2025 - Баянгол, Хан-Уул, Сонгинохайрхан дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүх ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Банкны зээлийн маргаан — зээлийн гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцалж, үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг гаргуулах, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах. Зээлдэгч нар зээлийн гэрээнд заасан төлбөрийн хуваарийг удаа дараа зөрчсөн, 2016 оноос хойш төлөлт хийгээгүй тул нэхэмжлэгч банк гэрээг цуцалж, үл хөдлөх эд хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нар гэрээнд заасан үүргээ зөрчсөн тул зээлийн гэрээг цуцалж, үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүний нийт төлбөр болон барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Зээлийн хүү төлөх үүрэг харилцаа дуусгавар болсон, гэрээг үргэлжлүүлэх нэмэлт өөрчлөлт оруулах талаар мэдэгдээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаагаа илэрхийлсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэв. Зээлдэгч нар зээлийн гэрээний хугацаа 2028 онд дуусах байсан ч гэрээгээр тохиролцсон хуваарийг удаа дараа зөрчсөн, 2016 оноос хойш төлөлт хийгээгүй байсан тул Иргэний хууль 225.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгч банк гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах эрхтэй гэж үзсэн. Зээлдэгч нар зээл болон барьцааны гэрээний хувьд хамтран үүрэг гүйцэтгэгч байсан тул Иргэний хууль 242.1-д заасны дагуу тэднийг хамтран хариуцах үүрэгтэй гэж дүгнэв. Зээлдэгч нар үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүрэгтэй байсан тул Иргэний хууль 453.1-д заасны дагуу тэднээс нийт төлбөрийг гаргуулах нь үндэслэлтэй. Мөн хариуцагч нар шүүхийн шийдвэрт заасан төлбөрийг сайн дураар төлөөгүй тохиолдолд Иргэний хууль 169.1 болон 175.1-д заасны дагуу барьцаа хөрөнгө болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг албадан худалдан борлуулах замаар үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах нь үндэслэлтэй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлдэгч нь гэрээнд заасан төлбөрийн хуваарийг удаа дараа зөрчсөн тохиолдолд зээлдэгч авсан зээлээ хугацаанд нь төлөөгүй гэж үзэн, банк гэрээг хугацаанаас нь өмнө цуцлах эрхтэй (Иргэний хууль 225.1).
• Зээл болон барьцааны гэрээг байгуулсан талууд нь үүргийн гүйцэтгэх хувьд хамтран хариуцах үүрэгтэй (Иргэний хууль 242.1).
• Зээлдэгч үүргээ гүйцэтгэхгүй бол ипотекийн зүйл болох үл хөдлөх эд хөрөнгийг шүүхийн шийдвэрийн дагуу албадан худалдан борлуулж, үүргийн гүйцэтгэлийг хангах боломжтой (Иргэний хууль 175.1).