Тогтоол №3166·Захиргаа · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.Э нь Авлигатай тэмцэх газарт 15 жил ажиллаж, өндөр насны тэтгэвэрт гарахдаа Авлигатай тэмцэх газрын даргын тушаалаар 36 сарын цалинтай тэнцэх 76,009,428 төгрөгийн нэг удаагийн буцалтгүй тусламж авсан. Тэрээр үүнийг дутуу олгосон хэмээн маргаж, 20,729,844 төгрөгийн зөрүүг нэхэмжилжээ.
- **Нэхэмжлэгч**: Авлигын эсрэг хуулийн 30.4, 30.8 болон Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмын 4.4-т заасны дагуу нийт 96,739,272 төгрөгийн буцалтгүй тусламж авах эрхтэй байсан тул дутуу олгосон зөрүүг олгохгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, тушаалыг өөрчлөн зөвтгөхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Төрийн албан хаагчид өндөр насны тэтгэвэрт гарахад нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох журам"-ын 2.1, 2.2-т заасныг баримтлан тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн сүүлийн 3 жилийн дунджаар тооцож, 76,009,428 төгрөгийг олгосон нь хууль зөрчөөгүй. Нэхэмжлэгч нь цэргийн албан хаагч биш тул журмын 4-т заасан зохицуулалт хамаарахгүй.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-04-12, **Дугаар**: 128/ШШ2023/0354
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Авлигатай тэмцэх газрын даргын тушаалаар нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгохдоо Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмын 2.1, 2.2-т заасныг баримтлан тооцсон нь Авлигын эсрэг хуулийн 30.4, журмын 4.4-т заасныг зөрчөөгүй.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-28, **Дугаар**: 221/МА2023/0429
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх Авлигын эсрэг хуулийн холбогдох заалтуудыг буруу тайлбарлан хэрэглэж, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Нэхэмжлэгч Авлигын эсрэг хуулийн 30.4-т заасан нөхцөлийг хангаж байгаа тул 36 сар хүртэлх цалинтай тэнцэх хэмжээний буцалтгүй тусламжийг албан тушаалын цалингаар тооцож олгох нь зүйтэй. Дутуу олгосон зөрүүг олгохгүй байгаа нь үндэслэлгүй.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-09-19, **Дугаар**: 321
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн үйл баримтад холбогдох хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэж, магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Авлигын эсрэг хуулийн 30.4-т заасан "албан тушаалын цалин" гэх ойлголт нь Төрийн албаны тухай хуулийн 60.1-д заасан "үндсэн цалин"-тай адил агуулгатай.
- Төрийн албан хаагчийн цалин хөлс нь үндсэн цалин, нэмэгдэл, нэмэгдэл хөлс, ээлжийн амралтын цалин, шагнал урамшуурлаас бүрдэх бөгөөд "үндсэн цалин" нь албан тушаалын цалин юм.
- Авлигын эсрэг хуулийн 30.4-т заасан "36 сар хүртэл цалинтай тэнцэх хэмжээний нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгоно" гэдэг нь захиргаанд 1-36 сарын хооронд сонголт хийх боломж олгосон зохицуулалт байна.
- Хариуцагч нь Авлигын эсрэг хуулиар олгогдсон сонгох боломжийг хэрэгжүүлэхдээ Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмыг хэрэглэсэн нь хуулийн хязгаарыг хэтрүүлээгүй, буруу хэрэглээгүй.
- Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмын 2.1-д зааснаар нэг удаагийн буцалтгүй тусламж тооцох үндсэн цалингийн хэмжээг тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн сүүлийн 3 жилийн дунджаар тооцох ёстой.
- Журмын 2.2-т заасан "төрийн албанд ажилласан нийт жилийн тоотой тэнцэх сарын тоогоор үржүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгоно" гэдэг нь тусламжийн дээд хэмжээ нь 36 сарын дундаж цалингаас ихгүй байх гэсэн хязгаарлалттай. Энэ нь төрийн албанд 36 жилээс бага ажилласан албан хаагчдад хамаарна.
- Нэхэмжлэгчийн хувьд төрийн албанд 35 жил 6 сар 23 өдөр ажилласан тул үндсэн цалингийн дунджийг хууль, журамд заасан дээд хэмжээ болох 36 сараар тооцож тусламж олгосон нь эрх зүйн байдлыг дордуулсан гэж үзэхгүй.
- Нэхэмжлэгчийн Авлигын эсрэг хуулийн дагуу нэг удаагийн буцалтгүй тусламж авах нь Төрийн албаны тухай хууль, холбогдох журмын дагуу авахаас "илүү" гэх үндэслэл тогтоогдоогүй.
- Захиргааны ерөнхий хуульд заасан "итгэл хамгаалах зарчим" нь захиргааны байгууллага ижил нөхцөлтэй албан хаагчдад тэгш бус хандсан тохиолдолд үйлчлэх учиртай. Энэ хэрэгт уг зарчмыг үндэслэл болгон хариуцагчийг хууль бус эс үйлдэхүй гаргасан гэж дүгнэх нь буруу.
ХуульTech