Тогтоол №28335·Иргэн · Давж шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Нэхэмжлэгч Б.****** нь 2013 онд хүргэн А.******д банкнаас зээл авахад нь туслах зорилгоор орон сууцны өмчлөх эрхээ түүний нэр дээр худалдах, худалдан авах гэрээгээр түр шилжүүлсэн. А.****** зээлээ төлж чадаагүйгээс орон сууцыг шүүхийн шийдвэрээр хураахад хүрсэн тул Б.****** өөрөө 56,313,087 төгрөгийг төлж, орон сууцаа авч үлдсэн байна.
- **Нэхэмжлэгч**: Б.****** нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцуулж, үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэхийг даалгаж, 56,313,087 төгрөг гаргуулах.
- **Хариуцагч**: А.****** нь орон сууц худалдах, худалдан авах гэрээг дүр үзүүлсэн хэлцэл болохыг зөвшөөрч, өмчлөх эрхийг буцаан шилжүүлэхийг зөвшөөрөн, төлсөн мөнгийг буцаан өгөхөө амласан.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2023-06-19, **Дугаар**: 181/ШШ2023/02001
- **Шийдвэр**: Нэхэмжлэгч Б.******, А.****** нарын хоорондох орон сууц худалдах худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус байх хэлцэлд тооцуулах, өмчлөх эрхийг шилжүүлэхийг даалгах тухай нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, 56,313,087 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагаас 48,313,087 төгрөгөөр бууруулж, үлдэх 8,000,000 төгрөгийг хариуцагч сар бүр 1,000,000 төгрөгөөр төлж барагдуулахаар зохигчдын эвлэрлийг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 56.1.2-т заасан үндэслэл тогтоогдоогүй, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5-д заасныг баримтлан зохигчдын эвлэрлийг баталсан.
### ⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- **Өдөр**: 2023-10-02, **Дугаар**: 210/МА2023/01822
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- **Гомдлын шалтгаан**: Анхан шатны шүүх хариуцагчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хүлээн зөвшөөрсөн, зохигчийн эвлэрлийг хууль зөрчин батлаагүй, хэрэгт цугларсан нотлох баримтыг тал бүрээс нь үнэлээгүй гэж үзсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаасан.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талууд орон сууцыг худалдах-худалдан авах хүсэл зориг агуулаагүй, банкнаас зээл авах зорилгоор дүр үзүүлж гэрээ байгуулсан гэдгийг хэн аль нь хүлээн зөвшөөрч, маргахгүй байна. Гэвч эрх бүхий байгууллагад хандан өмчлөх эрхийг шилжүүлэх боломжтой байхад шүүхэд хандсан нь ойлгомжгүй.
- Талуудын байгуулсан гэрээгээр худалдах-худалдан авах талаар хүсэл зориг бодитой илэрхийлсэн эсэх, эсхүл дүр үзүүлсэн эсэхийг дүгнэхэд зээлийн гэрээнд заасан 84,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгч, хариуцагчийн хэн нь хүлээн авсан нь ач холбогдолтой. Хэрэгт энэ талаар баримт авагдаагүй тул гэрээний хүчин төгөлдөр байдлын талаар дүгнэх боломжгүй.
- Хэргийн үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй байхад анхан шатны шүүх "Б.******, А.****** нарын хүсэл зориг анхнаасаа хөрөнгө худалдах агуулгагүй байсан, дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж үзэх үндэслэл тогтоогдохгүй байна" гэж дүгнэсэн нь үндэслэл бүхий болж чадаагүй.
- Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа татгалзаж, хариуцагч үлдэх мөнгийг төлөхөөр зохигч эвлэрснийг баталсан нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.5-д зааснаар бусдын эрх, эрх чөлөө, хуулиар хамгаалагдсан ашиг сонирхлыг хөндөөгүй байх учиртай. Нэхэмжлэгчийн өрийг төлсөн гэх бусад этгээдүүдийн эрх, ашиг сонирхол хөндөгдсөн эсэхийг шүүх тодруулах ажиллагаа явуулах ёстой байсан.
- Дээр дурдсанаар хэргийн үйл баримт бүрэн тогтоогдоогүй, нэхэмжлэл тодорхой бус, зохигчийн эвлэрэлтэй холбоотой бусад этгээдийн эрх, ашиг сонирхол хөндөгдсөн эсэхийг тодруулаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 168.1.1-д заасан үндэслэл болно.