Тогтоол №28336

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь " **** **** ****" ХХК-тай ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, барилгын ажил гүйцэтгэсэн боловч ажлын хөлсөө бүрэн аваагүй тул шүүхэд хандсан. Хариуцагч нь гүйцэтгэсэн ажлын үр дүн доголдолтой байсан тул уг доголдлыг арилгахад гарсан зардлыг нэхэмжилж сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: " **** **** ****" ХХК-аас ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэг 63,000,000 төгрөг, барьцаалан зээлдүүлэх газрын хүүд төлсөн 1,427,215 төгрөг, нийт 64,427,215 төгрөг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнгийн доголдлыг арилгах зорилгоор гарсан зардал 63,813,844 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-05-15, **Дугаар**: 101/ШШ2020/01745 - **Шийдвэр**: Хариуцагч " **** **** ****" ХХК-аас 44,761,500 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ****т, нэхэмжлэгч ****ээс 14,338,395 төгрөг гаргуулан хариуцагч " **** **** ****" ХХК-д тус тус олгож, үндсэн нэхэмжлэлээс 19,665,625 төгрөгт холбогдох хэсгийг болон сөрөг нэхэмжлэлээс 49,475,449 төгрөгт холбогдох хэсгийг тус тус хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 352.2.2, 219.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2020-07-29, **Дугаар**: 1678 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч. - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй эсэхэд хяналт тавих. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын 44,761,500 төгрөг гэснийг 52,379,000 төгрөг гэж, 19,665,625 төгрөг гэснийг 12,048,125 гэж өөрчилж, 2 дахь заалтын 381,757 төгрөг гэснийг 419,845 төгрөг гэж өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2020-09-17, **Дугаар**: 00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Хулангоо - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, мөн нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх талуудын хооронд үүссэн маргааныг хэрэгт цугларсан нотлох баримтын хүрээнд үнэлж, хэргийн үйл баримтын талаар үндэслэл бүхий дүгнэлт хийж, хэрэглэгдэх хуулийн зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Талуудын хооронд үүссэн эрх зүйн харилцааг Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээ гэж зөв тодорхойлсон. - Гэрээнүүдийн хүчин төгөлдөр байдал, гүйцэтгэсэн ажлын хэмжээ, хөлс, болон ажлын доголдолтой холбоотой зардлын талаарх давж заалдах шатны шүүхийн дүгнэлт нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасныг зөрчөөгүй. - Анхан шатны шүүх тооцооны алдаа гаргасныг давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4-т заасан үүргээ хэрэгжүүлэн залруулсан нь зөв. - Хариуцагчийн нэхэмжлэгчид төлсөн гэх 4,000,000 төгрөгийн урьдчилгаа төлбөрийг нотлох баримтаар тогтоогдоогүй тул Иргэний хуулийн 211.2-т заасныг үндэслэн хариуцагчийн гэрээний үүрэгт тооцох үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн нь зөв. - Хариуцагчийн ажлын үр дүнгийн доголдлыг арилгуулахаар иргэн Д.Батсүрэн, Э.Отгонбаатар нартай байгуулсан гэрээ, ажлын хөлс төлсөн баримтууд нь маргаан бүхий ажлын гүйцэтгэлтэй хамааралтай эсэх нь эргэлзээтэй гэх хоёр шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэл бүхий болсон. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтад үндэслэж хийсэн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалд нийцсэн, шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь оновчтой байх тул магадлалыг хэвээр үлдээсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Ж.А- нь “Н” ХХК-тай 2015 оны 4 дүгээр сарын 16-нд 26.000.000 төгрөгийн гэрээ байгуулан, Баяннуур сумын 100 хүүхдийн дотуур байрны ажлыг гүйцэтгэж хүлээлгэн өгсөн боловч ажлын хөлснөөс 7.000.000 төгрөгийг аваагүй. - **Нэхэмжлэгч**: Ж.А- нь "Н" ХХК-иас гэрээт ажлын үлдэгдэл хөлс 7.000.000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: “Н” ХХК нь Ж.А-тай 24.000.000 төгрөгийн гэрээ байгуулсан, нийт 19.500.000 төгрөгийг төлсөн, нэхэмжлэгч ажлаа чанаргүй хийсэн, дутуу орхисон, мөн туслах ажилчдын цалинг өөрөө төлсөн тул 7.000.000 төгрөгийг төлөхгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2017-02-02, **Дугаар**: 84 - **Шийдвэр**: “Н” ХХК-иас 4.500.000 төгрөг гаргуулж Ж.А-д олгож, үлдэх 2.500.000 төгрөгийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 344.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч 24.000.000 төгрөгийн ажил гүйцэтгэхээр тохирч 19.500.000 төгрөг авсан нь тогтоогдсон, улсын комисс барилгыг хүлээн авсан тул ажлын үр дүнг доголдолтой гэж үзэхгүй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2017-05-05, **Дугаар**: 212/МА2017/00058 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч болон нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг үндэслэлгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн 84 дүгээр шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлуудыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Анхан шатны шүүх хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2017-07-06, **Дугаар**: 212/МА2017/00058 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч А.