Тогтоол №5319·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч “Т” ХХК-д 2010 оноос 2016 он хүртэл ажиллах хугацаандаа дутуу олгогдсон цалин, эрсдэлийн санд суутгагдсан мөнгийг гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгэхийг шаардсан.
- **Нэхэмжлэгч**: Г.Б нь 2013 оны 10, 11 дүгээр сарын цалин 8,632,883 төгрөг, 2014 оны эрсдэлийн санд суутгасан 827,862 төгрөг, 2015 оны 8, 12 дугаар сарын цалин 187,980 төгрөг, нийт 9,648,725 төгрөг, мөн Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 141.4-т заасан алданги 19,249,090 төгрөг, нийт 28,879,815 төгрөгийг гаргуулж, нийгмийн болон эрүүл мэндийн дэвтэрт нөхөн бичилт хийлгэхийг шаардсан.
- **Хариуцагч**: “Т” ХХК нь нэхэмжлэгчийн шаардлагыг эс зөвшөөрч, цалин хөлсийг цаг тухайд нь олгож байсан, нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн гэж маргасан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-04-04, **Дугаар**: 184/ШШ2018/00816
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.1-д зааснаар нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2018-05-21, **Дугаар**: 1196
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй, хөөн хэлэлцэх хугацааг буруу тооцсон.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, хариуцагч “Т” ХХК-иас 2,547,862 төгрөг гаргуулж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 128.1, 5.2, 49.1-д заасныг баримтлан, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг ажил олгогч хүлээн зөвшөөрч, хойшлуулсан нь Иргэний хуулийн 78.1.1-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацаа зогссон гэж үзсэн.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2018-10-15, **Дугаар**: 00720
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч Г.Б, Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Г.Батзаяа
- **Гомдлолын шалтгаан**: Нэхэмжлэгч нь давж заалдах шатны шүүх нотлох баримт үнэлэх журмыг ноцтой зөрчсөн, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй гэж; Хариуцагч нь давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарласан, хууль зөрчсөн, хууль бус аргаар бүрдүүлсэн нотлох баримтыг үнэлсэн гэж тус тус гомдол гаргасан.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, хариуцагч “Т” ХХК-иас 827,862 төгрөгийг гаргуулан Г.Бод олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 28,069,953 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хариуцагчийн гомдлын заримыг хангаж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг ажил олгогч хүлээн зөвшөөрч, хойшлуулсан нь Иргэний хуулийн 78.1.1-д зааснаар хөөн хэлэлцэх хугацаа зогссон гэж дүгнэсэн нь хэрэгт авагдсан баримтад үндэслэгдээгүй. Нэхэмжлэгч нь хүсэлт, шаардлага гаргаж байсан тухай баримтаар нотлоогүй тул хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдсан, түр зогссон гэж үзэх үндэслэлгүй.
- Нэхэмжлэгчийн дутуу олгогдсон цалин хөлс болон алдангийн шаардлагын хувьд Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 129.1-д заасан хугацааг хэтрүүлсэн байна.
- Хариуцагч нь ажилтны цалин хөлснөөс "эрсдэлийн сан"-д суутгасан 827,862 төгрөгийг ямар үндэслэлээр хийснээ нотлоогүй тул Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 63.1-д зааснаас бусад үндэслэлээр суутгал хийх эрхгүй бөгөөд Иргэний хуулийн 492.1.1-д зааснаар үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзнэ. Энэ шаардлагад Иргэний хуулийн 75.1-д заасан хөөн хэлэлцэх хугацаа хамаарна.