Тогтоол №7010·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Э.Н нь Н-ЭХХК-тай 2016 оны 04 дүгээр сарын 25-ны өдөр орон сууцны барилгын ажлыг захиалгаар гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, 97,760,000 төгрөг төлсөн. Гэрээ ёсоор орон сууцыг 2016 оны 4 дүгээр улиралд багтаан хүлээлгэн өгөх ёстой байсан ч 2017 оны 09 дүгээр сард буюу 183 хоногийн хугацаа хэтэрч хүлээлгэн өгсөн.
- **Нэхэмжлэгч**: Э.Н нь гэрээний үүргээ хугацаанд нь гүйцэтгээгүйгээс үүссэн 183 хоногийн алданги болох 44,725,200 төгрөгийг Н-ЭХХК-иас гаргуулахыг шаардсан.
- **Хариуцагч**: Н-ЭХХК нь Төрийн банкны санхүүжилт зогссоноос үүдсэн саатал, нэхэмжлэгч өөрөө төлбөрөө 29 хоногоор хэтрүүлсэн, мөн талууд 2017 оны 09 дүгээр сарын 02-ны өдөр тооцоо нийлж, гэрээг дуусгавар болгосон тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-04-12, **Дугаар**: 182/ШШ2019/00645
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 244.2.3-т заасныг баримтлан, нэхэмжлэгч өөрөө төлбөр төлөх үүргээ 29 хоногоор хэтрүүлсэн, мөн талууд 2017 оны 09 дүгээр сарын 02-ны өдөр тооцоо нийлж, "тооцоо дууссан" гэж гарын үсэг зурсан нь гэрээг дуусгавар болгосон гэж үзсэн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2019-05-31, **Дугаар**: 992
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагчаас 6,708,780 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 232.8-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгчийн төлбөр хэтрүүлсэн байдал нь алданги шаардах эрхийг шууд үгүйсгэх үндэслэл болохгүй гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2019-09-27, **Дугаар**: 00473
- **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг үнэлэлгүй орхигдуулж, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй.
- **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан.
- Ажил гүйцэтгэх гэрээг хүчин төгөлдөр гэж үзсэн шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 343.1-д нийцсэн.
- Гэрээний 3.2, 3.3-т заасан үүрэг, Иргэний хуулийн 343.1, 232.6-д заасан зохицуулалт нэхэмжлэлийн эрх зүйн үндэслэл болсон.
- Н-ЭХХК орон сууцыг 2016 оны 4-р улиралд багтаан хүлээлгэн өгөх ёстой байхад 2017 оны 9-р сард өгч 183 хоногоор хугацаа хэтрүүлсэн нь тогтоогдсон.
- Гэвч захиалагч Э.Н ажлын хөлсийг хуваарийн дагуу төлөхдөө 15 хоногийн хугацааг хэтрүүлсэн.
- Талууд 2017 оны 09 дүгээр сарын 02-ны өдөр тооцоо нийлж, "тооцоо дууссан" гэсэн үйл баримтаар гэрээг дуусгавар болгосноо давж заалдах шатны шүүх анхаараагүй нь буруу.
- Давж заалдах шатны шүүх "нэхэмжлэгчийн зүгээс төлбөр төлөх үүргээ тодорхой хугацаагаар хэтрүүлсэн байдал нь нөгөө талаас гэрээнд заасан орон сууцыг хугацаандаа хүлээн авах эрхээ хэрэгжүүлэхийг шууд няцаах, үгүйсгэх үндэслэл болохгүй" гэж дүгнэхдээ үүрэг гүйцэтгүүлэгч хугацаа хэтрүүлсэн бол хүү, анз шаардах эрхээ алдах тухай Иргэний хуулийн 224.2, 224.2.3-т заасныг анхаараагүй.
- Э.Н нь мөнгөн төлбөр төлөх үүргээ хугацаа хэтрүүлж гүйцэтгэсэн тул гэрээний нөгөө тал Н-ЭХХК-иас алданги шаардах эрхээ алдсан гэж үзсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт хэргийн үйл баримтад тохирсон, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
ХуульTech