Тогтоол №28753

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Т... шил" ХХК нь "З... шилтгээн" ХХК-тай 2013 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдөр бэлтгэн нийлүүлэх, ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, З... хотхоны С блокийн барилгад цонхны ажил хийхээр тохиролцсон. "Т... шил" ХХК нь гэрээт ажлыг гүйцэтгэж, 2014 оны 1 дүгээр сарын 27-ны өдөр хүлээлгэн өгсөн боловч "З... шилтгээн" ХХК нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр болох 16,403,919 төгрөгийг төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: "Т... шил" ХХК нь гэрээт ажлын үлдэгдэл төлбөр 16,403,919 төгрөгийг "З... шилтгээн" ХХК-иас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "З... шилтгээн" ХХК нь цонхны чанар муу, доголдолтой байсан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Мөн "Т... шил" ХХК-иас 111,006,796 төгрөгийн НӨАТ-ын падаан бичүүлэх, доголдлыг гуравдагч этгээдээр засуулсны төлбөр 1,138,500 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-13, **Дугаар**: 101/ШШ2018/03420 - **Шийдвэр**: "З... шилтгээн" ХХК-иас 16,403,919 төгрөг гаргуулж "Т... шил" ХХК-д олгож, "Т... шил" ХХК-д 111,009,796 төгрөгийн НӨАТ-ын падаан бичиж өгөхийг даалгаж, сөрөг нэхэмжлэлийн 1,138,500 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 352.2.2, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 5.1, 5.2.1, 7.1.1, 11.1, 14.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-11, **Дугаар**: 100 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээний чанарын шаардлага, баталгаат хугацаа, шинжээч томилуулах хүсэлтийг үл хүлээж авсан нь хууль зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 214.1-д зааснаар үүргийн гүйцэтгэлийн чанарын талаар гэрээнд тодорхой заагаагүй бол ердийн шаардлагад нийцүүлэн гүйцэтгэх үүрэгтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-04, **Дугаар**: 100/МА2019/00095 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээний чанарын шаардлага, шинжээч томилуулах хүсэлтийг үл хүлээж авсан нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлд нийцсэн ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан. - "Т... шил" ХХК нь гэрээт ажлыг гүйцэтгэж, "З... шилтгээн" ХХК-д хүлээлгэн өгсөн нь тогтоогдсон. - Хариуцагч нь гэрээт ажлын үлдэгдэл төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. - Ажлын үр дүнгийн доголдлыг ажил гүйцэтгэгчид мэдэгдсэн нь тогтоогдоогүй. - Шинжээч томилуулах хүсэлтийг шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэсэн тул шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй. - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 349, 353 дугаар зүйлийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М ХХК нь СБСЭ ХХК-тай шөнийн клубын интерьер засал чимэглэлийн ажил гүйцэтгэх 3 гэрээ байгуулж, ажлыг 2018 оны 9 дүгээр сарын 13-нд хүлээлгэн өгсөн. Гэрээний нийт үнийн дүн 703 115 119 төгрөгөөс 511 108 729 төгрөгийг төлсөн бөгөөд үлдэгдэл төлбөр болон алдангийн талаар маргаан үүссэн. Хариуцагч гэрээний барьцаа болон алдангийг төлөхөөс татгалзаж, гүйцэтгэсэн ажилд доголдол илэрсэн тул засварын зардал гаргуулж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: М ХХК, ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэгт 207 468 716 төгрөг (үлдэгдэл төлбөр, алданги, барьцаа) гаргуулах. - **Хариуцагч**: СБСЭ ХХК, нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэрээт ажлын доголдлыг зассан 7 678 000 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлтэй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-29, **Дугаар**: 183/ШШ2020/02932 - **Шийдвэр**: СБСЭ ХХК-аас 186 065 788 төгрөгийг гаргуулж М ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн 21 402 928 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, СБСЭ ХХК-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 351.1.1, 232.6-д зааснаар ажил гүйцэтгэх гэрээний үүргийг зохих ёсоор биелүүлээгүй тул хариуцлага хүлээлгэж, сөрөг нэхэмжлэлийн доголдол нь барьцаа төлбөрийн хэмжээнд багтсан гэж үзсэн. