2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Орон сууц захиалгын гэрээ цуцлалт болон хохирлыг барагдуулах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч компанитай орон сууц захиалсан гэрээгээр төлбөрийн үүргээ бүрэн биелүүлсэн боловч хариуцагч нь гэрээнд заасан хугацаанд барилгыг ашиглалтад оруулахгүй байсан тул гэрээг цуцалж, төлбөр болон түрээсийн зардал зэргийг нөхөн төлүүлэхээр шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул гэрээг цуцалж, захиалгын төлбөр болон орон сууц хөлсөлсөн зардлаа нөхөн төлүүлэх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Захиалагч нь өөрийн санаачилгаар гэрээ цуцалсан тул гэрээний торгууль төлөх ёстой гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч нь орон сууцыг хугацаанд нь ашиглалтад оруулах үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзах эрхтэй, учир нь хариуцагч гэрээний үүргээ зөрчсөн байна (Иргэний хууль 227.1).
• Нэхэмжлэгч нь гэрээ цуцлагдсаны дараах хугацаанд өөр газар орон сууц хөлслөн амьдарсан зардал нь хариуцагчийн үйл ажиллагаатай шууд холбоогүй, мөн орлого олох ёстой байсан гэх үндэслэл тогтоогдоогүй тул түрээсийн зардлын бүх хэсгийг хохирол гэж үзэх боломжгүй байна.
• Харин хариуцагч нь орон сууцыг хугацаанд нь ашиглалтад оруулаагүйн улмаас нэхэмжлэгчид түрээс хөлсөлөх шаардлага гарсан тул 2023 оны 9 дүгээр сараас эхлэн төлсөн зардлын тодорхой хэсгийг хохирол гэж үзнэ.
• Хариуцагчийн сөрөг нэхэмжлэлийн торгууль ногдуулах шаардлага үндэслэлгүй тул хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь хариуцагч гэрээний үүргээ биелүүлээгүй байхад нэхэмжлэгчийг гэрээ цуцалсан буюу захиалагчийн санаачилгаар цуцлагдсан гэж үзэх үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал үүргээ зөрчсөн тохиолдолд нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсантай холбогдон учирсан хохирлыг арилгуулах эрхтэй (Иргэний хууль 227.1).
• Гэрээний гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, мөн гэрээ биелснээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 205.1).
• Гэрээний нэг тал үүргээ биелүүлээгүй байхад нөгөө тал нь гэрээнээс татгалзсан бол гэрээ цуцлагдсан нь захиалагчийн санаачилгаар болсон гэж үзэж торгууль ногдуулах боломжгүй (Иргэний хууль 225.1).