Тогтоол №28349

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон техникийг буцааж аваагүйгээс үүссэн зардлыг гаргуулахаар нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь техник эвдрэлтэй, ашиглах боломжгүй байсан тул түрээсийн төлбөр төлөхгүй, урьдчилгаа төлбөрөө буцаан авах, учирсан хохирлыг барагдуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг баримтлан хариуцагч нараас нэхэмжлэлийн шаардлагын ихэнх хэсгийг хангаж, харин хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нь гэрээний хугацаа сунгагдаагүй байтал төлбөр тооцсон, техник эвдрэлтэй байсан, гэрээ цуцлагдсан зэрэг үндэслэлээр гомдол гаргасан. Нэхэмжлэгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүх гэрээний хугацаа сунгагдсан эсэх, техник ашиглагдсан хугацаа, эвдрэл гэмтлийн улмаас ашиглах боломжгүй болсон нөхцөл байдлыг тодруулан, талуудын хооронд байгуулсан гэрээний зохицуулалт, Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг хэрэглэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын хэмжээг өөрчилсөн. Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь үндэслэлгүй гэж үзсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээний нэмэлт өөрчлөлтөд заасан төлбөр төлөөгүй, гүйцэтгээгүй үүрэг, алданги, ажил зогссонтой холбоотой хохирол гаргуулна гэж шаардсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг цаг тухайд нь төлж байсан, нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр тоног төхөөрөмжөө татсан тул торгууль гаргуулна гэж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, бусдыг нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэсэн, гэрээний төрлийг нарийвчлан шалгаагүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх талуудын хооронд байгуулагдсан түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзэн, гэрээний дагуу түрээслэгч төлбөрөө төлөх үүрэгтэй, үүргээ биелүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах үндэслэл болно. Хариуцагч төлбөр төлснөө нотлоогүй тул шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангасан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг барилгын тоног төхөөрөмж түрээслэсэн төлбөр болон гэмтээсэн эд ангийн үнийг шаардсан. Хариуцагч төлбөр төлөх болон эд ангийн гэмтлийг үгүйсгэж, тоног төхөөрөмжийг ашиглах боломжгүй байсны улмаас ашиглаагүй гэж маргажээ. АНХАН ШАТ: Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтыг үндэслэн хариуцагчаас тодорхой мөнгөн төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, зарим хэсгийг нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хэргийн бодит байдлыг бүрэн тогтоогоогүй, зохигчдын тайлбар, гэрчийн мэдүүлгийг хангалтгүй тусгасан, Иргэний хуулийн зохицуулалтыг буруу хэрэглэсэн гэх үндэслэлээр гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээ байгуулсан эсэхэд маргаагүй, харин эд хөрөнгийг ашигласан эсэх, гэмтэлтэй байсан эсэхэд маргасан. Гэрчүүдийн мэдүүлгээр тоног төхөөрөмжийг засварласан нь тогтоогдсон бөгөөд нэхэмжлэгч эд хөрөнгийг ашиглах боломжтой байдлаар шилжүүлэх үүрэгтэй. Гэсэн хэдий ч эд хөрөнгийг ашигласан хугацааны төлбөрийг шаардах эрхтэй. Гэрээ цуцлах талаар мэдэгдсэн гэх тайлбарыг баримтаар нотлоогүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь тоног төхөөрөмж түрээслэх гэрээний дагуу төлсөн урьдчилгаа болон бусад зардлыг буцаан шаардсан. Хариуцагч нь түрээслүүлсэн тоног төхөөрөмжийн эвдрэл, гэмтлийн зардлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангах шийдвэр гаргасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн төлсөн зарим зардлыг хангалтгүй тооцсон, тоног төхөөрөмжийн буцах зардлыг буруу тооцсон үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулах шаардлагатай гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд байгуулсан гэрээний нөхцөл, түүнд заасан түрээсийн төлбөр, тээврийн зардал, тоног төхөөрөмжийн эвдрэл гэмтлийн хариуцлагын талаарх хуулийн зүйл заалтыг хэрэглэн, нотлох баримтуудыг хэлэлцээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, зарим хэмжээг нэмж, зарим хэмжээг хассан.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "..." ХХК нь "..." ХХК-тай 2017.09.05-ны өдрөөс 2018.03.31-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд 3 ширхэг самосволыг түрээслэх гэрээ байгуулсан. Түрээслэгч урьдчилгаа төлбөр 6,000,000 төгрөгийг төлсөн боловч үлдэгдэл төлбөр болон түлшний зардлыг төлөөгүй тул түрээслүүлэгч техникүүдийг татан авч, гэрээг цуцалсан. - **Нэхэмжлэгч**: "..." ХХК нь түрээсийн үлдэгдэл төлбөр 20,650,000 төгрөг, техник татан авалтын түлшний зардал 795,380 төгрөг, нотариатын зардал 25,000 төгрөг, нийт 21,470,380 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "..." ХХК нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, түрээсийн техникүүд нь гэрээнд заасан даац, ажиллах цагийн нормыг биелүүлээгүй, гэрээнд зааснаас илүү хэмжээний түлш зарцуулсан тул "..." ХХК-иас илүү авсан түлшний өртөг 24,370,000 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-12, **Дугаар**: 181/ШШ2019/02589 - **Шийдвэр**: Хариуцагч "..." ХХК-аас 5,932,880 төгрөгийг гаргуулж "..." ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн 15,537,500 төгрөгт холбогдох хэсгийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 318.1, 205.1, 227.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-03-09, **Дугаар**: 558 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч болон Хариуцагч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын Иргэний хуулийн 205.1, 227.1 гэснийг 219.1 гэж өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 219.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2021-11-25, **Дугаар**: 001/ХТ2021/01441 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн өмгөөлөгч Ш.Базаррагчаа. - **Гомдлолын шалтгаан**: Сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 318.1-д заасан түрээсийн гэрээ байгуулагдсан. - Шүүх 2017 оны 9 дүгээр сард бүтэн, 10 сарын 19 хүртэлх хугацааны рейс, цагийн бүртгэлийг үндэслэж, нийт 444.5 цаг ажилласан, цагийн хөлс 25,000 төгрөг гэж үзэн, нийт 11,112,500 төгрөг төлөхөөс урьдчилгаанд өгсөн 6,000,000 төгрөгийг хасч үлдэх 5,112,500 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон нь Иргэний хуулийн 318.1-д нийцсэн. - Нэхэмжлэгч гэрээг цуцалсны улмаас үүссэн хохирлыг бус, гэрээний үүргээ зөрчснөөс учирсан хохирлыг шаардсан эрх зүйн үндэслэлийг давж заалдах шатны шүүх үндэслэлтэй дүгнэж, Иргэний хуулийн 219.1-д заасны дагуу шийдлийг хэвээр үлдээсэн нь оновчтой. - Түрээсийн гэрээний 3.2-т "түрээслэгч нь түлшний зардлыг хариуцна" гэж тохиролцсон бөгөөд хариуцагч нь нэхэмжлэгчид илүү 24,370,000 төгрөгийн түлш өгсөн гэдгээ нотлоогүй тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон шүүхийн шийдвэр хууль зөрчөөгүй. - Хариуцагч түлшний хэмжээг гэрээгээр хэрхэн тохирсон, хичнээн хэмжээний түлш олгосон, үүнээс хэд нь ажилд зарцуулагдсан, ямар хэмжээний шатахуун илүү үлдсэн тооцоо, баримтыг гаргаагүй.