Тогтоол №18339

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Н нь хариуцагч О-той орон сууц захиалан бариулах гэрээ байгуулж, 2 орон сууцны үнийг бүрэн төлсөн боловч О нь орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээг шилжүүлээгүй, харин уг орон сууцуудыг барьцаалж зээл авсан байна. - **Нэхэмжлэгч**: Н нь орон сууцуудын өмчлөгчөөр тогтоолгож, бичиг баримтыг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: О нь орон сууцыг биет байдлаар нь Н-д хүлээлгэн өгсөн, Н өөрөө амьдарч байгаа тул нэхэмжлэлийн шаардлага нь шууд биелүүлэх боломжгүй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2020-10-20, **Дугаар**: 142/ШШ2020/01234 - **Шийдвэр**: Н-г 11, 13 тоот орон сууцуудыг өмчлөх эрхтэй болохыг тогтоож, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг Н-ын өмчлөлд шилжүүлэхийг О-д даалгасан. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 106.1, 243.1. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2021-01-07, **Дугаар**: 08 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн, Иргэний хуулийн холбогдох заалтыг буруу хэрэглэсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг зөрчөөгүй, хуулийг зөв хэрэглэсэн. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2023-01-19, **Дугаар**: 142/ШШ2020/01234 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн, Иргэний хуулийн холбогдох заалтыг буруу хэрэглэсэн, шүүх хуралд оролцуулаагүй байхад оролцсон гэж бичсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Нэхэмжлэгч Н, хариуцагч О нарын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч Н нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлж, орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн. - Хариуцагч О нь орон сууцыг хүлээлгэн өгсөн боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээг шилжүүлээгүй, уг орон сууцуудыг барьцаалж зээл авсан нь баримтаар нотлогдсон. - Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтыг үнэн зөвөөр үнэлж, хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Хариуцагчийн гомдолд дурдсан Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн гэх үндэслэл тогтоогдоогүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууц худалдан авсан боловч өмчлөх эрхийн гэрчилгээ аваагүй байхад хариуцагч нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй, нэмэлт төлбөр шаардсан гэх гомдолтой. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс мөнгө авсан боловч гүйцэтгэгчээс шалтгаалсан ажил дутуу байдлаас болж өмчлөх эрхийг шилжүүлэн өгөх боломжгүй гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, өмчлөх эрхийн гэрчилгээг шилжүүлэхийг хариуцагч О...-д даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч О..., хариуцагчийн өмгөөлөгч нар анхан шатны шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй бус, гуравдагч этгээдийн эрх ашгийг хөндсөн, гүйцэтгэгч нь ажлаа бүрэн хийгээгүй байхад шийдвэр гаргасан гэх үндэслэлээр шийдвэрийг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхээр дахин хэлэлцүүлэхийг шаардсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй байсан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн, хариуцагч нь орон сууцыг нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгч шилжүүлэхдээ үл хөдлөх эд хөрөнгийн гэрчилгээг шилжүүлээгүй нь нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг зөрчсөн. Хариуцагчийн гүйцэтгэгчээс болсон гэх тайлбар болон нэмэлт төлбөр шаардсан нь нотлогдоогүй, хэргийн баримтаар няцаагдсан. Давж заалдах гомдолд дурдсан үндэслэлүүд хэрэгт авагдсан баримтаар тогтоогдоогүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Рома-Инвестмент ХХК болон Ц.Ганзориг нар нь Т.Энхбаяртай байгуулсан орон сууц захиалгаар барих гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууцыг өмчлөлд шилжүүлээгүй. - **Нэхэмжлэгч**: Т.Энхбаяр нь Рома-Инвестмент ХХК болон Ц.Ганзориг нараас орон сууцыг өмчлөлд шилжүүлэх, мөн гэрээний үнийн дүнгийн 0.05 хувиар тооцсон 32,610,600 төгрөгийн алданги гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Рома-Инвестмент ХХК болон Ц.