Тогтоол №23453

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Батгүен ХХК нь Харгантцамхан групп ХХК-иар 2 давхар оффисын барилга, сэндвичэн гражийг бариулахаар амаар тохиролцсон бөгөөд Харгантцамхан групп ХХК нь туслан гүйцэтгэгчээр Лито констракшн ХХК-ийг сонгож ажлаа эхлүүлсэн. Талуудын маргаанаас болж барилгын ажил зогссон. - **Нэхэмжлэгч**: Харгантцамхан групп ХХК нь хийж гүйцэтгэсэн ажлын хөлс болон материалын зардалд нийт 52,029,480 төгрөгийг Батгүен ХХК-аас гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Батгүен ХХК нь ажлын хөлсөнд 9,390,000 төгрөг, материалын зардалд 14,195,600 төгрөг, нийт 23,585,600 төгрөгийг төлөхийг зөвшөөрч, үлдэх хэсгийг хүлээн зөвшөөрөөгүй. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-08-01, **Дугаар**: 184/ШШ2019/01967 - **Шийдвэр**: Хариуцагч Батгүен ХХК-аас 35,070,480 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч Харгантцамхан групп ХХК-д олгож, үлдэх 16,959,000 төгрөгийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 343.1, 205.1-д заасныг баримталсан. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-02, **Дугаар**: 1768 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим заалтыг өөрчлөх. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын Иргэний хуулийн 205.1 гэснийг хасч, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-04, **Дугаар**: 210/МА2025/00515 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байж чадаагүй. - **Шийдвэр**: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 10 дугаар сарын 02-ны өдрийн 1768 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангах үндэслэлгүй байна. - Харгантцамхан групп ХХК, Лито констракшн ХХК-ийн хооронд үйлдсэн 2018 оны 07 дугаар сарын 04-ний өдрийн "Төлбөр барагдуулах гэрээ"-нд туслан гүйцэтгэгчийн хийсэн ажлын хөлсийг 19,739,880 төгрөг гэж тооцоог зөвшөөрч гарын үсэг зурсан нь Иргэний хуулийн 347.1-д зааснаар Харгантцамхан групп ХХК нь Лито констракшн ХХК-ийн хувьд ажил захиалагч болох бөгөөд хийсэн ажлын хөлсийг үнэн зөв тооцож төлөх үүрэгтэй. - Харгантцамхан групп ХХК болон Батгүен ХХК-ийн хооронд гэрээний гүйцэтгэлийн талаар тооцсон баримтгүй. - Нэхэмжлэгчийн гаргасан барилгын материал худалдан авсан гэх төлбөрийн баримтууд нь хувь хүний дансны гүйлгээ байх тул нэхэмжлэгч компаниас гаргасан зардал гэж дүгнэхэд эргэлзээтэй талаарх анхан шатны шүүхийн дүгнэлтийг буруутгах боломжгүй. - Анхан шатны шүүх барилгад зарцуулсан материалын зардлыг хариуцагчийн зөвшөөрсөн хэмжээгээр буюу 15,330,600 төгрөгөөр, барилгын ажлын хөлсийг тооцоо нийлсэн актанд заасан 19,739,880 төгрөгөөр тус тус тооцож нэхэмжлэлийн шаардлагаас 35,070,480 төгрөг гаргуулж шийдвэрлэсэн нь хэрэгт авагдсан нотлох баримт мөн байна. - Давж заалдах шатны шүүх зохигчдын гомдлоор хэргийг хянан хэлэлцэж маргааны харилцаанд Иргэний хуулийн 205.1-д заасныг баримталсан нь оновчгүй гэж хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4.-д заасныг зөрчөөгүй байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь ажил гүйцэтгэх гэрээний үүргийн биелэлт болон үлдэгдэл ажлын зардлыг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь ажлыг бүрэн хийж гүйцэтгэсэн, нэхэмжлэгч нь үлдэгдэл хөлсөө төлөөгүй гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу захиалагчаас ажил гүйцэтгэгчид төлсөн нийт хөлсийг 8,000,000 төгрөг гэж үзэж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид 2,600,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангаагүй, нэхэмжлэлийн шаардлага болон тайлбарын зөрүүг шүүх үнэлээгүй, хариуцагч ажлыг гүйцэтгээгүйгээ нотлоогүй, нэмж гарсан зардлыг нотлоогүй байхад шүүх шийдвэрлэсэн гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээг амьдралд хэрэгжүүлж, ажлыг хийж гүйцэтгэсэн талаар маргаагүй, зөвхөн ажлын хөлсний хэмжээ болон гүйцэтгэлийн хувиар маргасан. Гэрээний хөлсний хэмжээг тогтооход нотлох баримтууд болон талуудын тайлбарыг үндэслэл болгосон. Гэрч нарын мэдүүлэг, талуудын тайлбарыг харьцуулан дүгнэж, гүйцэтгэгдээгүй ажлын хэмжээг тооцож, захиалагчаас гарсан нэмэлт зардлыг тодорхойлж шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуульд нийцсэн. Хариуцагч өөрийн тайлбар, татгалзлаа баримтаар нотолж чадаагүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь гүйцэтгэсэн ажлын хөлсөө нэхэмжилж, хариуцагч нь ажлын үнэлгээ, хийгдсэн ажил бүрэн эсэх талаар маргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 2,500,000 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нотлох баримтыг үнэлээгүй, гүйцэтгэсэн ажлын үнэлгээг буруу тогтоосон гэж гомдол гаргасан. Хариуцагч шийдвэрийг хэвээр үлдээхийг хүссэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулж, нэхэмжлэгч нь ажлаа хийж гүйцэтгэн хүлээлгэн өгсөн нь тогтоогдсон. Гэрээний үнийг тохиролцоогүй тул Иргэний хуулийн дагуу зах зээлийн дундаж үнэлгээгээр тооцох ёстой. Нэхэмжлэгчийн гаргасан үнийн саналууд нь тодорхой объект, ажлын хэмжээг хангалттай тусгаагүй тул үнэлгээ хийхэд хангалттай нотлох баримт болгоогүй. Хариуцагчаас төлөх боломжтой гэж зөвшөөрсөн 2,500,000 төгрөгийн хэмжээнд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангасан нь үндэслэлтэй. Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасны дагуу явуулж, нотлох баримтад тулгуурлан зөв дүгнэлт хийсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ажил гүйцэтгэх гэрээний үүрэгт нэхэмжлэгч нь ажлын хөлс болон алданги шаардсан. Хариуцагч нь гэрээнд заагаагүй нэмэлт ажлыг хийсэн, хугацаанд нь гүйцэтгээгүй зэрэг шалтгаанаар зарим төлбөрөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу хийгдсэн ажлын хөлс болон гэрээнд заасан алдангийг шаардсан хэмжээгээр хангаж шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор хэргийг хянан үзээд, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, алдангийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийн хэмжээг өөрчилсөн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд хийсэн ажлын хөлс болон төлбөрийн хэмжээг бараг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрсөн боловч гэрээнд заагаагүй нэмэлт ажлын хөлснөөс алданги тооцох эсэхэд маргасан. Гэрээнд заагаагүй ажлын хөлснөөс алданги тооцох үндэслэлгүй гэж үзэж, зарим хэсгийг нь хэрсэхгүй болгосон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь гүйцэтгэсэн ажил болон материал, зардал, ажлын хөлсний үлдэгдлийг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Хариуцагч нь ажлыг гүйцэтгүүлсэн эсэх, мөнгө төлөлт, хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн зэрэг үндэслэлээр татгалзжээ. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг гаргуулах шийдвэрлэжээ. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим хэсгийг өөрчлөн, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж шийдвэрлэжээ. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн гомдлыг хэлэлцэн, шүүх тогтоосон баримт, хуулийн зүйл заалтыг үндэслэн шийдвэр, магадлалд зарим өөрчлөлт оруулж, гомдлыг хангахгүй орхижээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн, гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон. Гүйцэтгэсэн ажлыг хүлээлгэн өгөөгүй гэх хариуцагчийн татгалзал үндэслэлгүй, ажлын үр дүн бий болсон. Хохирлын зарим хэсгийн хууль хэрэглээ оновчгүй болсон учир өөрчлөлт оруулсан. Хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрээгүй байна.