Тогтоол №11578

### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА - **Үйл явдал**: “Э” ХХК нь Б.Х-тай орон сууц захиалгаар барих гэрээ байгуулж, орон сууцыг шилжүүлсэн боловч Б.Х- нь гэрээний үлдэгдэл төлбөр болон алдангийг төлөөгүй. - **Нэхэмжлэгч**: "Э" ХХК нь Б.Х-аас гэрээний үлдэгдэл төлбөр 50,270,000 төгрөг, алданги 25,135,000 төгрөг, нийт 75,405,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан. - **Хариуцагч**: Б.Х- нь нэхэмжлэлийн тайлбар өгөөгүй бөгөөд шүүх хуралдааныг хойшлуулж, эвлэрлийн гэрээ байгуулах хүсэлт гаргасан. ### 🏛️ АНХАН ШАТ - **Өдөр**: 2019-01-10, **Дугаар**: 60 - **Шийдвэр**: Б.Х-аас гэрээний үлдэгдэл төлбөр 50,270,000 төгрөг, алданги 25,135,000 төгрөгийг гаргуулж, "Э" ХХК-д олгосон. - **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 232.4, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 72.3. ### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ - **Өдөр**: 2019-02-25, **Дугаар**: 31 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Х- - **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгуулах. - **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. - **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.3, 162.4. ### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ - **Өдөр**: 2019-04-12, **Дугаар**: 60 - **Гомдлол гаргагч**: Хариуцагч Б.Х- - **Гомдлолын шалтгаан**: Шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлтийг хангалгүйгээр хэргийг шийдвэрлэсэн нь мэтгэлцэх эрхийг зөрчсөн. - **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ - Анхан шатны шүүх хариуцагчийн шүүх хуралдааныг хойшлуулах хүсэлтийг хэрхсэн талаар шүүх хуралдааны тэмдэглэлд тусгаагүй, шүүгчийн захирамж гаргаагүй нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 105.1-д заасан журмыг зөрчсөн. - Хэргийн оролцогчийн хүсэлтийг шийдвэрлэхгүй орхигдуулсан нь мэтгэлцэх эрхийг хязгаарласан үндэслэл болно. - Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хуульд заасан журмыг зөрчсөн байхад давж заалдах шатны шүүх уг алдааг залруулаагүй. - Маргааны үндэслэл болсон орон сууц хэний өмчлөлд байгаа талаарх баримт авагдаагүй тул хэргийг дахин хянан шийдвэрлэх шаардлагатай.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц захиалгын гэрээний дагуу орон сууцыг хугацаанд нь шилжүүлэн өмчлүүлээгүй, нэмэлт төлбөр шаардсан, түрээсийн төлбөр болон тагтны хаалт хийлгэсэн зардлыг нэхэмжилсэн. АНХАН ШАТ: Орон сууцыг нэхэмжлэгчийн өмчлөл болохыг тогтоож, алданги гаргуулах, гэхдээ нэмэлт гэрээг хүчингүй болгох, тагтны хаалт болон түрээсийн зардлыг хангахаас татгалзсан. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүх нь хариуцагчийн төлөөлөгчийг хэргийн материалтай танилцах боломжоор хангаагүй, мэтгэлцэх эрхийг хязгаарласан нь хууль зөрчсөн үндэслэлээр анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн мэтгэлцэх зарчмыг зөрчсөн, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн хэргийн материалтай танилцах, тайлбар, нотлох баримт гаргаж өгөх эрхийг хангаагүй нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болсон.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууц барих гэрээний урьдчилгаа төлбөр болон хүү гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Хариуцагчаас 10,913,000 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёсны болон үндэслэлтэй байх шаардлагыг хангаагүй, шүүх хуралдаанд оролцох эрхийг хязгаарласан, нотлох баримтын үнэлгээнд алдаатай гэж гомдол гаргасан. ХЯНАЛТЫН ШАТ: Хэргийн баримтын үнэлгээ, хууль хэрэглээнд алдаа гарсан, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэж үзсэн. ҮНДЭСЛЭЛ: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Орон сууцны барилгын ажил гүйцэтгэх гэрээг цуцлуулж, урьдчилгаанд төлсөн мөнгө болон алданги гаргуулах тухай нэхэмжлэл. АНХАН ШАТ: Гэрээг цуцлан, урьдчилгаанд төлсөн мөнгө болон алдангийг гаргуулан олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжийг шийдвэрлэсэн. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан. ҮНДЭСЛЭЛ: Анхан шатны шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг ноцтой зөрчсөн. Хэргийг шилжүүлэх шүүгчийн захирамжийн үндэслэлтэй эсэхэд бүрэн дүгнэлт хийгээгүй, хэргийн оролцогчдын эрхийг зөрчсөн. Алданги тооцох нь үндэслэлгүй байх тул анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаав.

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Нэхэмжлэгч нь худалдан авсан орон сууцны түлхүүрийг гаргуулах, учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шаардсан. Хариуцагч нь гэрээний үүргийг биелүүлээгүй, улмаар мөнгөө буцаан авах, түлхүүрийг хүлээлгэн өгөхөөс татгалзсан. АНХАН ШАТ: Орон сууцны түлхүүрийг гаргуулах, хариуцагчаас 20,000,000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож, нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ: Нэхэмжлэгч нь учруулсан хохирлыг барагдуулах шаардлагаа хэрэгсэхгүй болгосныг эсэргүүцэж, гэрээний харилцааг буруу тодорхойлсон, нотлох баримтыг үнэлж дүгнэлт хийгээгүйгээс гадна хууль бус бүрэлдэхүүнтэй шийдвэр гаргасан гэж үзэн гомдол гаргав. ҮНДЭСЛЭЛ: Гэрээний харилцааг зөв тодорхойлоогүй, хэлцлийн хэлбэрийн шаардлага зөрчигдсөн, нотлох баримтыг үнэлэх, хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн, хууль бус бүрэлдэхүүнтэй шийдвэр гаргасан гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгон хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр буцаалаа.