Тогтоол №19826

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь "Монгол Улсын хилээр нэвтрэх, гарах журам батлах тухай" Засгийн газрын 2017 оны 185 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан "Монгол Улсын хилээр нэвтрэх, гарах журам"-ын 2.3 дахь хэсэг нь Үндсэн хуулийн холбогдох заалтыг зөрчсөн эсэхийг тогтоолгохоор хандсан. - **Нэхэмжлэгч**: Ц.Цогзолмаа, Засгийн газрын 2017 оны 185 дугаар тогтоолын хавсралтын 2.3 дахь хэсгийг хүчингүй болгуулах. - **Хариуцагч**: Монгол Улсын Засгийн газар, тогтоолын 2.3 дахь хэсэг нь хуульд нийцсэн. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-02-28, **Дугаар**: 207/МА2018/00028 - **Шийдвэр**: Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Засгийн газрын тогтоолын 2.3 дахь хэсэг нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчөөгүй байна. ### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР - **Өдөр**: 2018-04-26, **Дугаар**: 207/МА2018/00060 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Засгийн газрын тогтоолын 2.3 дахь хэсэг нь Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 4.1.3, 16.1.1, 16.1.2, 17.1.1, 17.1.2, 17.1.3, 20.1, 20.2, 20.3, 20.4, 20.5, 20.6, 20.7, 20.8-д заасан гадаадын иргэнийг улсын хилээр нэвтрүүлэх, гарах үндэслэл, нөхцөл, шаардлагыг зөрчөөгүй байна. - Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 16.1.1-д заасан "визгүйгээр" гэдэг нь визгүй зорчих журамтай улс орны иргэдийг хэлэх бөгөөд Засгийн газрын тогтоол нь энэхүү хуулийн заалтыг нарийвчлан зохицуулсан байна. - Засгийн газрын 2017 оны 185 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан журмын 2.3 дахь хэсэг нь Үндсэн хуулийн 16.10-т заасан "Монгол Улсад хууль ёсоор оршин сууж байгаа хүн чөлөөтэй зорчих, оршин суух газраа сонгох эрхтэй" гэсэн заалтыг зөрчөөгүй, учир нь энэ заалт нь Монгол Улсын иргэдэд хамаарах бөгөөд Гадаадын иргэний эрх зүйн байдлын тухай хуулиар гадаадын иргэний эрх хязгаарлагдана. - Захиргааны ерөнхий хуулийн 5.1-д заасан захиргааны актыг хуульд нийцсэн байх зарчмыг зөрчөөгүй, учир нь Засгийн газрын тогтоол нь хуульд заасан эрх хэмжээний дотор батлагдсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч, иргэн хариуцагчийг холбогдуулан гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг шаардсан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлөхийг үүрэг болгов. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй гомдол гаргав. Гомдолд: гэрээний нөхцөлийг буруу тайлбарласан, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй гэжээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээв. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагч нь гэрээнд заасан үүргээ биелүүлээгүй нь нотлох баримтаар тогтоогдсон. Учирсан хохирлыг барагдуулах нь хуулийн дагуу байв.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэл гаргаж, хариуцагч нь түүний өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулах шаардлага тавьжээ. АНХАН ШАТ: Шүүхээс нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг нэхэмжлэгчид төлөхийг үүрэг болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй саналгүй, давж заалдах гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүхээс анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхээс хууль тогтоомжид заасны дагуу талуудын хооронд байгуулсан гэрээний үүргээ биелүүлээгүйн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлөх үндэслэлтэй гэж дүгнэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүйд тооцож, учруулсан хохирлыг барагдуулах шаардлага гаргажээ. АНХАН ШАТ: Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүй гэж үзэн нэхэмжлэгчийн гаргасан хохирлыг барагдуулахыг даалгав. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэлгүй давж заалдсан. Гомдолд нэхэмжлэгчийн шаардлага үндэслэлгүй, гэрээний үүргээ биелүүлсэн гэж дурджээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхүүд гэрээний нөхцөл, талуудын хэлцлийг үндэслэн хариуцагч гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй гэж дүгнэлээ. Нэхэмжлэгчийн хохирлыг барагдуулах нь хуулийн дагуу үндэслэлтэй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Иргэн нэхэмжлэгч, хариуцагчтай гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг барагдуулах нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж, хариуцагчийг гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс учирсан хохирлыг нэхэмжлэгч талд төлж барагдуулахыг үүрэг болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, давж заалдах гомдол гаргасан. Гомдолд, гэрээний нөхцөлийг зөрчөөгүй, нэхэмжлэгч талд учирсан хохирол нь өөрийн буруутай үйлдлээс үүдээгүй гэсэн үндэслэлүүдийг дурджээ. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүхүүд гэрээний нөхцөл, талуудын хүлээсэн үүрэг, гэрээ зөрчигдсөн байдал, учирсан хохирлыг тогтоохдоо холбогдох хууль тогтоомжийг зөв хэрэглэсэн. Хариуцагчийн гаргасан гомдлыг хангах боломжгүй гэж үзсэн.