргэний хууль 243.1, 263).
• Нэхэмжлэгч нь өөрийн шаардлагыг нотлох үүргээ (хоёр талын тооцоо нийлсэн баримт, гарын үсэгтэй баримт) биелүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн үндэслэлгүй хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох ёстой (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 25.2.2, 40.1, 40.2).
• Хууль зүйн туслалцааны зардлыг хохирол гэж үзэхэд тухайн үйлчилгээ нь хариуцагчийн үүрэг зөрчсөнтэй шууд холбоотой, эрх зүйн үүрэг гүйцэтгэгчийн зөрчил болох ёстой (Иргэний хууль 219.1).