Тогтоол №28470

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь талийгаачийн хууль ёсны өвлөгч болсон хүүдээ ногдох өв хөрөнгийг хариуцагч болох өвөг эцгээс гаргуулах гэж нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь өөрөө хууль ёсны дагуу өвлөн авсан бөгөөд нэхэмжлэгчийн шаардлагыг эс зөвшөөрч байгаагаа илэрхийлсэн. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүхээс Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг үндэслэн хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг нэхэмжлэгчид гаргуулан олгож, зарим нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэх үндэслэлээр давж заалдсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шүүхээс мэтгэлцэх зарчмыг хангаагүй, хэргийн оролцогчийн эрхийг ноцтой зөрчсөн гэж үзсэн. Тодруулбал, нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэнтэй холбоотойгоор хариуцагчид нотлох баримт гаргах боломж олгоогүй, шүүгчийг татгалзан гаргах хүсэлтийг хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлээгүй зэрэг нь хууль хэрэглээний алдаа болсон байна. Иймд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь талийгаач нөхрийнхөө хүүхдээс өвлөх хөрөнгийг гаргуулах, гуравдагч этгээд нь гэр бүлийн дундын өмчийг тогтоолгох шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь хөрөнгийн өмчлөл, хамтран өмчлөх болон өвлөх эрхийг эсэргүүцсэн. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн хүүг өвлөгчөөр тогтоолгож, тодорхой мөнгөн хөрөнгийг гаргуулах, харин малын өвийг хэрэгсэхгүй болгож, гэр бүлийн дундын өмчийг хэсэгчлэн тогтоож, үлдсэнийг нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч, өмгөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль буруу хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэж үзэн давж заалдсан. Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгч, өмгөөлөгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхдээ анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шаардлагыг хангаагүй гэж үзсэн. Нэхэмжлэгч нь нас барсны хууль ёсны төлөөлөгч болохыг нь тогтоох, улмаар өвлөх эрхийг нь хамгаалах зорилготой нэхэмжлэл гаргасан. Шүүхийн захирамж нь нэхэмжлэлийн шаардлагатай хамааралгүй гэх үндэслэлээр нотлох баримт гаргуулах тухай хүсэлтийг хангахаас татгалзсан нь нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад шүүх хуралдааны тэмдэглэл, шүүгчийн захирамжийн огноо болон агуулга зөрчсөн гэх мэт алдаанууд байсныг тогтоосон. Иймд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн гэх үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаажээ.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь талийгаачтай байгуулсан зээлийн гэрээний үндсэн дээр үүссэн төлбөрийг хариуцагчаас шаардсан. Хариуцагч нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрсөн боловч ихэнх хэсгийг нь эс зөвшөөрсөн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагч аль аль нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч нь шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлсэн, талуудын мэтгэлцэх эрхийг хязгаарласан гэж үзсэн. Хариуцагч нь шүүх нь хэрэгт хамааралтай баримтыг үнэлээгүй, гэр бүлийн гишүүдийг буруу дүгнэсэн, бусад нотлох баримтыг анхаарч үзээгүй гэж гомдолдож байсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагад нийцээгүй, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад хууль буруу хэрэглэсэн, нотлох баримтыг хангалтгүй үнэлсэн, талуудын нотлох баримт цуглуулах боломжийг хязгаарласан гэж үзэн анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаахаар шийдвэрлэсэн. Ялангуяа, өвлөгчийн авсан эд хөрөнгийг бодитоор үнэлээгүй, энэ талаарх хүсэлтийг хангаагүй нь үндэслэлгүй байсан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Ж.