Тогтоол №13103

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн төлбөр, засвар үйлчилгээний төлбөр гаргуулах шаардлагатай. Хариуцагч нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэж, төлбөргүй хэмээн маргасан. АНХАН ШАТ: Түрээслүүлэгчээс 5.304.600 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, үлдэх шаардлагаас хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь хууль буруу хэрэглэсэн, үндэслэлгүй шийдвэр гаргасан гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхны шийдвэрийг Иргэний хуулийн зүйл заалтыг өөрчлөн хэвээр үлдээсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Шүүх гэрээг түрээсийн гэрээ гэж үзсэн нь зохигчдын хооронд хийгдсэн "талбайн түрээсийн гэрээ"-г эд хөрөнгө хөлслөх гэрээ гэж үзэх хууль зүйн үндэслэлтэй бөгөөд Иргэний хуулийн зүйл заалтыг зөв хэрэглэсэн.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Байр түрээслүүлэх гэрээний үүрэгт төлбөр гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон алданги, нийт 5,400,000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагчийн өмгөөлөгч нэхэмжлэгч нь түрээслүүлэх эрхгүй, гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Нэхэмжлэгч нь өмчлөгчөөс итгэмжлэл авсан байсан бөгөөд түрээслүүлэх үйлчилгээний гэрээ нь Иргэний хуулийн дагуу хүчин төгөлдөр тул хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлэн төлбөр төлөх ёстой. Хөлслөгч нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэдгийг нотлоогүй бөгөөд түрээсийн төлбөрөө цаг тухайд нь төлөөгүйгээс алданги үүссэн. Үл хөдлөх эд хөрөнгийг түрээслүүлэх гэрээ нь бүртгүүлэх шаардлагагүй.

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: М нь Д-тэй үйлдвэр, үйлчилгээний зориулалттай байрыг түрээслэхээр 2016 оны 01 дүгээр сарын 19-ний өдрийн №16/02 тоот гэрээ байгуулсан. Д нь гэрээний хугацаа дуусахаас өмнө байрыг чөлөөлсөн тул М түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн. Д нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. - **Нэхэмжлэгч**: М нь Д-ээс түрээсийн төлбөр 49,812,133 төгрөг, алданги 24,906,066 төгрөг, нийт 74,718,199 төгрөгийг гаргуулах. - **Хариуцагч**: Д нь түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоолгох, ашиглаагүй хугацааны төлбөр төлөхгүй байх. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2018-03-01, **Дугаар**: 101/ШШ2018/00727 - **Шийдвэр**: Д-ээс 35,600,131 төгрөг гаргуулан М-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон. Түрээсийн гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болохыг тогтоосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 492.1.1, 318.4. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2018-04-27, **Дугаар**: 1001 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2018-07-27, **Дугаар**: 00727 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Д - **Гомдлолын шалтгаан**: Түрээсийн зүйлийг ашиглаагүй хугацааны төлбөр 31,740,131 төгрөгийг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн нь үндэслэлгүй. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Талуудын хооронд байгуулсан түрээсийн гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлээгүй тул Иргэний хуулийн 318.4-т нийцүүлэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж дүгнэсэн нь зөв. - Хүчин төгөлдөр бус хэлцлээр шилжүүлсэн зүйлийг харилцан буцааж өгөх боловч, үл хөдлөх эд хөрөнгийг эзэмшиж, ашиглаж байсан байдлыг биет байдлаар буцаах боломжгүй тул Иргэний хуулийн 492.1.1-д заасны дагуу ашигласан хугацааны төлбөрийг тооцсон нь үндэслэлтэй. - Хариуцагч үл хөдлөх эд хөрөнгийг 2017 оны 08 дугаар сарын 10-ны өдөр нэхэмжлэгчид хүлээлгэж өгсөн нь баримтаар тогтоогдсон бөгөөд хариуцагч үүнийг няцааж чадаагүй. - Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, Иргэний хуулийн холбогдох заалтуудыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь түрээсийн гэрээний үүрэгт хариуцагчаас төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй, байрыг зориулалт бусаар ашигласан гэж нэхэмжлэгч гомдолтой байсан. Хариуцагч нь түрээсийн төлбөрийг буруу тооцсон, үйлчилгээ явуулах боломжгүй байрыг түрээслүүлсэн гэж тайлбарласан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 10,200,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамж болон бусад зардлыг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй, шийдвэрийг гардуулаагүй, шүүхэд мэтгэлцэх боломж олгоогүй гэж гомдол гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль ёсны бөгөөд үндэслэлтэй гэж үзэн, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. ҮНДЭСЛЭЛ: Талууд гэрээний хүчин төгөлдөр байдал, түрээсийн төлбөрийн үлдэгдэлтэй эсэхэд маргаагүй. Нэхэмжлэгч нь түрээслүүлэгчийн хувьд түрээсийн үлдэгдэл төлбөрийг шаардах эрхтэй. Хариуцагч нь төлбөр төлөөгүйгээ нотлож чадаагүй. Гэрээний дагуу 3 дугаар сарын түрээсийн төлбөрийг нэхэмжлэгч шаардах эрхгүй байсан ба анхан шатны шүүх энэ дүгнэлтийг зөв хийсэн. Хариуцагчийн шүүх хуралдааны товыг мэдэгдээгүй гэх гомдол нь үндэслэлгүй бөгөөд хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчид шүүх хуралдааны товыг утсаар мэдэгдсэн нь хуулийг зөрчөөгүй.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь хариуцагчаас түрээсийн төлбөр болон ашиглалтын зардлыг гаргуулахаар шаардсан. Хариуцагч нь гэрээ хүчин төгөлдөр бус тул гэрээгээр шилжүүлсэн төлбөр болон учруулсан хохирлыг буцаан гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас тодорхой хэмжээний мөнгийг гаргуулж, хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Хариуцагч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хууль хэрэглээ, үр дагаврыг арилгах талаар алдаатай байна хэмээн гомдол гаргасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Талуудын хооронд түрээсийн гэрээний харилцаа үүссэн боловч гэрээ нь хэлбэрийн хувьд хуулийн шаардлага хангахгүй, хүчин төгөлдөр бус байсныг тогтоосон. Хүчин төгөлдөр бус гэрээний үр дагаврыг Иргэний хуулийн зохих зүйл заалтыг баримтлан шийдвэрлэсэн бөгөөд хариуцагчаас ашигласан хугацааны төлбөрийг гаргуулах үндэслэлтэй. Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь нотлогдоогүй, хуулийн үндэслэлгүй байна. Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.