2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах, худалдан авах гэрээний үүрэг алданги болон илүү төлөгдсөн төлбөр буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчтай орон сууц болон авто зогсоол худалдах гэрээ байгуулж, төлбөрийн үлдэгдлийг хугацаанаас хойш төлсөн тул гэрээний заалтын дагуу алданги нэхэмжилсэн. Хариуцагч нь төлбөрийг бүрэн барагдуулсан бөгөөд үнэд илүү төлбөр болон талбайн хэмжээний зөрүүг буцаан авах хүсэлт гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төлбөрийн үлдэгдлийг гэрээнд заасан хугацаанаас хойш хэсэгчлэн төлсөн тул гэрээний 3.2.4 заалтын дагуу төлбөрийн үнийн дүнгийн 0,5 хувийн алданги нэхэмжилж байна.
• Хариуцагч: Төлбөрийг бүрэн төлж барагдуулсан тул алданги нэхэмжлэх үндэслэлгүй, мөн орон сууцны үнэд илүү төлөгдсөн мөнгө болон дутуу олгогдсон талбайн үнийг буцаан авах ёстой гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэсэгчилэн хүлээн зөвшөөрч, хариуцагчаас ойролцоогоор 205 сая төгрөгийн алданги гаргуулах шийдвэр гаргасан. Үүнд:

• Нэхэмжлэгч нь төлбөрийн үлдэгдлийг гэрээнд заасан хугацаанаас хойш хэсэгчлэн төлсөн байсан тул гэрээний заалтын дагуу алданги тооцох үндэслэлтэй байна.
• Хариуцагч нь орон сууцны үнэд илүү төлөгдсөн мөнгө болон дутуу олгогдсон талбайн үнийг буцаан авах хүсэлт гаргасан боловч талуудын хооронд байгуулсан гэрээний үнийн дүн болон талбайн хэмжээг тодорхойлсон заалтуудад нэхэмжлэгч тал талбайг дутуу олгосон гэж маргаагүй байсан тул талбайн үнийн зөрүүг нэхэмжлэх үндэслэлгүй байна.
• Хариуцагч нь авто зогсоолын төлбөрийг төлсөн боловч авто зогсоолын өмчлөгчөөр тогтоох, бүртгүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага нь гэрээний үндсэн үйлдэл болох худалдах-худалдан авах гэрээний зорилготой нийцэж байгаа тул хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээнд заасан төлбөр төлөх хугацаа хэтэрсэн тохиолдолд гэрээний заалтын дагуу алданги тооцох нь талуудын харилцан тохиролцоо тул хүчин төгөлдөр байна.
• Гэрээний үнийн дүн болон талбайн хэмжээг тодорхойлсон заалт байхад, нэг тал нь талбайн хэмжээний зөрүүг үндэслэлгүйгээр нэхэмжилж болохгүй (Иргэний хууль 243.1).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөгчөөр тогтоох, бүртгүүлэхэд шаардлагатай баримт бичгийг гаргаж өгөх нь гэрээний үүрэг гүйцэтгэхтэй холбоотой тул тус заалтыг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй (Иргэний хууль 219.1).