Тогтоол №27694

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний үүргийн гүйцэтгэлд мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 135,412,798 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгч талд олгож, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч давж заалдах гомдол гаргасан. Гомдлын шалтгаан нь гэрээ байгуулаагүй, нэрээ сольсон тухай мэдэгдээгүй, гүйцэтгэсэн ажил хангалтгүй, баримт буруу үнэлэгдсэн гэв. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээ хүчин төгөлдөр байсан, талууд гэрээний харилцаанд эргэлзээгүй. Хуулийн этгээд нэрээ өөрчилсөн нь нэхэмжлэх эрхийг хязгаарлахгүй. Ажлын үр дүнгийн доголдлын талаар хуулийн хугацаанд гомдол гаргаагүй тул ажил хүлээн авсанд тооцогдоно. Тооцооны үлдэгдэл баталгаажуулалт болон гэрээний бусад нөхцлүүд нь шүүхийн шийдвэрийг дэмжсэн. Алданги тооцох нь гэрээнд заасан хязгаарлалтаас давсан, энэ хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажлын үнийг гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн талд шийдвэрлэж, хариуцагчаас 6 993 668 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээ байгуулсан, гүйцэтгэсэн ажлын хэмжээ, төлбөрийн талаар маргасан. Шинжээчийн дүгнэлтийг үндэслэн, гүйцэтгэсэн ажлын хэмжээг тогтоож, гэрээний дагуу төлсөн мөнгөнөөс хасаж, илүү төлсөн хэсгийг шаардах эрхийг нэхэмжлэгчид олгосон. Хариуцагчийн өөр гэрээтэй холбоотой 1 930 000 төгрөгийг хасах тухай тайлбар нь нотлогдоогүй. Алдангийн тухай асуудал нь гэрээг цуцалсан тохиолдолд буцаан шаардах эрхэд хамаарахгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний төлбөр болон нэмэлт зардлыг гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 358 697 495 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт гомдол гаргасан. Гомдлын гол шалтгаан нь ажлын гүйцэтгэл, хэмжилт, хүлээн авалт, гэрээний нөхцөл байдлыг шүүх буруу тайлбарласан гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу хийгдсэн ажлын хэмжээ, үр дүнг тогтоохдоо талуудын хоорондын гэрээ, түүний нэмэлт өөрчлөлт, ажлын хүлээлгэн өгсөн байдал, холбогдох баримтуудыг харгалзан үзсэн. Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээний үүргийг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудад нийцүүлэн тайлбарлаж, шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний дагуу гүйцэтгэсэн ажлын үлдэгдэл төлбөр, алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 75,879,322 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсэг болон хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй холбогдуулан давж заалдах гомдол гаргасан. Тухайлбал, бэлгийн картыг тооцооны хөнгөлөлтөд оруулаагүй, алданги тооцох хугацааг буруу тогтоосон, сөрөг нэхэмжлэлийг үндэслэлгүй хэрэгсэхгүй болгосон гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд байгуулсан ажил гүйцэтгэх гэрээний үндсэн болон нэмэлт ажлын гүйцэтгэл, төлбөр тооцооны асуудлыг хянан үзсэн. Нэмэлт ажлуудад бичгээр гэрээ байгуулаагүй тул алданги шаардах эрхгүйг баталсан. Гэрээний үндсэн ажлын төлбөрийг хугацаа хэтрүүлсний алдангийг Иргэний хуулийн 343 дугаар зүйлийн 343.1, 232 дугаар зүйлийн 232.6-д нийцүүлэн тооцсон. Хариуцагчаас гүйцэтгэгчээс үл хамаарах шалтгааны улмаас ажлыг гүйцэтгэхэд саатал үүссэн тул сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй гэж дүгнэв.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Д.Ч нь "Г" ХХК-тай 2013 онд "Ажил гүйцэтгэх гэрээ" байгуулж, 9,000,000 төгрөгийн ажил гүйцэтгэхээр тохирсон. Гэвч хариуцагч гэрээнд заагаагүй үндэслэлээр 1,153,463 төгрөгийг суутган авч үлдсэн. - **Нэхэмжлэгч**: Д.Ч нь гэрээний үүрэг 1,153,463 төгрөг, алданги 576,731 төгрөг, нийт 1,730,194 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: "Г" ХХК нь гэрээнд заагаагүй нэмэлт ажлууд хийгдсэн тул нийт 9,352,910 төгрөг болсон. Үүнээс 935,291 төгрөгийг хувь хүний орлогын албан татварт суутгаж, 1,153,463 төгрөгийг ажлаа дуусгаагүй тул суутгасан. Үндсэн төлбөрийг төлөхөд татгалзахгүй ч алданги төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-03-14, **Дугаар**: 101/ШШ2019/00774 - **Шийдвэр**: Хариуцагч “Г” ХХК-иас 1,730,194 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Чт олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 351.1.1, 232.6. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-05-08, **Дугаар**: 824 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх гэрээгүйгээр гүйцэтгэсэн ажлын хөлсөнд алданги тооцсон нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг өөрчилж, хариуцагчаас 1,644,169 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 86,025 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 232.7. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-07-09, **Дугаар**: 00774 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх алданги төлөх үндэслэлгүй гэж үзсэн нь буруу бөгөөд гэрээнд заагдаагүй ажилд алданги тооцох нь хууль зүйн үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан. - Зохигчдын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээний эрх зүйн харилцаа үүссэн талаарх шүүхийн дүгнэлт хуульд нийцсэн. - Иргэний хуулийн 343.1, 232.6, 232.3-д заасны дагуу ажил гүйцэтгэгч нь ажлын үр дүнг хүлээлгэн өгөх, захиалагч хөлсийг төлөх үүрэгтэй бөгөөд хугацаа хэтрүүлсэн тал анз төлөхөөр зохицуулсан. - Гэрээний 11.2-т захиалагч санхүүжилтийг хугацаа хожимдуулсан тохиолдолд хоног тутамд 0.3 хувийн алданги төлөхөөр тохиролцсон. - Нэхэмжлэгч гүйцэтгэсэн ажлын үлдэгдэл хөлсийг гэрээнд заасны дагуу алдангийн хамт нэхэмжилсэн нь хууль болон гэрээний заалтыг зөрчөөгүй. - Давж заалдах шатны шүүх гэрээгүйгээр гүйцэтгэсэн ажлын хөлсний үлдэгдэл төлбөр 172,050 төгрөгт алданги тооцсоныг засч, 86,025 төгрөгийг хассан нь баримтад үндэслэгдсэн, хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн. - Хариуцагч гэрээнд заасан графикийн дагуу гүйцэтгэсэн ажлын хөлсийг олгохдоо тухай бүрт 15 хувийг суутгаж байсан нь тогтоогдсон тул үлдэгдэл 1,153,463 төгрөг нь бүхэлдээ гэрээгээр тохироогүй, нэмэлт ажлын хөлс тул алданги төлөх үндэслэлгүй гэх хариуцагчийн гомдол үндэслэлгүй.