Тогтоол №21087·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч М.А-ийн нөхөр Н.Ж нь хариуцагч Ж.А-ийн барилга дээр ажиллаж байгаад цахилгаанд цохиулж нас барсан. Нэхэмжлэгч нь 5 бага насны хүүхдийн хамт үлдсэн. Хариуцагч нар нь талийгаачийн ар гэрт оршуулгын зардал, орон сууц, засварын зардал болон зээлийн төлбөрт нийт 35 сая төгрөг өгч, ямар нэгэн гомдолгүй гэсэн бичиг хийлгэсэн боловч нэхэмжлэгч дахин нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: М.А, К.Н нар нь хариуцагч Ж.А, Н.А нараас гэм хорын хохиролд 1,617,475 төгрөг гаргуулж, 5 бага насны хүүхдийг 18 нас хүртэл тэжээн тэтгүүлэхийг хүссэн.
- **Хариуцагч**: Ж.А, Н.А нар нь талийгаачийн ар гэрт учирсан хохирлыг бүрэн барагдуулсан тул нэмж тэтгэмж төлөх үндэслэлгүй гэж татгалзсан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-21, **Дугаар**: 130/ШШ2022/00198
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч М.А, К.Н нарын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 497.1, 508.4, 508.4.1-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгчийн авдаг тэжээгчээ алдсаны тэтгэврийн хэмжээ нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр тооцсон хүүхдэд оногдох тэтгэврийн хэмжээнээс их байх тул зөрүү төлбөр гаргуулах боломжгүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2022-03-30, **Дугаар**: 210/МА2022/00198
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэгт цугларсан нотлох баримтад зөв дүгнэлт хийгээгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэлийн эрх зүйн үндэслэл нь Иргэний хуулийн 497.1, 508.1 дэх хэсэгт заасан хохирогч нас барснаас учирсан гэм хорыг арилгахыг шаардсан, гэрээний бус үүргийн харилцаанаас үүссэн.
- Хариуцагч Ж.А, Н.А нар нь Н.Ж нас барсанд буруутай болох нь Прокурорын 2021 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн “Хэргийг хэрэгсэхгүй болгох тухай” 14 дүгээр тогтоолоор нотлогдсон.
- Нэхэмжлэгчийн талийгаач Н.Ж нь сард 900,000 төгрөгийн орлоготой байсан, ХААН банкны зээлийн үлдэгдэл 921,532 төгрөг, лизингээр авсан керамик плиткийн үнийн үлдэгдэл 695,943 төгрөгийн талаарх нотлох баримтыг гэм хорын хохирлын хэмжээнд шүүх дүгнэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т нийцсэн.
- Хохирогч нас барснаас учирсан гэм хорыг арилгах төлбөрийн хэмжээг түүний сарын цалин хөлс, орлогын дунджаар тогтоохоор хуульд заасан боловч орлогыг тодорхойлох боломжгүй тохиолдолд тухайн үед мөрдөгдөж байсан хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр тогтоох нь зүйтэй.
- 2021 оны 5 дугаар сард хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ 420,000 төгрөг байсан тул нас барагчийн орлогыг энэ хэмжээгээр тооцсон. Гэр бүлийн 7 гишүүнд хуваахад нэг хүнд оногдох хэмжээг тогтоож, түүнээс нас барагчийн өөрт нь болон хөдөлмөрийн чадвартай эхнэрт оногдох хэсгийг хасахад 5 хүүхдэд оногдох тэтгэврийн хэмжээ 300,000 төгрөг байна.
- Нэхэмжлэгч М.А нь насанд хүрээгүй хүүхдүүдэд Халамжийн сангаас 376,000 төгрөгийн тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр тогтоолгосон тул олгогдох тэтгэврийн зөрүүг хасаж тооцох боломжгүй, учир нь нэхэмжлэгчийн авдаг тэтгэврийн хэмжээ 300,000 төгрөгөөс их байна.
- Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн "Иргэний хуулийг буруу хэрэглэсэн, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн" гэх гомдол нь талийгаач Н.Ж-ийн сарын дундаж цалин хөлсний орлого 900,000 төгрөг байсан нь нотлогдоогүй тул үндэслэлгүй.
- Иргэдийн төлөөлөгчийн "нэхэмжлэл үндэслэлтэй" гэсэн дүгнэлт нь шүүх хуралдаанаар хэлэлцүүлсэн нотлох баримтуудад тулгуурлаагүй байна.
ХуульTech