А нь хариуцагч А.Ж-ийн нас барсан эцэг Б.А-д зээлүүлсэн 161,200,000 төгрөгийг өвлөгч хүүгээс гаргуулахаар нэхэмжилжээ. - **Нэхэмжлэгч**: Ж.А нь талийгаач Б.А-д зээлүүлсэн нийт 500,000,000 төгрөгөөс 338,800,000 төгрөгийг төлүүлсэн, үлдэх 161,200,000 төгрөгийг талийгаачийн өвлөгч хүү А.Ж-оос гаргуулах. - **Хариуцагч**: А.Ж нь эцгийнхээ бизнест оролцдоггүй байсан бөгөөд өвлөх хөрөнгө, авлага, өглөгийн талаар мэдээлэлгүй, өвийг хууль ёсоор хүлээн аваагүй тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2024-07-01, **Дугаар**: 130/ШШ2024/00650 - **Шийдвэр**: Хариуцагч А.Ж-оос 71,600,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Ж.А-д олгож, нэхэмжлэлийн 89,600,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 520.1, 535.1-д зааснаар хариуцагч нь нас барагчийн хууль ёсны өвлөгч бөгөөд өв хүлээн авсан нь тогтоогдсон. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2024-10-25, **Дугаар**: 212/МА2024/00086 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Ж - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг Иргэний хуулийг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 518.1, 528.1, 535.1-д зааснаар хариуцагчийг өвийг хүлээн авсанд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2024-12-18, **Дугаар**: 001/ШХТ2024/01614 (хянан хэлэлцэх тогтоол) - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Ж - **Гомдлолын шалтгаан**: Иргэний хуулийн өв хүлээн авах, өвлөгчийн хариуцлагын зохицуулалтыг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх маргааны үйл баримтыг зөрүүгүй тогтоосон хэдий ч Иргэний хуулийн өв хүлээн авах, өвлөгчийн хариуцлагын талаарх зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн эсэх нь тодорхойгүй байна. - Иргэний хуулийн 515.2, 535.1-д зааснаар өвлөгч нь өвлөн авсан өвийн хэмжээгээр өвлүүлэгчийн үүргийг хүлээнэ. - Талийгаач Б.А-ын төлбөл зохих үүргийн хэмжээ болон хариуцагч А.Ж-ын хүлээн авсан өвийн хэмжээ тодорхойгүй байна. - Нэхэмжлэгчийн ирүүлсэн банкны дансны хуулга нь зээлүүлсэн мөнгөний нийт хэмжээ, төлөгдсөн хэсэг, үлдэгдэл төлбөрийн хэмжээг бүрэн тодорхойлох боломжгүй байна. - Өвлүүлэгч Б.А-ын өөр бусад үүргийн хэмжээ, хууль ёсны бусад өвлөгчдийн байр суурь зэрэг хэрэгт ач холбогдол бүхий үйл баримтууд тодорхойгүй байна. - Хариуцагчийн өвийн зарим хэсгийг худалдан борлуулж, өвлүүлэгчийн бусдад төлөх үүргийг төлсөн тухай тайлбар нь хүлээн авсан өвийн хэмжээг тодорхойлоход ач холбогдолтой эсэхийг хоёр шатны шүүх дүгнээгүй, зохигч энэ талаар мэтгэлцээгүй. - Маргааны үйл баримтын талаар шүүхээс эцэслэн дүгнэж, хуулийг хэрэглэх нөхцөл бүрдээгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь нас барагчийн хууль ёсны өвлөгч гэдгээ тогтоолгож, түүний эд хөрөнгийг өвлөх эрхтэй болохыг тогтоолгох, хариуцагч нар нь хууль ёсны өвлөгч болон эд хөрөнгө өвлөх эрхгүй гэж үзэж, сөрөг нэхэмжлэл болон бие даасан шаардлага гаргасан. АНХАН ШАТ: Шүүх нь нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, бусдыг нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: * Давж заалдах шатны шүүх нь хэргийн баримт, хуулийн хэрэглээнд тулгуурлан зөв дүгнэлт хийсэн. * Анхан шатны шүүхийн хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны алдаатай үйлдлүүд нь нэхэмжлэгч, хариуцагч нарын эрхийг зөрчсөн. * Нэхэмжлэгч нь хүүхдийнхээ өмнөөс шаардлага гаргаснаар төлөөлөн нэхэмжлэгч болсон ч, өөрийн нэрийн өмнөөс шаардлага гаргах нь түүнийг бие даасан шаардлага гаргасан гуравдагч этгээд гэж үзэх үндэслэл болохгүй. * Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн заалтуудыг анхан шатны шүүх буруу хэрэглэсэн.