Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хуулиар хориглосон эсвэл тусгай зөвшөөрөл шаардлагатай бараа бүтээгдэхүүний худалдах-худалдан авах гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдал болон хөрөнгө буцаан авах эрх. Нэхэмжлэгч тал түүхий эд худалдан авахаар хариуцагч талд мөнгө шилжүүлсэн боловч тохиролцсон хэмжээний бараа авч чадаагүй тул үлдэгдэл мөнгөн дүнгээ буцаан авах нэхэмжлэл гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч тал бараагаа дутуу нийлүүлсэн тул ойролцоогоор 27 сая төгрөгийн үлдэгдэл мөнгө буцаан төлөх ёстой гэж үзэж байна.
• Хариуцагч: Талуудын хооронд тооцоо нийлсэн, өөр төлбөр байхгүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн хууль хэрэглээний алдааг засаж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон шийдвэрийн үндэслэлд өөрчлөлт оруулсан. Учир нь талуудын хооронд байгуулсан гэрээ нь байгалийн ургамлын тухай хууль болон бусад холбогдох дүрэм журмыг зөрчсөн тул хуулиар хориглосон хэлцэл буюу хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ. Гэвч хууль бус хэлцлийн улмаас нэхэмжлэгч тал мөнгөө буцаан авах эрхгүй гэж үзсэн нь буруу тул хариуцагч тал үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих боломжгүй байх ёстой, иймд хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үндсэн дээр шилжүүлсэн хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй болохыг тогтоосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Байгалийн ургамлын тухай хууль болон холбогдох дүрэм журмын дагуу тусгай зөвшөөрөл шаардлагатай барааг хууль бус аргаар нийлүүлэх нь хуулиар хориглосон хэлцэл тул Иргэний хууль 56.1.1-д заасны дагуу хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзнэ.
• Гэрээний талууд хуулийн хүрээнд гэрээ байгуулах эрхтэй боловч хуулиар хориглосон хэм хэмжээг зөрчсөн тохиолдолд уг хэлцэл нь эрх зүйн үр дагавар үүсгэхгүй (Иргэний хууль 189.1, 56.1.1).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үндсэн дээр шилжүүлсэн хөрөнгө нь хариуцагч талын хувьд үндэслэлгүй хөрөнгөжилт болдог тул нэхэмжлэгч тал шилжүүлсэн хөрөнгөө буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).