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2020-12-23, **Дугаар**: 210/МА2020/01783 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг тооцоолохдоо алдаа гаргасан, нэхэмжлэгч нотолж чадаагүй, гэрээний үнийн дүн зөрүүтэй, алданги буруу тооцоолсон, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасан шаардлагыг хангасан. - Талууд нийт 671 726 000 төгрөгийн гэрээ байгуулсан боловч нэхэмжлэгч 703 115 119 төгрөгийн ажил гүйцэтгэсэн гэж үзсэн нь хариуцагчийн 2019 оны 3 дугаар сарын 14-ний өдрийн албан бичгээр гэрээт ажлын гүйцэтгэлийн дүнг 703 115 119 төгрөг болохыг хүлээн зөвшөөрч, үлдэгдэл төлбөрийг төлөх хуваарь ирүүлсэн баримтаар нотлогдсон. - Иргэний хуулийн 351.1.1-д заасны дагуу ажлын үр дүнг хүлээн авмагц хөлс төлөх үүрэгтэй. Гэрээний 5.1-д заасан алдангийг үлдэгдэл төлбөрөөс 0.05 хувиар тооцон 19 638 268 төгрөгийг гаргуулсан нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч ажлыг хугацаа хэтрүүлж хүлээлгэн өгсөн алданги 5 020 085 төгрөгийг хариуцагчийн гүйцэтгэвэл зохих үүргээс хасч тооцсон тул алдангийг буруу тооцсон гэх гомдол үндэслэлгүй. - Гэрээнд заасан нийт 20 151 780 төгрөгийн барьцаа төлбөр нь ажлын гүйцэтгэлийн доголдолд зориулагдсан бөгөөд шинжээчийн дүгнэлтээр доголдлууд илэрсэн. Сөрөг нэхэмжлэлийн 7 678 000 төгрөгийн засварын зардал нь барьцааны дүнд багтсан гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. - Нэхэмжлэгч нь хуулийн этгээдийн хувиар нэхэмжлэл гаргасан бөгөөд Япон хэлээр олгосон итгэмжлэлээ Монгол хэл рүү орчуулж ирүүлсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 7.2-т заасантай нийцсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Виста технологи" ХХК, "Модив" ХХК-тай байгуулсан ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу жуулчлалын вэбсайт хийлгэхээр тохирсон боловч гүйцэтгэгч тал хугацаандаа үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, урьдчилгаа төлбөр болон алданги гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч "Модив" ХХК нь үүргээ биелүүлсэн тул гэрээний үлдэгдэл төлбөр болох 1,800,000 төгрөгийг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: "Виста технологи" ХХК нь "Модив" ХХК-ийг гэрээний үүргээ хугацаанд нь биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, 5,874,000 төгрөг (урьдчилгаа 4,200,000 төгрөг, алданги 1,674,000 төгрөг) гаргуулах. - **Хариуцагч**: "Модив" ХХК нь гэрээний үүргээ биелүүлсэн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, "Виста технологи" ХХК-иас гэрээний үлдэгдэл төлбөр болох 1,800,000 төгрөгийг гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-06-30, **Дугаар**: 102/ШШ2020/02081 - **Шийдвэр**: "Виста технологи" ХХК-ийн үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, "Виста технологи" ХХК-иас 1,800,000 төгрөг гаргуулж "Модив" ХХК-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 224.1. Нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзаж, цуцалсан үндэслэлээ нотлоогүй, харин хариуцагч үүргээ биелүүлсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-08-21, **Дугаар**: 1800 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, хууль буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг Иргэний хуулийн 205.1-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй байх тул "Модив" ХХК-иас 5,874,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, Иргэний хуулийн 343.1-д зааснаар "Виста технологи" ХХК-иас 1,800,000 төгрөг гаргуулж "Модив" ХХК-д олгохыг өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 205.1, 343.1. Нэхэмжлэгч гэрээг цуцалсан үндэслэлээ нотлоогүй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-31, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, гэрээ цуцалсныг үгүйсгэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.2-г зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хяналтын журмаар гаргасан нэхэмжлэгчийн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчийн хооронд байгуулагдсан ажил гүйцэтгэх гэрээ хуулийн шаардлага хангасан хүчин төгөлдөр хэлцэл болох нь Иргэний хуулийн 43.2.1, 343.1-д нийцсэн. - Хариуцагч вэб сайтын дизайныг 2020-02-03-ны өдөр батлагдсан гэж үзэн, уг өдрөөс хойш 17 хоногийн дараа буюу 2020-02-20-нд ажлыг хийж дуусган, тест серверт байршуулсан нь хэрэгт цугларсан баримтаар тогтоогдсон. - Шүүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь харьцуулан үзэж, тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлэх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасан үүргээ зөрчөөгүй. - Нэхэмжлэгч "Виста технологи" ХХК гэрээнээс татгалзсан тухайгаа гүйцэтгэгчид мэдэгдсэн болохоо баримтаар нотлоогүй. Иргэний хуулийн 204.1-д зааснаар аль нэг тал гэрээнээс татгалзах бол энэ тухай нөгөө талдаа мэдэгдэх үүрэгтэй. - Талууд вэб сайтын дизайныг ямар хугацааны дотор гаргаж, батлуулах талаар харилцан тохиролцоогүй, харин дизайн батлагдсанаас хойш ажлын 28 хоногт багтааж вэб сайтыг хийж гүйцэтгэхээр тохирсон. Иймд гүйцэтгэгчийн илгээсэн загварыг захиалагчийн "таалагдаж байна" гэж хариу өгсөн 2020-02-03-ны өдрөөр дизайны батлагдсан өдөр гэж үзсэн нь үндэслэлтэй. - Гүйцэтгэгч "Модив" ХХК гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, 2020-02-20-ны өдөр гэрээт ажлыг тест серверт байршуулсан нь и-мэйлд үзлэг хийсэн тэмдэглэл, хариуцагчийн төлөөлөгчийн тайлбараар тогтоогдсон. - Иймд ажлын хөлсний үлдэгдэл 1,800,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэсэн хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт зөв, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй. - Нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсан үр дагаврыг шаардсан байхад анхан шатны шүүх хуулийг оновчтой зөв хэрэглээгүй үндэслэлээр шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан нь Иргэний хуулийн 205.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 167.1.2-т нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл, хариу нэхэмжлэлтэй холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Ажлын үлдэгдэл төлбөр 54,000,000 төгрөгийг гаргуулж, хариу нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох гэсэн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гүйцэтгэгч ажлаа бүрэн гүйцэтгэж, хүлээлгэн өгсөн эсэх, гүйцэтгэлийн чанар, төлбөрийн асуудлаар талууд маргасан. Шүүх нь гэрээний үндсэн дээр гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг нотолсон баримтууд, улсын комиссын актаар ажил бүрэн дуулсан гэж дүгнэн, нэхэмжлэлийг хангасан. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг нотлох баримт хангалтгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Гэрээний дагуу өрөмдлөгийн ажил гүйцэтгэсэн эсэх, төлбөр хийх эсэх талаархи нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн маргаан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч тал гэрээний урьдчилгаа төлбөрөө буцаан шаардах эрхтэй гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэлийг хангасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн гомдлоор хэргийг хянан хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу ажил хийсэн эсэх, түүний үр дүн, хүлээн авсан эсэх нь эргэлзээтэй байсан. Талуудын хооронд байгуулсан гэрээний үндсэн ажил гүйцэтгэх үүрэг, хөлс төлөх үүрэг нь тогтоогдсон. Гэтэл ажлын үр дүнг хүлээлгэн өгөөгүй, зарим гэрээний нөхцөлийг биелүүлээгүй гэж үзсэн. Шинжээчийн дүгнэлт болон бусад баримтуудыг харгалзан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь үндэслэл бүхий болон буруу байсан гэж дүгнэв.