Архангай аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Зээлийн гэрээний хүчин төгөлдөр бус байдал ба мөнгө буцаан авах эрх. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид дахин дахин зээл олгож, үндсэн мөнгө болон хүү, алдангийг нэхэмжилсэн байна. Хариуцагч нь зээлийн үндсэн мөнгөн дүнгээ төлж дууссан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй, мөн төлсөн мөнгөө зээлийн төлбөрт тооцуулахыг шаардсан тул маргаан үүссэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу үндсэн мөнгө, хүү болон алдангийг нэхэмжилсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн үндсэн мөнгөн дүнгээ төлж дууссан тул нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Нэхэмжлэгч нь зээлийн үйл ажиллагаа явуулах тусгай зөвшөөрөлгүй байсан тул байгуулсан хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус, учир нь нэхэмжлэгч нь хэд хэдэн удаа ижил нөхцөлтэй зээлийн гэрээ байгуулж, тогтмол зээл олгож байсан нь аж ахуйн түвшинд зээлийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг гэж үзэх үндэслэл болсон тул Иргэний хууль 56.1.8-д үндэслэн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус гэж дүгнэв. Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь цагаасаа эхлэн хүчин төгөлдөр бус байдаг тул хүү, алданги авах эрх үүсэхгүй, мөн харилцан буцаан өгөх үүрэг хүлээхгүй (Иргэний хууль 56.5).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн үйл ажиллагааг тусгай зөвшөөрөлгүйгээр тогтмол эрхлэх нь хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болгодог (Иргэний хууль 56.1.8).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь цагаасаа эхлэн хүчин төгөлдөр бус байдаг тул хүү, алданги авах эрх үүсэхгүй (Иргэний хууль 56.5).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл нь харилцан буцаан өгөх үүрэг хүлээхгүй (Иргэний хууль 56.5).