Тогтоол №18230

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулаад, хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээнээс татгалзаж, орон сууцыг чөлөөлүүлэн, гэрээний улмаас учирсан хохирлыг гаргуулах шаардлагатай. Хариуцагч нь орон сууцыг худалдан авахад зарцуулсан мөнгөө буцаан шаардаж, хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй, мөн хууль бус эзэмшилт байхгүй гэж маргаж байна. АНХАН ШАТ: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хангаж, хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож, хариуцагчийн нэхэмжлэлээс зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэртэй санал нийлэхгүй, нэхэмжлэгч нь мөнгөө өгөхгүй, цаг хугацаа ашиглан шамшигдуулж байна гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүхээс нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. ҮНДЭСЛЭЛ: Давж заалдах шатны шүүхээс нэхэмжлэгч нь хариуцагчийг орон сууцанд үнэ төлбөргүй амьдарч үр шим хүртсэн гэх үндэслэл нь Иргэний хуулийн зохих зүйл заалтад хамаарахгүй, мөн нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг хөлсөлж орлого олох зорилгоор худалдан авсан эсэх нь тогтоогдохгүй байна гэж үзжээ. Харин хариуцагчийн хувьд орон сууц худалдан авахад зарцуулсан мөнгөө буцаан шаардах эрх үүссэн, хөөн хэлэлцэх хугацаа дуусаагүй, мөн засварт зарцуулсан мөнгө болон цалингийн зээлийн төлбөрийг бүрэн хангаж чадаагүй тул анхан шатны шийдвэрийг өөрчилсөн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх, орон сууц ашигласны болон хэрэглээний зардалд мөнгө гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, тодорхой хэмжээний мөнгө гаргуулж, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч тал анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тодорхойлох хэсэгт хууль хэрэглээний алдаа гаргасан, нотлох баримтыг зөв үнэлээгүй гэж гомдол гаргав. Давж заалдах шатны шүүх худалдах, худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэнийг зөв тогтоосон боловч гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлын талаар буруу дүгнэлт хийсэн, хэрэглээний төлбөрийн тооцоололд алдаа гаргасан гэж үзэн шийдвэрт өөрчлөлт оруулжээ. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч гэрчилгээ шилжүүлэн өгөх хугацаа хэтэрч, улмаар гэрээнээс татгалзсан. Үүнтэй холбогдуулан нэхэмжлэгчээс нэхэмжилсэн орон сууц ашигласны төлбөр, хэрэглээний зардлыг буруу тооцсон, гэрээ цуцлагдсан нь хариуцагчийн буруу биш байхад хэрэглээний зардлыг гаргуулах нь Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.1, 227.2-т харш байна. Мөн орон сууц ашигласны төлбөрийг тогтоохдоо үндэслэл бүхий баримт байхгүй тул хангахаас татгалзсан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц худалдан авах гэрээний үүргээ биелүүлээгүйгээс үүссэн маргаан. Нэхэмжлэгч нь орон сууцанд амьдарсны хөлс, орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Хариуцагч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, төлсөн мөнгийг буцаан авахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Гэрээний дагуу орон сууц ашигласны төлбөр, ашиглалтын зардлыг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэсэн. Гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох болон орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээ байгуулсан нь тогтоогдсон. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, орон сууц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй. Байрыг хэнд эзэмшүүлж ашиглуулах нь худалдан авагчийн эрх бөгөөд өөрөө амьдраагүй нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж тооцох үндэслэл болохгүй. Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байсан тул давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулж, хариуцагч нь төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул орон сууцыг чөлөөлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч нь орон сууцны үнэд төлсөн мөнгөө буцаан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: Орон сууцны төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул хариуцагчийг орон сууцнаас албадан гаргуулах. - **Хариуцагч**: Орон сууцны үнэ 68,000,000 төгрөгийг бүрэн төлсөн тул орон сууцыг чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Мөн орон сууцны үнэд төлсөн 66,851,000 төгрөгийг буцаан гаргуулах. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-09-25, **Дугаар**: 899 - **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгчийн орон сууц чөлөөлүүлэх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчаас 53,481,000 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийн үлдэх 13,370,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 205.1, 492.1.1. Хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, гэрээнээс татгалзах эрхтэй. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-11-18, **Дугаар**: 99 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийг хохирол нэхэмжлээгүй байхад хасаж тооцсон нь буруу. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 2 дугаар заалтад өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчээс 66,851,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид олгосон. Бусад заалтуудыг хэвээр үлдээсэн. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 205.1. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-12-17, **Дугаар**: 99 - **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч - **Гомдлолын шалтгаан**: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хохирол, зардлыг шаардаагүй гэж буруу дүгнэж, анхан шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан. - Орон сууц хөлслөх гэрээ нь худалдах-худалдан авах гэрээг халхавчлах зорилгоор хийгдсэн бөгөөд Иргэний хуулийн 56.1.3-т заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцэл байна. - Хариуцагч гэрээгээр хүлээсэн үүргээ тогтоосон хугацаанд бүрэн биелүүлээгүй нь тогтоогдсон. - Нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзаж орон сууцаа буцаан шаардсан нь Иргэний хуулийн 205.1-г зөрчөөгүй байна. - Хариуцагч орон сууцыг эзэмшиж ашиглаж байсан хугацааны хөлсийг тооцох нь зүйтэй. - Анхан шатны шүүх хариуцагчийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзэж, гэрээ байгуулснаас нэхэмжлэл гаргах хүртэл хугацаанд байр ашигласны хөлсийг сарын 382,000 төгрөгөөр тооцож, 13,370,000 төгрөгийг сөрөг нэхэмжлэлээс хасч тооцсон нь Иргэний хуулийн 492.1.1-т заасан зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн. - Давж заалдах шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хэргийн баримтыг үнэлээгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Худалдах гэрээгээр орон сууц худалдан авсан иргэн төлбөрөө хийгээгүйгээс үүссэн маргаан. АНХАН ШАТ: Орон сууц худалдан авагчаас үлдсэн төлбөрийг гаргуулж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн гомдлоор хянан хэлэлцсэн. Гэрээг зохицуулсан хуулийг буруу хэрэглэснийг тогтоож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулав. ҮНДЭСЛЭЛ: Орон сууц захиалгын гэрээ, дараа нь байгуулсан орон сууц зээлээр худалдах гэрээгээр эрх зүйн харилцаа үүссэн. Хариуцагч гэрээний төлбөрөө хугацаанд нь төлөөгүй нь гэрээ цуцлах үндэслэл болсон. Гэтэл нэхэмжлэгч гэрээ цуцлах талаар хариуцагчид мэдэгдээгүй тул Иргэний хуулийн 205 дугаар зүйлийн 205.1-д заасны дагуу орон сууцыг буцаан шаардах эрх үүсэхгүй. Талуудын хооронд байгуулагдсан гэрээ нь Иргэний хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1.2-т заасан дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл буюу бодит үр дагавар үүсгэх зорилгогүй хэлцэлд хамаарахгүй. Иймд хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс орон сууцны үнэд төлсөн төлбөрийг буцаан шаардах эрхгүй. Анхан шатны шүүх үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэсэн нь үндэслэлтэй. Шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ холбогдох хуулийг зөв хэрэглээгүй тул давж заалдах шатны шүүх шийдвэрт өөрчлөлт орууллаа.