2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжих — Түрээсийн гэрээ байгуулахаас өмнө үл хөдлөх эд хөрөнгийн эзэмшигчийн эрх тодорхойгүй, гэрээний нөхцөлүүд бүрэн биелээгүй байх үед нэхэмжлэгч тал байрны засвар хийж, түрээсийн мөнгө болон барьцаа төлсөн байна. Үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсон тул нэхэмжлэгч тал засварын зардал болон урьдчилсан төлбөрөө буцаан авахыг шаардсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Түрээсийн гэрээ хуулийн дагуу байгуулагдаагүй, өмчлөх эрхийн гэрчилгээ байхгүй байсан тул гэрээ хүчин төгөлдөр бус гэж үзэн, засварын зардал болон урьдчилсан төлбөрөө буцаан авахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Түрээсийн гэрээ байгуулсан, нэхэмжлэгч тал өөрөө үйл ажиллагаагаа зогсоосон тул түрээсийн төлбөр болон зуучлалын хөлс нэхэмжлэх үндэслэлгүй гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн засварын зардлын хэсгийг хангаж, урьдчилсан төлбөрийн хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Нэхэмжлэгч тал засварын зардал гаргасан баримт, дансны хуулгатай нийцэж байгаа тул засварын зардлыг гаргуулж өгөх ёстой, учир нь Иргэний хууль 289.2.5.
• Хариуцагч тал түрээсийн гэрээний харилцаа дуусгавар болсон тул зуучлалын гэрээний хөлсийг нэхэмжлэгчээс шаардах үндэслэлгүй, учир нь харилцаа дуусгавар болсон нь хариуцагчийн зүгээс хүлээн зөвшөөрөгдсөн байна.
• Тааз буулгалтын зардал болон цахилгааны төлбөрийн баримт нь маргаантай талбайн зардал мөн эсэх нь баримтаар тогтоогдоогүй тул эдгээр зардлыг нэхэмжлэх үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Эзэмшигчийн эрх тодорхойгүй, гэрээний нөхцөл бүрэн биелээгүй үед хийсэн засварын зардлыг үндэслэлтэй гэж үзнэ (Иргэний хууль 289.2.5).
• Түрээсийн гэрээний харилцаа дуусгавар болсон үед гэрээний дараах гуравдагч этгээдийн гэрээг (зуучлалын гэрээ) түрээслэгчээс шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 318.1).
• Үйл явдал, зардал нь маргаантай эд хөрөнгө болон холбоотой болох нь баримтаар эргэлзээгүйгээр тогтоогдоогүй тохиолдолд тухайн зардлыг нэхэмжлэх боломжгүй (Иргэний хууль 492.1).