Тогтоол №13041

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц хөлслөх гэрээ цуцалснаас учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч барьцаа болон нэг сарын хөлсийг гэрээний үндэслэлээр буцаан олгохоос татгалзсан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 2,933,325 төгрөг гаргуулах, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргасан. Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.5, 205.1-д заасныг үндэслэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шийдвэрт гарсан тооцооны алдаа, гэрээний заалтыг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн нь буруу, гэрээнээс татгалзаагүй, цуцалсан гэж гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын тодорхой хэсгийг зөв гэж үзэж, бусад гомдлыг хүлээн зөвшөөрсөнгүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, тооцооны алдааг залруулж, хариуцагчаас 1,866,675 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Гэрээний барьцааны хэлэлцээрийг Иргэний хуулийн 156.2-т хамаарахгүй гэж үзсэн. Гэрээ цуцлагдсан нь үүргээ биелүүлээгүй буюу зохих ёсоор биелүүлээгүйд тооцогдох тул Иргэний хуулийн 294.2.1, 302.1, 492.1.1-д заасныг баримтлан шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц түрээсэлж байхдаа суутгасан мөнгөө буцаан шаарджээ. Хариуцагч нь гэрээний нөхцөл, орон сууцны гэмтэл зэргээс шалтгаалж суутгасан нь үндэслэлтэй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Хөлслөх гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө цуцалсан, орон сууцанд учруулсан гэмтэл зэргээс шалтгаалж суутгасан зардлуудыг үндэслэлтэй гэж үзжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний хугацаанаас өмнө цуцалсан тохиолдолд гэрээнд заасан нэг сарын түрээсийн төлбөртэй тэнцэх төлбөрийг суутгах заалт нь Иргэний хуулийг зөрчсөн, хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болно. Гэтэл гэрээнд 15 хоногийн төлбөртэй тэнцэх 225,000 төгрөг суутгасан нь үндэслэлгүй. Орон сууцны ус, дулаан, цахилгааны зардалд нэхэмжлэгчээс төлсөн байхад дахин суутгасан байдал тогтоогдсон. Орон сууцны обойг зурж, уруулсан байдал нь ердийн элэгдэлд хамаарахгүй, гэрээний дагуу солих зардлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулахаар 400,000 төгрөгийг суутгасан нь үндэслэлтэй. Иймд нийт 277,921 төгрөгийг буцаан олгож, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгожээ. Хариуцагч Д.А-тай холбоотой нэхэмжлэлээс татгалзсан тул хэргийг хэрэгсэхгүй болгожээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц хөлслөх гэрээг хүчингүй болгуулан, учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах эрхтэй байсан бөгөөд нэхэмжлэл үндэслэлгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Шүүх нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагын заримыг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний төлбөр гаргуулах, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэрлэв. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд 1 жилийн хугацаатай орон сууц хөлслөх гэрээ байгуулсан бөгөөд нэхэмжлэгч 6 сарын хөлс, барьцааг урьдчилан төлсөн. Гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэл болон нөхцөлүүд хууль, гэрээнд тусгаагүй байсан. Хариуцагчийн гэрээг цуцлах мэдэгдэл нь Иргэний хуульд заасан хугацаатай нийцээгүй. Гэрээг нэг талын санаачилгаар цуцалснаас учирсан хохирлыг хуулийн дагуу тооцож, нэхэмжлэгчийн нүүлгэлтийн зардал болон гэрээний төлбөрийн зөрүүг шийдвэрлэв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц түрээслэх гэрээгээр байр хөлслөн авсан нэхэмжлэгч нь байранд учирсан доголдол (цахилгаан тасарсан, усгүйдсэн) улмаас гэрээгээ хугацаанаас өмнө цуцлаж, төлсөн түрээсийн хөлсийг буцаан шаарджээ. Хариуцагч нь гэрээнд заасан байранд учирсан хохирлыг нэхэмжлэгчээс гаргуулах шаардлагатай хэмээн үзэв. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэгчид тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулах, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангаагүй, талуудын эрх зүйн харилцааг буруу тодорхойлсон, нотлох баримтыг дутуу үнэлсэн хэмээн гомдол гаргав. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний хугацаа, гэрээ цуцлагдсан хугацааг тодорхойлон, нэхэмжлэлийн шаардлагыг зохих хэмжээгээр хангаж шийдвэрлэсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу орон сууц хөлслөх эрх зүйн харилцаа үүссэн. Байранд учирсан доголдол (цахилгаан тасарсан) нь гэрээг хугацаанаас өмнө цуцлах үндэслэл болсон. Гэрээ цуцлагдсан хугацааг талуудын тайлбар, гэрчийн мэдүүлэг, баримтуудаар тогтоосон. Төлсөн хөлсийг ашигласан хугацаа, гэрээнд заасан нөхцөлүүдийг харгалзан тооцож шийдвэрлэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: А.А нь С.Б-гээс гарааш түрээсэлж, тавилгын үйлдвэрлэл явуулж байгаад гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө гараашийг суллаж өгсөн. - **Нэхэмжлэгч**: А.А нь түрээсийн гэрээний төлбөрт шилжүүлсэн 2,541,500 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: С.Б нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэл 2,050,000 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-17, **Дугаар**: 181/ШШ2018/00882 - **Шийдвэр**: С.Б-гээс 2,000,000 төгрөг гаргуулж А.А-д олгож, С.Б-гийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 42.10, 56.1.10, 492.1.1-д заасныг баримтлан гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, нэхэмжлэгчийн ашиглаагүй хугацааны түрээсийн төлбөрийг буцаан олгох ёстой гэж дүгнэсэн. Нэхэмжлэгчийн суурилуулсан эд зүйлсийг буцаан олгохыг хариуцагч зөвшөөрснийг баталсан. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-06-18, **Дугаар**: 210/МА2018/01077 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч С.Б - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх түрээсийн гэрээг үндэслэлгүйгээр хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн, нэхэмжлэгч хугацаанаас өмнө гарч явсанд өөрөө буруугүй тул төлбөрийг буцаан төлөхгүй, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн зарим заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан эд хөрөнгө хөлслөх гэрээг Иргэний хуулийн 43.1.1-д зааснаар аман хэлбэрээр байгуулагдсан хүчин төгөлдөр хэлцэл гэж үзнэ. Анхан шатны шүүх хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэсэн нь буруу. - Талууд Иргэний хуулийн 287.1-д заасан эд хөрөнгө хөлслөх гэрээг цуцалсан нь тогтоогдсон. - Гэрээ цуцлагдсанаар нэхэмжлэгч ашиглаагүй хугацааны хөлс болох 2,000,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасны дагуу буцаан шаардах эрхтэй. - Хариуцагч С.Б 2015-2016 оны түрээсийн төлбөртэй холбоотой сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаа баримтаар нотолж чадаагүй. - Анхан шатны шүүх сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв боловч Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн тул шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтаас "42 дугаар зүйлийн 42.10, 56 дугаар зүйлийн 56.1.10" гэснийг хассан. - Улсын тэмдэгтийн хураамжийн дүнг буруу бичсэнийг залруулж, нэхэмжлэгчээс төлсөн 46,950 төгрөгийг 63,845 төгрөг болгон өөрчилсөн.