Тогтоол №8167·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай 2014.05.30-ны өдөр орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, 205 м.кв орон сууц, авто зогсоол худалдан авахаар тохиролцсон. Нэхэмжлэгч гэрээний дагуу төлбөрөө төлсөн боловч хариуцагч орон сууцыг хугацаанд нь хүлээлгэн өгөөгүй, холбогдох баримт бичгийг гаргуулаагүй, түлхүүрийг өгөөгүй.
- **Нэхэмжлэгч**: Үл хөдлөх эд хөрөнгийг улсын бүртгэлд бүртгүүлэхэд шаардлагатай баримт бичгийг гаргуулах, үл хөдлөх эд хөрөнгийн түлхүүрийг хүлээлгэн өгөхийг даалгах, мөн хугацаа хэтрүүлсний алдангид 304,124,930 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Нэхэмжлэгч гэрээний сүүлийн төлбөрийн 104,111.79 ам.долларыг дутуу төлсөн тул орон сууцыг хүлээлгэн өгөх, холбогдох баримт бичгийг гарган өгөх боломжгүй, алданги төлөх хууль зүйн үндэслэлгүй гэж нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-18, **Дугаар**: 181/ШШ2019/01828
- **Шийдвэр**: Хариуцагчаас 152,062,465 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх 152,062,465 төгрөгийн алданги, баримт бичиг гаргуулах, түлхүүр хүлээлгэн өгөхийг даалгах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 232.4, 232.8, 243.1. Алдангийн хэмжээ илт их байвал хэргийн нөхцөл байдлыг харгалзан багасгаж болно гэж үзсэн. Нэхэмжлэгчийн төлөх үлдэгдэл төлбөр байгаа тул баримт бичиг, түлхүүр гаргуулах шаардлагыг хангаагүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-22, **Дугаар**: 1971
- **Гомдлол гаргагч**: Зохигч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй эсэх талаар.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, зохигчийн гаргасан давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-01-20, **Дугаар**: 00251
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч, Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч алдангийг үндэслэлгүй багасгасан, баримт бичиг, түлхүүр гаргуулах шаардлагыг хангаагүйд гомдол гаргасан. Хариуцагч гэрээний төрлийг буруу тодорхойлсон, алданги тооцсон нь үндэслэлгүй гэж гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын зарим заалтыг өөрчилж, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн нь хуульд нийцнэ.
- Гэрээний үлдэгдэл төлбөрийг төлөх хугацааг хариуцагч эцсийн хяналтын өдөр болсон тухай мэдэгдсэн 2018.12.28-ны өдөр гэж үзсэн нь гэрээний заалтуудад нийцнэ.
- Үлдэх төлбөр болох 223,008 ам.долларыг гэрээ байгуулсан өдрийн Монгол банкны албан ёсны ханш болох 1818.32 төгрөгөөр тооцох нь зохигчийн тэгш эрхийн зарчимд нийцнэ.
- Нэхэмжлэгч 97,456,934 төгрөг буюу 53,597 ам.долларыг төлөх үүрэгтэй гэсэн шүүхийн дүгнэлт зөв байна.
- Алдангийн хэмжээг гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5 хувийг хоног тутамд тооцохоор тохиролцсон нь Иргэний хуулийн 232.3, 232.6-д нийцнэ.
- Өмнөх шүүхийн шийдвэрээр тооцсон алданги болон энэ хэргийн алдангийн нийт дүн гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй байх, анзын хэмжээ илт их байвал багасгах хуулийн заалтын дагуу 152,062,465 төгрөг гаргуулсан нь үндэслэлтэй.
- Нэхэмжлэгчийн дутуу төлсөн 97,456,934 төгрөгийг хариуцагчаас авах алданги 152,062,465 төгрөгөөс харилцан тооцож, үнийг бүрэн төлснөөр тооцон, орон сууц, зогсоолын өмчлөх эрхийг шилжүүлэхтэй холбоотой бичиг баримтыг гаргуулах, эд хөрөнгийг хүлээлгэн өгөхийг хариуцагчид даалгах, алдангийн үлдэх хэсэг 54,605,531 төгрөгийг олгохоор шийдвэрлэсэн.
- Хариуцагч барилгыг улсын комисс хүлээн авсан нь гэрээгээр хүлээсэн үүргийг биелүүлэх нөхцөл бүрдсэнийг нотлохгүй тул нэхэмжлэгчийг төлбөрийн үлдэгдэл төлөх үүргээ биелүүлээгүй хугацаа хэтрүүлсэн гэх үндэслэлгүй.
ХуульTech