Говь-Алтай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Тэжээвэр амьтны нөхөн олговор олгох эрх зүйн тайлбар — гоц халдварт өвчний улмаас мал устгасан тохиолдолд тэжээвэр амьтныг нөхөн төлбөр олгох эсэх маргаан үүссэн. Мал амьтныг устгалд оруулсан компани нь гоц халдварт өвчний улмаас устгасан гахайн сүрэгт жишиг үнийн 90 хувьтай тэнцэх нөхөн төлбөр олгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гоц халдварт өвчний улмаас мал устгасан тул Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн дагуу жишиг үнийн 90 хувиар нөхөн төлбөр олгох ёстой гэсэн.
• Хариуцагч: Гахай нь тэжээвэр амьтан тул хуульд заасан нөхөн олговор олгох зохицуулалтад хамаарахгүй гэсэн байр суурьтай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хагасаж, зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч шийдсэн бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг бүхэлд нь хүчингүй болгосон. Доод шатны шүүх малын устгалт нь үндэсний өмчийг дайчлан авсан тохиолдол биш боловч Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн дагуу нөхөн төлбөр олгох ёстой гэж дүгнэсэн тул давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн заалт нь зөвхөн уламжлагдан маллаж ирсэн таван хошуу малд хамааралтай, гахай нь тэжээвэр амьтан тул нөхөн олговор олгох зохицуулалтад хамаарахгүй (Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль 4.1.14, 4.1.2).
• Мал амьтны эрүүл мэндийн тухай хуулийн 33.1.2.4-т заасан нөхөн төлбөр олгох заалт нь гоц халдварт өвчнийг таслан зогсоох зорилгоор зайлшгүй устгасан малд хамаарах тул тэжээвэр амьтны хувьд үйлсийн үндэслэл ханаагүй.