Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Орон сууц хөлслөх гэрээний барьцаа мөнгө (дэнчин) буцаан олгох болон гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах тухай мэдэгдэх үүрэг, эд хөрөнгийн хохирол барагдуулах маргаан. Нэхэмжлэгч тал гэрээний хугацаа дуусахад түлхүүрийг хүлээлгэн өгсөн тул дэнчний мөнгөө буцаан авах шаардлага гаргасан бол хариуцагч тал гэрээг хугацаанаас нь өмнө мэдэгдэж цуцлаагүй, мөн орон сууц дахь эд хөрөнгө дутуу, чанар муудсан тул дэнчний мөнгөөр хохирлыг барагдуулна гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу орон сууцыг хүлээлгэн өгч, үүргээ гүйцэтгэсэн тул дэнчин мөнгөө буцаан авах шаардлагатай байна.
• Хариуцагч: Гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах мэдэгдэл өгөөгүй, мөн орон сууц дахь эд хөрөнгө дутуу, чанар муудсан тул дэнчний мөнгөөр хохирлыг суутгах үндэслэлтэй байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагч тал дэнчний мөнгө буцаан олгох үүрэгтэй гэж эцсийн дүгнэлт гаргав. Учир нь нэхэмжлэгч тал гэрээг сунгахгүй байх тухай мэдэгдэх үүрэггүй байсан тул гэрээ Иргэний хууль 294.1.1-д заасны дагуу дуусгавар болсон, мөн хариуцагч тал эд хөрөнгийн чанар муудсан, хохирол учирсан гэх тайлбараа хуульд заасан арга хэрэгслээр бэхжүүлсэн нотлох баримтаар батлаагүй тул дэнчний мөнгөөр хохирлыг барагдуулах үндэслэлгүй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний хугацаа дуусахад автоматаар дуусгавар болдог бөгөөд гэрээг сунгах тухай хүсэлт гаргах тухай тохиролцоо байсан нь зөвхөн гэрээг дахин сунгах тохиолдолд мэдэгдэх үүрэг үүсгэх тул нэхэмжлэгч тал гэрээг хугацаанаас нь өмнө мэдэгдэх үүрэггүй байсан (Иргэний хууль 294.1.1).
• Талуудын хооронд төлбөрийг гэрээний үүрэг гүйцэтгэх зорилгоор урьдчилан өгсөн мөнгийг дэнчин гэж тохиролцсон тул энэ нь барьцааны шинжтэй бөгөөд гэрээний үүрэг дуусгавар болсон тохиолдолд буцаан өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 156.1, 233.1, 160.3).
• Эд хөрөнгийн чанар муудсан эсвэл хохирол учирсан гэх тайлбар нь хуульд заасан арга хэрэгслээр бэхжүүлсэн нотлох баримтаар батлагдаагүй бол шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болохгүй (Иргэний хууль 25.2.2, 38.1).