Достыхбек - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн ажил гүйцэтгэх гэрээний заалтыг буруу тайлбарлаж, нотлох баримтыг үнэлээгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 343.1-д заасан ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч нийт 24.000.000 төгрөгийн ажил гүйцэтгэхээр тохирч 19.500.000 төгрөг авсан нь тогтоогдсон. - Барилгын ажлыг улсын комисс хүлээн авсан тул ажлын үр дүнг Иргэний хуулийн 353.2-т зааснаар доголдолгүй гэж үзсэн. - Хариуцагчийн "дутуу ажлуудыг өөр хүнээр хийлгэж хөлс төлсөн, бараа материал авахад зардал гаргасан" гэх тайлбар нь хэргийн баримтаар хангалттай тогтоогдоогүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, баримтад тулгуурлан шийдвэрлэхдээ Иргэний хуулийн 343.1, 344.1-ийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний төлбөр, нэмэлт ажил, алданги болон гүйцэтгэсэн ажлын доголдлын зардлаас үүссэн маргаан. АНХАН ШАТ: Гүйцэтгэгчээс үлдэгдэл төлбөр, нэмэлт ажил, алданги шаардсан нэхэмжлэлийг хангаж, захиалагчаас доголдол арилгах зардал, алданги шаардсан сөрөг нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Захиалагч нь үндсэн нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг буюу үлдэгдэл төлбөр, нэмэлт ажлын зардал, алдангийг үндэслэлгүй хэмээн, мөн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаагүй хэмээн гомдол гаргасан. Шүүх нь талуудын гэрээний харилцаа, гүйцэтгэлийг хуульд нийцүүлэн дүгнэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний зарим өөрчлөлт оруулж, давж заалдах гомдлыг бүхэлд нь хангахгүй орхисон. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Албан ёсоор ороогүй. ҮНДЭСЛЭЛ: Ажил гүйцэтгэх гэрээний нөхцөл, төлбөр тооцооны үнэн зөв байдал, нэмэлт ажлын хөлс тогтоох, алданги тооцох үндэслэл, хөөн хэлэлцэх хугацааны асуудлыг шүүх зөв үнэлсэн. Гэрээний үндсэн төлбөр, нэмэлт ажлын хөлс, алдангийн хугацаа зэргийг тогтоохдоо Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудыг зөв хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл, хариу нэхэмжлэлтэй холбоотой маргаан. АНХАН ШАТ: Ажлын үлдэгдэл төлбөр 54,000,000 төгрөгийг гаргуулж, хариу нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох гэсэн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гүйцэтгэгч ажлаа бүрэн гүйцэтгэж, хүлээлгэн өгсөн эсэх, гүйцэтгэлийн чанар, төлбөрийн асуудлаар талууд маргасан. Шүүх нь гэрээний үндсэн дээр гүйцэтгэсэн ажлын үр дүнг нотолсон баримтууд, улсын комиссын актаар ажил бүрэн дуулсан гэж дүгнэн, нэхэмжлэлийг хангасан. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг нотлох баримт хангалтгүй гэж үзсэн.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: "Т... шил" ХХК нь "З... шилтгээн" ХХК-тай 2013 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдөр бэлтгэн нийлүүлэх, ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, З... хотхоны С блокийн барилгад цонхны ажил хийхээр тохиролцсон. "Т... шил" ХХК нь гэрээт ажлыг гүйцэтгэж, 2014 оны 1 дүгээр сарын 27-ны өдөр хүлээлгэн өгсөн боловч "З... шилтгээн" ХХК нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр болох 16,403,919 төгрөгийг төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: "Т... шил" ХХК нь гэрээт ажлын үлдэгдэл төлбөр 16,403,919 төгрөгийг "З... шилтгээн" ХХК-иас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "З... шилтгээн" ХХК нь цонхны чанар муу, доголдолтой байсан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Мөн "Т... шил" ХХК-иас 111,006,796 төгрөгийн НӨАТ-ын падаан бичүүлэх, доголдлыг гуравдагч этгээдээр засуулсны төлбөр 1,138,500 төгрөгийг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-11-13, **Дугаар**: 101/ШШ2018/03420 - **Шийдвэр**: "З... шилтгээн" ХХК-иас 16,403,919 төгрөг гаргуулж "Т... шил" ХХК-д олгож, "Т... шил" ХХК-д 111,009,796 төгрөгийн НӨАТ-ын падаан бичиж өгөхийг даалгаж, сөрөг нэхэмжлэлийн 1,138,500 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 352.2.2, Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуулийн 5.1, 5.2.1, 7.1.1, 11.1, 14.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-11, **Дугаар**: 100 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээний чанарын шаардлага, баталгаат хугацаа, шинжээч томилуулах хүсэлтийг үл хүлээж авсан нь хууль зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 214.1-д зааснаар үүргийн гүйцэтгэлийн чанарын талаар гэрээнд тодорхой заагаагүй бол ердийн шаардлагад нийцүүлэн гүйцэтгэх үүрэгтэй. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-04, **Дугаар**: 100/МА2019/00095 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь гэрээний чанарын шаардлага, шинжээч томилуулах хүсэлтийг үл хүлээж авсан нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлд нийцсэн ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулагдсан. - "Т... шил" ХХК нь гэрээт ажлыг гүйцэтгэж, "З... шилтгээн" ХХК-д хүлээлгэн өгсөн нь тогтоогдсон. - Хариуцагч нь гэрээт ажлын үлдэгдэл төлбөрийг төлөх үүрэгтэй. - Ажлын үр дүнгийн доголдлыг ажил гүйцэтгэгчид мэдэгдсэн нь тогтоогдоогүй. - Шинжээч томилуулах хүсэлтийг шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу шийдвэрлэсэн тул шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болохгүй. - Хоёр шатны шүүх Иргэний хуулийн 349, 353 дугаар зүйлийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.