Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд харилцан буцаан өгөх эрхтэй эсэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагч нар орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч уг гэрээг хуульд заасан хэлбэрээр бүртгүүлээгүй тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, төлбөрийн мөнгийг буцаан авах шаардлага гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлээр худалдан авах гэрээг хуульд заасан шаардлага хангаагүй, бүртгүүлээгүй тул хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, төлсөн мөнгөөө буцаан авах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Шилжүүлсэн зарим мөнгө нь орон сууц худалдан авах төлбөр биш, харин түрээсийн төлбөр байсан тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч хариуцагчтай холбогдуулан хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хариуцагч хариуцагчтай холбогдуулан хэрэгсэв. Орон сууц худалдан авах гэрээг хуульд заасан хэлбэрээр бүртгүүлээгүй тул уг гэрээ хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэл гэж үзнэ (Иргэний хууль 56.1.8), учир нь гэрээг нотариатаар батлуулж, эд хөрөнгийн эрхийн бүртгэлийн газарт бүртгүүлээгүй байна. Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн хөрөнгийг талууд харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй тул нэхэмжлэгч төлбөрийн мөнгийг буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 56.5). Хариуцагч Ж.А-д хамаарах шилжүүлэг нь орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулахаас өмнө түрээсийн төлбөр нэрээр шилжүүлэгдсэн байсан тул хүчин төгсгөл бус хэлцлийн үр дагавар биш гэж үзнэ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хуулиар тогтоосон хэлбэрийг зөрчсөн, хуульд заасан тохиолдолд зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байдаг (Иргэний хууль 56.1.8).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Хөрөнгө олж авсан этгээд болон үүрэг гүйцэтгэгч этгээдийн хооронд үүрэг үүсээгүй, эсхүл үүрэг нь хожим дуусгавар болсон буюу хүчин төгөлдөр бус болсон бол хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд уг зүйлийг олж авсан этгээдээс шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).