Тогтоол №7740·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгчийн нөхөр Б.Ержолын жолоодож явсан машинд дайруулж амиа алдсан бөгөөд ард нь хоёр бага насны хүүхэдтэй үлдсэн тул хүүхдүүдэд гэм хорын төлбөр болон сэтгэл санааны хохирол нэхэмжилсэн.
- **Нэхэмжлэгч**: К.Алтангүл нь Е.Ахтилек, Е.Айару нарт 18 нас хүртэл сар тутам гэм хорын төлбөр төлүүлэх, сэтгэл санааны гэм хор 30,000,000 төгрөг гаргуулахыг Б.Ержол, Т.Байхал нараас нэхэмжилсэн.
- **Хариуцагч**: Б.Ержол, Т.Байхал нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, талийгаач цалин хөлсгүй байсан, өдрийн орлогыг сарын орлого гэж үзэхгүй, сэтгэл санааны гэм хорыг арилгах хууль тогтоомж байхгүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн. Т.Байхал нь нас барсанд буруугүй, хариуцлага хүлээх үндэслэлгүй гэж тайлбарласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-27, **Дугаар**: 130/ШШ2019/00589
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 508.1, 508.2, 508.3, 508.4, 508.4.1, 509.1.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-11-22, **Дугаар**: 212/МА2019/00062
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосныг эс зөвшөөрсөн.
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Т.Байхалд холбогдох нэхэмжлэлээсээ татгалзсаныг баталж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн Т.Байхалд холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, уг хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 508.1, 508.2, 508.3, 508.4, 508.4.1, 509.1.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2020-03-23, **Дугаар**: 210/МА2020/00388
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч А.Серикжан
- **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг хуульд заасан журмын дагуу үнэлээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, Б.Ержолоос хүүхэд тус бүрт сар бүр 60,000 төгрөг гаргуулан 16 нас хүртэл, суралцаж байгаа бол 18 нас хүртэл тэжээн тэтгүүлэхээр тогтоож, сэтгэл санааны хохирол 30,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Т.Байхалд холбогдох нэхэмжлэлээс татгалзсаныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Б.Ержол нь Н.Ержаны амь насыг болгоомжгүйгээр хохироосон нь шүүхийн хүчин төгөлдөр шийтгэх тогтоолоор тогтоогдсон.
- Иргэний хуулийн 508.2-т зааснаар гэм хор учруулсны төлбөрийг нас барсан хохирогчийн асрамжид байсан хөдөлмөрийн чадваргүй этгээд авах эрхтэй.
- Нэхэмжлэгч нь хариуцагч Б.Ержолд холбогдуулан гэм хор учруулсны төлбөрийг нөхөн төлүүлэхээр шаардах эрхтэй.
- Хохирогч нас барснаас учирсан гэм хорын төлбөрийн хэмжээг түүний сарын цалин хөлс, орлогын дунджаар тогтоохоор хуульд заасан.
- Цалин хөлс, орлогыг тодорхойлох боломжгүй бол тухайн үед мөрдөгдөж байсан хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр тогтооно.
- Нэхэмжлэл гаргасан үед хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 240,000 төгрөг байсан тул нас барагчийн орлогыг энэ хэмжээгээр тооцох үндэслэлтэй.
- Иргэний хуулийн 508.4, 508.4.1-т зааснаар гэм хор учруулсны төлбөрийг бага насны буюу насанд хүрээгүй иргэнд 16 нас хүртэл, суралцаж байгаа бол 18 нас хүртэл хугацаанд нөхөн төлнө.
- Төлбөрийн хэмжээг Иргэний хуулийн 508.3-т зааснаар тооцоход (240,000 ÷ 4) 1 хүүхдэд 60,000 төгрөг ногдож байна.
- Иргэний хуулийн 230.2-т зааснаар зөвхөн хуульд тусгайлан заасан тохиолдолд эдийн бус гэм хорыг мөнгөөр нөхөн төлнө. Нэхэмжлэгчийн сэтгэл санааны гэм хор учруулсны төлбөр нэхэмжилсэн нь хуулийн үндэслэлгүй байна.
- Т.Байхал нь Н.Ержан нас барсанд гэм буруутай болох нь хэргийн баримтаар тогтоогдоогүй.
ХуульTech