Тогтоол №9868·Иргэн · Хяналт шат
### 📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- **Үйл явдал**: Ц.Золжаргал нь Б.Түвшинтөгстэй дүнзэн торх нийлүүлэх гэрээ байгуулсан боловч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээний үүрэгт 7,125,000 төгрөг нэхэмжилсэн. Хариуцагч гэрээнээс татгалзсаны улмаас учирсан хохиролд 6,360,000 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- **Нэхэмжлэгч**: Ц.Золжаргал нь гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн тул үлдэгдэл төлбөр болон алданги нийт 7,275,000 төгрөгийг гаргуулна.
- **Хариуцагч**: Б.Түвшинтөгс нь Ц.Золжаргалыг гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, өөрт учирсан 6,360,000 төгрөгийн хохирлыг нэхэмжилсэн.
### 🏛️ АНХАН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-02-07, **Дугаар**: 101/ШШ2022/00478
- **Шийдвэр**: Ц.Золжаргалын нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, Ц.Золжаргалаас 2,450,000 төгрөг гаргуулж Б.Түвшинтөгсөд олгосон. Б.Түвшинтөгсийн сөрөг нэхэмжлэлийн 3,910,000 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- **Үндэслэл**: Иргэний хуулийн 243.1, 343.1, 232.6, 227.3.
### 🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- **Өдөр**: 2022-05-04, **Дугаар**: 210/МА2022/00836
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгч
- **Гомдлолын шалтгаан**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй.
- **Шийдвэр**: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад Иргэний хуулийн 243.1-ийг хасаж, 205.1-ийг нэмж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- **Үндэслэл**: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
### ⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- **Өдөр**: 2022-11-22, **Дугаар**: 001/ШХТ2022/00760
- **Гомдлол гаргагч**: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Насанбуян
- **Гомдлолын шалтгаан**: Хоёр шатны шүүх нотлох баримтыг буруу үнэлж, хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
- **Шийдвэр**: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчээс 350,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид олгож, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
### 📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Талууд 2019-07-09-ний өдөр "Дүнзэн торх нийлүүлэх гэрээ" байгуулсан. Гэрээгээр нийлүүлэгч Ц.Золжаргал 8х8х10 хэмжээтэй бүтэн дүнзэн торхыг захиалагчийн газар дээр нийлүүлж угсарч өгөх, захиалагч Б.Түвшинтөгс гэрээний үнэ 13,500,000 төгрөгийг төлөх үүргийг хүлээсэн.
- Хариуцагч урьдчилгаанд 6,650,000 төгрөг төлсөн боловч нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг хугацаандаа биелүүлээгүй, холбогдох боломжгүй болсон. Иймд хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн эцэг, эхээс 140 ширхэг дүнзийг авч, тээврийн зардалд 2,100,000 төгрөгийг төлж, гуравдагч этгээдээр торхыг бариулж дуусгасан үйл баримт тогтоогдсон.
- Гэрээний үнийн дүнд НӨАТ ороогүй, тээврийн зардал, ажлын хөлс, угсралтын үнэ багтсан болохыг гэрээний Хоёрдугаар зүйлд заасан.
- Зохигчдын хооронд ажил гүйцэтгэх гэрээний харилцаа үүссэн.
- Иргэний хуулийн 355.1, 355.6-д зааснаар гэрээний аль нэг тал үүргээ ноцтой зөрчсөн бол нөгөө тал гэрээг цуцалж, учирсан хохирлоо нөхөн төлүүлэхээр шаардах эрхтэй. Мөн хуулийн 227.3-т хохирлыг тооцох зарчмыг тодорхойлсон.
- Талууд гэрээг цуцалсан бөгөөд хэн нь буруутай болох нь хэрэгт байгаа баримтын хэмжээнд тогтоогдоогүй тул талуудын хэн аль нь хохирол шаардах эрхгүй. Үндсэн нэхэмжлэл бүхэлдээ, сөрөг нэхэмжлэлийн хохирол шаардсан хэсэг үндэслэлгүй.
- Урьдчилгаанд өгсөн 6,650,000 төгрөгөөс 6,300,000 төгрөгөөр 140 ширхэг дүнзэн мод худалдаж авсан нь тогтоогдсон тул үлдэх 350,000 төгрөгийг Иргэний хуулийн 227.3-т заасан хохиролд тооцох үндэслэлтэй.
- Иймд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас 350,000 төгрөгийг хангаж, нэхэмжлэгчээс гаргуулахаар шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.
- Иргэний хуулийн 343.1, 205.1, 227.1, 232.6-д заасныг баримтлан нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчээс 350,000 төгрөгийг гаргуулж хариуцагчид олгосон.