Тогтоол №6358·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ж нь "Ш" ХК-ийн Санхүү эрхэлсэн захирлаар ажиллаж байхдаа 2016 оны 05-10 сарын цалин, эрүүл мэндийн даатгалын төлбөр, алданги, бусад зардлыг нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийг ажил үүргээ гүйцэтгээгүй, хөдөлмөр эрхлэх зөвшөөрөл нь дууссан тул цалин авах үндэслэлгүй гэж маргаж, харин өмнө нь үндэслэлгүй олгосон цалингаа буцаан нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: "Ш" ХК-иас 2016 оны 05-10 сарын цалин 100 000.02 ам.доллар, түүний алданги 121 352 146 төгрөг, эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл 20 665.44 ам.доллар, бусад зардал 17 377.51 ам.доллар нийт 186 742.98 ам.доллар буюу 465 331 760 төгрөгийг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, харин нэхэмжлэгчийн Монгол Улсад хөдөлмөр эрхлэх зөвшөөрөл 2015 оны 01 дүгээр сард дууссан байхад 2015 оны 02 дугаар сараас 2016 оны 04 дүгээр сар хүртэл олгосон 223 747.61 ам.доллар буюу 531 358 061 төгрөгийг үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн гэж үзэн буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-11-19, **Дугаар**: 1188
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 249 183 050 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх шаардлага болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. Нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг зохих журмын дагуу тооцон нөхөн бичилт хийхийг "Ш" ХК-д даалгасан.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.11, 69.1, Иргэний хуулийн 492.1.1. Ажил олгогч нь хөдөлмөрийн гэрээг дуусгавар болгосон баримт ирүүлээгүй тул нэхэмжлэгч цалин авах эрхтэй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-01-14, **Дугаар**: 11
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх маргааны зүйлийг буруу тодорхойлж, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хууль хэрэглээний зүйл заалтыг өөрчлөн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1.11, 49.1, Иргэний хуулийн 492.1.1. Ажил олгогч нь хөдөлмөрийн гэрээг цуцалсан баримт гаргаагүй тул хөдөлмөрийн харилцаа үргэлжилсэн гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-18, **Дугаар**: 00515
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх маргааны зүйлийг буруу тодорхойлж, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч нь гэрээний дагуу ажлын байранд, тогтоосон ажлын цагаар ажил олгогчийн удирдлагын дор ажиллаагүй болох нь тогтоогдсон.
- Нэхэмжлэгчийн Монгол Улсад хөдөлмөрлөх зөвшөөрөл 2014 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдрөөр дуусгавар болж, хасалт хийгдсэн.
- Гадаад улсад ажил эрхлэх зөвшөөрөл цуцлагдсан ажилтантай байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээ цааш үргэлжлэх боломжгүй тул дуусгавар болох учиртай. Иймд энэ хугацаанаас хойш хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа үргэлжилсэн гэж үзэхгүй.
- Хэдийгээр нэхэмжлэгч цахим хэлбэрээр ажил үүргээ гүйцэтгэж байсан гэж тайлбарласан ч талуудын хооронд байгуулсан гэрээнд ажлын байр, цагийг өөрчилсөн талаар нэмэлт өөрчлөлт ороогүй.
- Гэрээний үүргээ биелүүлээгүй ажилтанд цалин хөлс олгохоос татгалзсан ажил олгогчийг буруутгах үндэслэлгүй, цалин олгогдохгүй тул алданги тооцох боломжгүй.
- Ажилтан ажлын байранд ажил үүргээ гүйцэтгэж байх хугацаанд гэрээгээр тохирсон халамжийг эдлэх эрхтэй бөгөөд 2014 оны 12 дугаар сараас хойш ажил үүргээ гүйцэтгээгүй тул 2016 онд төлөгдсөн эрүүл мэндийн даатгалын төлбөрийг ажил олгогч хариуцахгүй.
- Гэрээний үүргээ зөрчсөн гэх ажил олгогчийн буруутай үйлдэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэгчээс шүүхэд нэхэмжлэл гаргахаар нотлох баримт бүрдүүлсэн, эрх зүйн туслалцаа авсан хуульчийн зардлыг ажил олгогч хариуцахгүй.
- Иргэний хуулийн 492.1.1-д зааснаар ажил олгогч нь ажилтныг ажил үүргээ гүйцэтгэсэн гэж үзэж, цалин олгож байсныг буруутгах боломжгүй тул нэхэмжлэгчийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэхгүй. Иймд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага үндэслэлгүй.