Сүхбаатар дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — даатгалын нөхөн төлбөрийг дутуу тооцож, төлөхөөс татгалзах. Зээлдэгч нас барсан тохиолдолд даатгагч нь зээлийн үлдэгдэл болох бүрэн дүнгээс бус, зээлдэгч болон хамтран зээлдэгчийн тоогоор хувааж нөхөн төлбөр олгохоор гэрээнд заасан байсан тул нэхэмжлэгч даатгагчаас нөхөн төлбөрийн үлдэгдэл гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч нь гэрээний заалт болон даатгалын тухай хуулийн дагуу нөхөн төлбөрийг зөвхөн нэг талын (хамтран зээлдэгчгүй) байдлаар тооцож, дутуу төлсөн тул үлдэгдэл гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Даатгалын гэрээний дагуу нөхөн төлбөрийг зээлдэгч болон хамтран зээлдэгчид тэнцүү хувиар хувааж, гэрээний дагуу үүргээ бүрэн биелүүлсэн гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн хангаж, даатгагч нь нөхөн төлбөрийн үлдэгдэл гаргуулна гэж шийдвэрлэсэн. Даатгуулагч нас барсан үед нөхөн төлбөрийн хэмжээг тооцохдоо зээлийн үндсэн төлбөрийг хасаж, төлөгдөөгүй үлдсэн зээлийн бүрэн хэмжээгээр тооцох ёстой тул даатгагч нь нөхөн төлбөрийг 50 хувиар бууруулсан нь гэрээ болон хууль зүйн зохицуулалттай нийцэхгүй байна. Даатгуулагч нь гэрээнд бичгээр оролцоогүй боловч зээлийн гэрээгээр хамтран зээлдэгчээр бүртгүүлсэн тул түүний өвлөгч нь даатгуулагчийн эрх, үүргийг залгамжлан авах эрхтэй тул даатгагч нь нөхөн төлбөрийг бүрэн олгох ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгуулагч нас барсан тохиолдолд нөхөн төлбөрийг түүний өвлөгч өвлөгчийн эрхээр авна (Даатгалын тухай хууль 8.3, 9.1.9).
• Даатгуулагч болон хамтран зээлдэгч нар даатгалын гэрээнд даатгуулагчаар оролцсон тохиолдолд нөхөн төлбөрийг зээлдэгч болон хамтран зээлдэгчийн тоогоор тэнцүү хувиар тооцох заалт нь зөвхөн даатгуулагч нар хоёулаа гэрээнд оролцсон үед хэрэглэгдэх боломжтой тул энэ тохиолдолд хэрэглэгдэх үндэслэлгүй (Иргэний хууль 198.1).
• Даатгуулагч нь гэрээнд бичгээр оролцоогүй боловч хамтран зээлдэгчээр бүртгүүлсэн тул даатгалын нөхөн төлбөрийг зээлийн үндсэн төлбөрийн бүрэн хэмжээгээр тооцох ёстой (Иргэний хууль 242.3, 242.5).