Ганзориг нар нь орон сууц захиалгаар барих гэрээ нь өөр хэлцлийг халхавчилсан, мөн худалдах-худалдан авах гэрээний үндсэн үүрэг болох газар өмчлөх эрх бүрэн шилжээгүй, барилга барих төсөл эрхийн зөрчилтэй тул гэрээнээс татгалзах эрхтэй гэж маргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-07-17, **Дугаар**: 182/ШШ2019/01273 - **Шийдвэр**: Рома-Инвестмент ХХК болон Ц.Ганзориг нараас орон сууцыг гаргуулж Т.Энхбаярт олгож, алданги гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6-д зааснаар гэрээний үүргийг биелүүлээгүй, харин алданги тооцох хугацаа хэтрээгүй гэж үзсэн. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-23, **Дугаар**: 1728 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-10-22, **Дугаар**: 1728 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Н.Түмэнбаяр - **Гомдлолын шалтгаан**: Гэрээнээс татгалзах эрхээ хэрэгжүүлсэн боловч шүүх үүнийг харгалзаагүй, мөн үндсэн гэрээний үүрэг бүрэн биелэгдээгүй байхад шаардах эрхгүй гэж үзсэн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулагдсан худалдах-худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл тогтоогдоогүй. - Нэхэмжлэгч Т.Энхбаяр нь худалдах-худалдан авах гэрээний үүргийн дийлэнх хэсгийг биелүүлсэн нь хэргийн баримтаар нотлогдсон. - "Орон сууц захиалгаар барих гэрээ" нь хүчин төгөлдөр бөгөөд хариуцагч нар уг гэрээг өөр хэлцлийг халхавчилсан гэж нотолж чадаагүй. - Худалдах-худалдан авах гэрээ болон орон сууц захиалгаар барих гэрээнүүд нь нэг гэрээний харилцааг зохицуулсан бөгөөд талууд орон сууцыг шилжүүлэхээр тохиролцсон. - Орон сууцны үнийг бартераар 100 хувь төлсөн талаар гэрээнд заасан тул хариуцагч орон сууцыг шилжүүлэн өгөх үүрэгтэй. - Гэрээний хугацааг орон сууцны барилга барих төсөл хэрэгжиж дуусах хүртэл гэж тодорхойлсон тул хариуцагчийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэрэгт авагдсан баримтыг үнэлж, Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны өмчлөх эрх шилжүүлэхэд шаардлагатай баримт бичиг гаргаж өгөхийг даалгах тухай нэхэмжлэл. Нэхэмжлэгч гэрээ ёсоор орон сууцны төлбөрийг бүрэн төлсөн боловч компани өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гаргаж өгөөгүй. Хариуцагч нь гэрээний талыг өөрчилж, гэрээний үнийг нэмэгдүүлэн шинэ гэрээ байгуулсан гэж маргасан. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагч компаниас орон сууцны өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчийн нэр дээр бүртгүүлэхэд шаардагдах баримт бичгийг бүрдүүлж, шилжүүлэн өгөхийг даалгасан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах гомдол гаргасан. Гомдолд нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гэрээ дуусгавар болсон, өмгөөлөгчийн оролцоог хангалгүй шүүх хуралдаан явуулсан гэж дурдсан. Гэвч давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхиж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд байгуулсан гэрээ хүчин төгөлдөр болох нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг бүрэн биелүүлсэн. Хариуцагчийн тайлбарласан гэрээний тал солигдсон, гэрээний үнэ өөрчлөгдсөн гэх үндэслэлүүд нь нотлогдоогүй. Шүүх хуралдааныг хойшлуулах шаардлагагүй байсан бөгөөд анхан шатны шүүх хууль ёсны, үндэслэл бүхий шийдвэр гаргасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч орон сууцны өмчлөх эрхээ баталгаажуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч талтай орон сууц худалдан авах гэрээ байгуулж, төлбөрийг бүрэн хийсэн. Хариуцагч компани гэрээний үүргээ биелүүлэхгүй байгаа нь маргааны гол үндэслэл болсон. АНХАН ШАТ: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, гуравдагч этгээдийг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч, түүний өмгөөлөгч нар анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийг хангасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний дагуу орон сууцны төлбөрийг бүрэн хийсэн байх тул нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрх үүссэн гэж үзсэн. Гэрээний харилцааг Иргэний хуулийн холбогдох зүйл заалтуудтай уялдуулан дүгнэсэн. Хариуцагч компани болон гуравдагч этгээдийн хоорондын харилцаа нь нэхэмжлэгчийн эрхэд хамааралгүй болохыг тогтоосон.